Moet je je woning laten isoleren als je een warmtepomp wilt laten plaatsen? Over het algemeen geldt dat dit altijd een goede maatregel is. Of isolatie noodzakelijk is, ligt aan het type warmtepomp dat je laat plaatsen. Beter gesteld: hoe goed je huis is geïsoleerd, bepaalt voor welk type warmtepomp het geschikt is.
Waarom isoleren en wat levert het op?
Waarom is het goed om je huis te isoleren? Mensen die hun huis isoleren, ervaren meer comfort én besparen op de energiekosten. Een goed geïsoleerde woning raakt warmte minder snel kwijt en voorkomt tocht. Dit betekent dat het huis sneller is opgewarmd en dat deze warmte bovendien langer blijft hangen. Zo hoeven de bewoners minder te stoken en besparen ze dus geld.
Isoleren kan in de vorm van dakisolatie, gevelisolatie, vloerisolatie of glasisolatie. De kosten en besparingen bij het isoleren van je huis, zijn van verschillende factoren afhankelijk. Bovendien zijn hiervoor subsidies beschikbaar.
Verwarming op lage temperaturen en isolatie
Over het algemeen geldt: hoe beter de isolatie, hoe beter een huis geschikt is voor een warmtepomp. Een warmtepomp verwarmt jouw woning namelijk met een watertemperatuur van maximaal 50 graden. We spreken daarom ook wel van lagetemperatuurverwarming. Bij beter geïsoleerde woningen is dit genoeg voor een comfortabele temperatuur in huis. Maar voor een slecht geïsoleerde woning geldt dit meestal niet.
Isoleren is een must voor all-electric. Voor het aanschaffen van een warmtepomp is isolatie dus altijd een goede zaak. Is dit ook absoluut noodzakelijk? Dat hangt vooral af van het type warmtepomp. Een all-electric warmtepomp is een warmtepomp die zelfstandig functioneert, zonder cv-ketel achter de hand. Hierbij moet lagetemperatuurverwarming dus genoeg zijn om het huis te kunnen verwarmen. Goede isolatie is dan een must.
Isoleren bij een hybride warmtepomp. Is een all-electric oplossing niet haalbaar in jouw woning? Dan is een hybride warmtepomp een betere keuze. Deze warmtepomp is gekoppeld aan een cv-ketel, die altijd kan bijspringen op momenten dat de warmtepomp het zelf niet aankan. Dit betekent dat de hybride warmtepomp vrijwel altijd kan worden toegepast, ook in minder geïsoleerde huizen.
Hoe pak je isolatie aan en welke rol speelt EPC?
Aandachtspunten warmtepomp. U wilt een warmtepomp kiezen die bij uw woning en wensen past. Die de goede capaciteit levert; niet te veel en niet te weinig. Voor een volledig elektrische warmtepomp is zeer goede woningisolatie onmisbaar. Is uw woning matig geïsoleerd? Kies dan voor een hybride waterpomp. U kunt dan nog niet van het gas los, maar gaat wel veel minder gas verbruiken. Alleen als het heel koud is, zal de cv-ketel bijspringen.
Hoe weet je of je woning voldoende geïsoleerd is? Zoals steeds geldt: meten is weten. Een EPC brengt de isolatiegraad van je woning in beeld. EPC staat voor Energieprestatiecertificaat: het is een document dat toont hoe energiezuinig een gebouw is. Het bevat info over o.a. de isolatie van de woning, de beglazing en het verwarmingssysteem. Aan je woning wordt een letter tussen A+ en F gegeven, dat is het EPC-label. Een EPC-label opmaken is verplicht bij verkoop en verhuur van een woning. Een gekwalificeerde energiedeskundige moet aan huis komen om een verslag op te maken. Woningen met label A of A+ zijn sowieso klaar om te verwarmen via een warmtepomp. Heeft je woning een lager label, dan kan deze alsnog klaar zijn voor een warmtepomp. Hoe weet je dat? Alle woningen gebouwd binnen het EPB-tijdperk, dus vanaf 2006 zijn normaal gezien klaar voor een warmtepomp!
Let op: als je woning voldoet aan deze minimumeisen, betekent dat niet dat een warmtepomp ook onmiddellijk rendabel is. Best verbeter je - waar mogelijk - de isolatiegraad van je woning, door bijvoorbeeld je zolder of dak extra bij te isoleren, of het glas in je ramen aan te passen. Dat hoeft misschien niet in elke ruimte. Een warmtepomp kan in theorie in elke woning. Ook in een oude. Enkel of dubbel glas is niet meer van deze tijd. Dat kan je beter overal vervangen door hoogrendementsglas. Zijn je raamkozijnen ook aan vervanging toe, neem dan meteen isolerende kozijnen met drievoudig glas. Zeker in de ruimtes waar je vaak verblijft - bijvoorbeeld je keuken en leefruimte. Ga je verbouwen, zet je een aanbouw of laat je de zolder bewoonbaar maken? Zorg dan meteen voor extra isolatie. Doe dat onmiddellijk grondig. Zorg dat je woning kan wedijveren met een BEN-woning.
Observaties over bouwjaar en isolatievolgorde
De tijd dat een warmtepomp enkel in nieuwbouwwoningen of in zeer energiezuinige renovatieprojecten te vinden was, is al even voorbij. Warmtepompen worden steeds performanter, en door de energiecrisis zijn stookolie en gas relatief duurder geworden dan stroom. Een minimaal isolatiepakket is wel nodig, anders krijg je het niet warm in huis of zal de warmtepomp te veel stroom verbruiken. De combinatie van goede dak- en vloerisolatie, overal hoogrendementsglas en spouwmuurisolatie is vaak goed genoeg. Grofweg zijn woningen met een bouwjaar na 2006 al klaar voor een warmtepomp, want door normeringen over nieuwbouw zijn die huizen al voldoende geïsoleerd. Bij woningen van voor 2006, maar na 1990, is de rekening minder snel te maken. Enkele aanpassingen of ingrepen zijn vaak nodig, maar die kunnen beperkt blijven. Is je woning ouder dan 1990 is extra bij-isoleren onvermijdelijk. Isoleren is wat we een ‘no regret maatregel’ noemen: het is altijd een goed idee. Ook voor woningen die jonger zijn dan 30 jaar, want je verbruikt direct minder energie en bespaart ermee op je energierekening. Ook wordt je huis comfortabeler als deze goed geïsoleerd is. Als je wil overstappen op een vorm van lage temperatuurverwarming, zoals bijvoorbeeld een warmtepomp, is goede isolatie de eerste stap om te nemen. Voor een warmtepomp is dus goede isolatie nodig.
Hoe weet je of je al klaar bent? EPC bepaalt isolatieniveau. In veel gevallen is een hybride warmtepomp een slimme tussenstap bij woningen met matige isolatie: je kunt al flink besparen op je gasverbruik zonder direct grote isolatiewerken uit te voeren. Een volledig elektrische warmtepomp werkt het beste in woningen met een hoge isolatiegraad, zoals energielabel A of B, en in combinatie met lage temperatuurverwarming. De kosten en beschikbare subsidies spelen uiteraard ook een grote rol.
Techniek, leidingen en speciale oplossingen
Bij het installeren van een warmtepomp komt meer kijken dan alleen de buitenunit en de binneninstallatie. Een vaak onderschat onderdeel zijn de leidingen voor de aanvoer en retour tussen beide. Zonder goede isolatie verlies je warmte en kan er condensvorming ontstaan. Dat betekent lagere efficiëntie en mogelijk vochtproblemen. De vraag die veel installateurs en huiseigenaren daarom stellen: welke buis isolatie gebruik je bij een warmtepomp?
Een warmtepomp werkt met relatief lage temperaturen. Juist daarom is het belangrijk om warmteverlies onderweg te beperken. De juiste buis met isolatie zorgt voor minder warmteverlies, bescherming tegen condens en duurzaamheid van de installatie. Niet elke buis of isolatiemateriaal is geschikt voor warmtepompen. Let vooral op temperatuurbestendigheid, duurzaamheid, UV- en waterbestendigheid, flexibiliteit en installatiegemak. GreenFlex: een complete oplossing voor warmtepompinstallaties.
Een voorbeeld van een voorgeïsoleerde leiding die speciaal ontwikkeld is voor warmtepompen, is GreenFlex. Dat zorgt voor een lager rendement en hogere energiekosten. Met GreenFlex, dat standaard voorzien is van hoogwaardige EPDM-isolatie, voorkom je dit verlies en blijft de efficiëntie van de warmtepomp behouden. Praktische voordelen voor installateurs: snelle en veilige montage, geschikt voor uiteenlopende situaties, minder kans op fouten dankzij de complete set van aansluitmaterialen.
Binnen- en buitenkeuzes voor isolatie
Wanneer je kiest voor een warmtepomp, dan is het essentieel om de woning te isoleren. De deur uit met die cv-ketel en overschakelen op een duurzame manier van verwarmen. Helaas maakt de traditionele warmtepomp alleen water met een lage temperatuur. De meeste woningen in Nederland zijn niet héél goed geïsoleerd en hebben radiatoren die bedoeld zijn voor water met een hoge temperatuur. Zo’n huis krijgt u niet warm met de warmtepomp die we tot nu toe kenden. Voor dat probleem is nu een oplossing in zicht: een hoge-temperatuur-warmtepomp.
De hoge-temperatuur-warmtepomp is een ontwikkelingsproject van installateur Feenstra, energieleverancier Vattenfall en enkele partners. De hoge-temperatuur-warmtepomp is al uitgebreid getest en in proefwoningen geplaatst. Als de proefresultaten positief blijven, kan het snel gaan. Het systeem werkt alleen goed als het water in de radiatoren voldoende warmte afstaat. Tot nu toe verloopt alles naar tevredenheid.
Als u in de toekomst kunt kiezen voor een hoge-temperatuur-warmtepomp verbruikt u voor de verwarming van uw huis geen gas meer. Daardoor vallen niet alleen de kosten per m³ gas weg, maar ook de vaste kosten voor het netbeheer die u betaalt voor uw gasaansluiting. Daar staat tegenover dat uw uitgaven voor elektriciteit flink zullen toenemen. Een hogere temperatuurwarmtepomp verbruikt iets meer stroom dan een lagere temperatuurwarmtepomp. Heeft u zonnepanelen, dan kunt u een deel van de elektriciteit die u zelf opwekt gebruiken voor de warmtepomp.
Subsidies en praktijkgids
SEEH-subsidie en ISDE. Voor het isoleren van je woning is het mogelijk aanspraak te maken op de SEEH-subsidie. Hiervoor moet je minimaal twee isolerende werkzaamheden uitvoeren. Op dit moment loopt de SEEH-subsidie tot eind 2020, en ook in 2021 zijn subsidies beschikbaar via ISDE. Het installeren van een warmtepomp is een uitstekende keuze voor het verduurzamen van je woning. Een warmtepomp kan aanzienlijk bijdragen aan het verminderen van je energieverbruik en CO2-uitstoot. Echter, om de voordelen van een warmtepomp volledig te benutten, is essentieel om je huis goed te isoleren.
Dakisolatie, spouwmuurisolatie en vloerisolatie vormen de pijlers van een goed isolatiepakket. Moderne isolatiestandaarden vereisen een Rd-waarde van 6,0 voor dakisolatie, en Rc-waarden van minstens 4,5 voor muurisolatie. Voor vloerisolatie zijn Rc-waardes tot 3,5 aanbevolen. HR++ en triple glas verminderen warmteverlies aanzienlijk. Daarnaast is luchtdicht bouwen cruciaal om tocht en warmteverlies te beperken. Vocht en schimmel ontstaan bij slecht geïsolleerde plekken, dus isoleren gaat hand in hand met ventilatie.
Bedrijven zoals Helmwijk bv bieden advies en begeleiding bij EPC-analyses en isolatieplanning. Voorts kan het combineren van isolatie en warmtepomp stagelopen in fasen mogelijk maken, vooral wanneer subsidies en budgetten beperkingen opleveren.
Wat is het geheim van een warmtepomp?
- De basis begint met dak-, muur-, vloer- en glasisolatie.
- Hybride warmtepompen zijn geschikt voor matige isolatie en helpen direct op gasverbruik.
- Volledig elektrische warmtepompen vereisen uitstekende isolatie en vaak lage temperatuurverwarming zoals vloerverwarming.
- Grotere investeringen kunnen gefaseerd worden uitgevoerd dankzij subsidies zoals SEEH en ISDE.
- Een hoge-temperatuur-warmtepomp kan in de toekomst een oplossing bieden voor oudere huizen met hogere radiatortemperaturen.
Praktische stappen voor jouw woning
- Start met een EPC-check om de isolatieniveaus te bepalen.
- Verken haalbare isolatiemaatregelen per ruimte en bouwjaar.
- Kies eerst voor basisisolatie en overweeg daarna gefaseerde verbetering terwijl je een warmtepomp overweegt.
- Overweeg hybride als directe all-electric onhaalbaar is, en inspecteer de elektriciteitsaansluiting.
- Inventariseer subsidies en stel een realistisch budget op voor zowel isolatie als warmtepomp.
tags: #welke #isolatie #bij #warmtepomp