Een lijmkam, ook wel lijmspaan genoemd, is een essentieel gereedschap voor het leggen van zowel vloer- als wandtegels. Het correcte gebruik ervan garandeert een gelijkmatige verdeling van de tegellijm, wat cruciaal is voor een optimale hechting, een mooie afwerking en de duurzaamheid van het tegelwerk. De keuze voor de juiste lijmkam, met de bijbehorende vertanding, is afhankelijk van diverse factoren, waaronder het formaat, het gewicht en het type tegel, evenals de ondergrond.
Het Belang van de Juiste Lijmkam
De tanden van een lijmkam zorgen ervoor dat de lijm in een uniform patroon wordt aangebracht, wat de hechting verbetert en luchtbellen voorkomt. Een correcte lijmdekking is van groot belang; minimaal 85% van het tegeloppervlak (en 95% in natte ruimtes) moet bedekt zijn met lijm. Een te kleine vertanding kan leiden tot onvoldoende hechting, terwijl een te grote vertanding kan resulteren in overtollige lijm die uit de voegen komt.
De algemene regel luidt: hoe groter de tegel, hoe groter de vertanding van de lijmkam. Het is over het algemeen beter om een iets grotere lijmkam te gebruiken dan strikt noodzakelijk, om zo een volledige dekking te garanderen.
Soorten Lijmkammen en Hun Toepassingen
Lijmkammen zijn verkrijgbaar in diverse soorten met verschillende vertandingen. De keuze hangt af van de specifieke toepassing:
Vormen van Vertanding
- Vlakke Lijmkam: Deze heeft geen tanden en wordt gebruikt om een dunne, vlakke laag lijm aan te brengen. Dit is geschikt voor zeer kleine tegels of situaties waar een minimale lijmlaag vereist is. Het is echter niet ideaal voor grote vloertegels of oneffen oppervlakken.
- V-vormige Lijmkam: Met tanden in de vorm van een "V" is dit een veelgebruikte kam voor kleine tot middelgrote tegels. De V-vormige tanden zorgen voor een dunne tot middelmatige lijmlaag en zijn verkrijgbaar in verschillende maten vertandingen. Een V-vormige lijmkam met een smalle vertanding (bijvoorbeeld 4-6 mm) wordt aanbevolen voor kleine wandtegels (15x15 cm).
- Vierkante Lijmkam: Dit is een zeer veelzijdige lijmkam, vaak gebruikt voor middelgrote en grote tegels. Een vierkante vertanding creëert een dikkere lijmlaag en zorgt voor een stevige hechting, vooral bij dubbele verlijming. Voor middelgrote tegels (bijvoorbeeld 30x30 cm) is een 6-8 mm vierkante vertanding geschikt, en voor grotere tegels (30x60 cm) een 8-10 mm variant.
- Ronde Lijmkam: Met halfronde tanden wordt deze kam gebruikt wanneer een extra dikke lijmlaag nodig is, bijvoorbeeld bij zware, grote tegels of tegels met een oneffen achterkant. Een ronde vertanding (bijvoorbeeld 10-15 mm) spreidt de lijm effectief.
Speciale Lijmkammen
- 45-graden Lijmkam: Veel lijmkammen zijn ook verkrijgbaar met een schuine vertanding van 45 graden. Dit ontwerp ontlast de pols, vereist minder kracht voor het verdelen van de lijm en zorgt voor een consistente "lijmril" over het hele oppervlak. Bij het gebruik van een levelling systeem wordt vaak een 45-graden lijmkam geadviseerd. Een 45-graden lijmkam met een 10x10 mm vertanding kan bijvoorbeeld een lijmril van ongeveer 5 mm hoogte opleveren, terwijl een standaard 10x10 mm kam 3-4 mm oplevert.
- Tech-Flex Lijmkam van RUBI: Dit innovatieve ontwerp met een licht gebogen polyurethaan plaat past zich aan verschillende ondergronden aan voor een gelijkmatige lijmverdeling. Het is lichter dan standaard lijmkammen, minimaliseert materiaalverspilling en is duurzaam en roestbestendig.
Lijmkammen voor Specifieke Tegeltypen
De keuze van de lijmkam is sterk afhankelijk van het type tegel dat wordt verlijmd:
Mozaïektegels
Voor mozaïektegels, die uit zeer kleine tegeltjes bestaan, wordt een 3x3 mm lijmkam aanbevolen. Dit voorkomt dat de lijm door de voegen heen komt.
Wandtegels
- Voor de meeste wandtegels van 15x15 cm tot 20x25 cm is een 6x6 mm vertanding geschikt.
- Voor grotere wandtegels wordt een 8x8 mm lijmkam geadviseerd.
- Wandtegels van 30x60 cm kunnen het beste worden verlijmd met een 10x10 mm vertanding, afhankelijk van de ondergrond.
Vloertegels
- Voor standaard vloertegels tot 50 cm is een 10x10 mm RVS lijmspaan prima geschikt.
- Een 12x12 mm lijmkam is ideaal voor het verlijmen van grote vloertegels van 60x60 cm.
- Voor nog grotere vloertegels kan het beste een spaan met een 15x15 mm vertanding worden gebruikt.
Dubbel Verlijmen (Buttering & Floating)
Bij het verwerken van grootformaat tegels, dubbel hardgebakken tegels, zware tegels of tegels met een oneffen achterkant, is dubbel verlijmen cruciaal voor een optimale hechting. Deze methode, ook wel "Buttering & Floating" genoemd, houdt in dat:
- De ondergrond wordt verlijmd met een "lijmril" met behulp van de lijmkam.
- Tegelijkertijd wordt de achterkant van de tegel ingesmeerd met een dunne laag lijm met de vlakke kant van de spaan (een aanzetlaag).
Dit proces zorgt ervoor dat de tegel voor 100% is voorzien van lijm, wat essentieel is voor de duurzaamheid, met name bij tegels die weinig vocht opnemen.
Tips voor het Gebruik van een Lijmkam
- Aanbrengen van de Lijm: Gebruik een troffel om lijm op de platte zijde van de lijmkam te scheppen. Spreid de lijm vervolgens met de platte kant over het oppervlak.
- Creëren van Lijmrillen: Houd de lijmkam in een hoek van ongeveer 50-60 graden en trek lijmrillen in rechte lijnen. Een rechtere hoek resulteert in hogere, uniformere rillen.
- Plaatsen van de Tegel: Plaats de tegel in het lijmbed en gebruik een schuivende beweging met lichte druk ("wel") in de tegengestelde richting van de lijmribbels. Dit zorgt ervoor dat de ribbels samenvloeien, luchtbellen worden voorkomen en de tegel de juiste dekking krijgt.
- Vermijd Draaien: Maak geen draaiende beweging met de lijmkam bij het aanbrengen van de lijm, omdat dit lucht kan insluiten en de lijm ongelijkmatig kan verdelen.
- Testen van de Lijmdekking: Voer een test uit door een tegel in het lijmbed te plaatsen en deze direct weer omhoog te trekken. Controleer of de lijm de achterkant van de tegel en de ondergrond volledig bedekt (ongeveer 90-100% dekking). Indien nodig, gebruik een lijmkam met een grotere vertanding.
Lijmkammen voor Vloerbedekking
Naast tegels worden lijmkammen ook gebruikt voor het verlijmen van diverse vloerbedekkingen:
- PVC Vloeren: Gebruik een fijne lijmkam (bijvoorbeeld A2 of B1 vertanding) voor een dunne, gelijkmatige lijmlaag om doordrukken en oneffenheden te voorkomen.
- Massief Houten Vloeren: Deze vragen om een grovere lijmkam met grotere vertanding (zoals B11 of B15), omdat massieve planken zwaarder zijn en meer trekkracht op de lijm uitoefenen.
- Multiplank Vloeren (Engineered Wood): Kies een medium vertanding (bijvoorbeeld B3 of B5), afhankelijk van de dikte van de plank.
Bij het verwerken van lijm is het belangrijk om niet meer te lijmen dan binnen 20-30 minuten verwerkt kan worden, afhankelijk van de temperatuur en de ondergrond.
Tegeltroffels in verschillende maten. Welke troffelmaat heb je nodig voor ...? [Volledige video]
Materiaal en Onderhoud
Lijmkammen zijn verkrijgbaar in zowel metaal (vaak RVS, wat roest voorkomt en duurzaam is) als kunststof. Metalen lijmkammen worden over het algemeen als duurzamer beschouwd en geven een strakker resultaat, vooral bij grotere projecten.
Na gebruik is het belangrijk om de lijmkam grondig schoon te maken om lijmresten te verwijderen en de levensduur van het gereedschap te verlengen.