Wettelijke grondslag en praktijk van asbestinventarisatie onder het Arbeidsomstandighedenbesluit

Het Arbeidsomstandighedenbesluit schrijft onder andere voor dat een bedrijf dat asbest wil verwijderen of opruimen, eerst een asbestinventarisatierapport moet laten opstellen door een gecertificeerd inventarisatiebedrijf.

Een asbestinventarisatierapport vermeldt de risicoklasse waarin de werkzaamheden met asbest worden ingedeeld (1, 2 of 2a).

Een asbestinventarisatieonderzoek moet uitgevoerd worden door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf.

Check of een bedrijf gecertificeerd is op ascert.nl.

Gegevens uit de inventarisatie worden opgenomen in een asbestinventarisatierapport en toegevoegd aan het LAVS via een DIA (Deskundig Inventariseerder Asbest) van het bedrijf.

De DOS resultaten worden opgenomen in het asbestinventarisatierapport en het rapport wordt vervolgens aan het LAVS toegevoegd.

Het Productenbesluit asbest bevat regels betreffende asbest en asbesthoudende producten met een verbod op het produceren, op de markt brengen, invoeren en toepassen van asbesthoudende producten.

Het Bbl bevat regels voor het inventariseren van asbest en het verwijderen van asbest in het algemeen en uit een bouwwerk in het bijzonder.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) behandelt de emissie van asbestvezels in objecten en materialen en bevat voorschriften over het bouwen, gebruiken en slopen van bouwwerken.

Wilt u asbest uit uw bouwwerk verwijderen, dan moet u in de meeste gevallen een sloopmelding bij de gemeente doen.

Meestal moet het asbest verwijderd worden door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf.

De hoofdregel is dat u ten minste vier weken voor de aanvang van de werkzaamheden de sloopmelding doorgeeft; soms kan deze termijn verkort worden tot 5 werkdagen.

Het Arbobesluit bepaalt onder andere dat een bedrijf dat asbest wil verwijderen of opruimen, eerst een asbestinventarisatierapport moet laten opstellen door een gecertificeerd inventarisatiebedrijf.

In sommige gevallen geldt er een uitzondering op de inventarisatieplicht, zoals voor werkzaamheden in risicoklasse 1 die niet demonteren maar, onder voorwaarden, door niet-gecertificeerde bedrijven kunnen worden uitgevoerd.

De regels richten zich op bescherming van werknemers tegen blootstelling aan asbest met een grenswaarde van maximaal 2.000 asbestvezels per kubieke meter lucht.

Bij risicoklasse 1 gelden basale regels; bij risicoklasse 2 of 2A gelden aanvullende regels en een eindbeoordeling is vereist.

Bij werkzaamheden met kans op blootstelling aan asbestvezels moet de werkgever vóór aanvang van het werk de inventarisatie afronden en het verwijderen van het asbest afstemmen op de risicoklasse.

De eindbeoordeling of visuele inspectie (risicoklasse 2/2A) moet in het LAVS worden vastgelegd door geaccrediteerde laboratoria.

Na afronding van de asbestverwijdering moet een eindbeoordeling worden uitgevoerd om de locatie weer vrij te geven voor de gebruiker.

Voor risicoklasse 2 en 2A moet de verwijdering door een gecertificeerd verwijderingsbedrijf plaatsvinden.

Voor risicoklasse 1 mogen ook niet-gecertificeerde bedrijven werkzaamheden verrichten, maar onder strikte voorwaarden en verantwoording.

De mandatering van de aansprakelijkheid ligt bij de opdrachtgever maar ook bij de werkgever wegens verantwoordelijkheid voor de werknemers.

De Nederlandse Arbeidsinspectie voert controles uit via een gespecialiseerd programma asbest en kan bij schorsing of intrekking van certificaten optreden.

Bij werkzaamheden in risicoklasse 1 geldt de meldingsplicht in het webportaal van de Nederlandse Arbeidsinspectie; voor klasse 2/2A geldt de melding in het LAVS.

Het AVB (Asbestinventarisatie- en verwijderingsbesluit) bevat voorschriften voor asbestinventarisatie en asbestverwijdering en vereist afstemming tussen AVB en Arbobesluit, zodat er geen discrepantie bestaat.

De regels in het AVB worden regelmatig gewijzigd en hebben ook betrekking op de verwerking van uitzonderingen op de inventarisatieplicht.

De REACH-verordening betreft de productie en handel in gevaarlijke stoffen, waaronder asbesthoudende producten, en heeft samenhang met het Productenbesluit asbest.

Ascert is de door de minister van SZW aangewezen beheerstichting in het werkveld asbest en houdt toezicht op certificatie en naleving.

Infographic: Overzicht asbestinventarisatieproces en risicoklassen

Processtappen: van inventarisatie tot eindbeoordeling

  1. Eerst vindt een asbestinventarisatie plaats door een gecertificeerd bedrijf, monsters worden genomen en onderzocht in een geaccrediteerd laboratorium.
  2. Resultaten komen in het asbestinventarisatierapport met de vastgestelde risicoklasse; SMA-rt-tool wordt gebruikt voor de bepaling.
  3. Bij risicoklasse 2/2A verloopt verwijdering via gecertificeerd personeel en worden meldingen gedaan in LAVS; bij klasse 1 mogen ook niet-gecertificeerde bedrijven onder voorwaarden verwijdering verrichten.
  4. Na verwijdering volgt een eindbeoordeling door een erkend laboratorium en wordt de locatie vrijgegeven.

Hoe asbestinventaris opstellen?

Grenswaarde, risicoklassen en handhaving

Er geldt een strenge grenswaarde: maximaal 2.000 asbestvezels per kubieke meter lucht tijdens het werk.

Bij lagere concentratie valt het werk in risicoklasse 1; hogere concentraties leiden tot klasse 2 of 2A met aanvullende regels.

Bij een verontreiniging waarbij asbestvezels kunnen vrijkomen, moet de versie van maatregelen de kans op verspreiding beperken en opruiming starten.

Verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid

Eigenaren van onroerend goed dienen gebruikers te informeren over de aanwezigheid van asbest in het onroerend goed; aanwezigheid mag normaal gebruik niet belemmeren.

De eindbeoordeling en eventuele visuele inspectie (risicoklasse 2/2A) moeten in het LAVS vastgelegd worden.

De regelgeving onderscheidt particulieren en bedrijven, met specifieke meldings- en eindbeoordelingsplichten afhankelijk van de risicoklasse.

Samenvatting van relevante regelgevingstakken

  • Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit): basale regels en inventarisatieplicht.
  • Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): regels omtrent asbest in bouwwerken, emissie en sloop/gebruik.
  • Productenbesluit asbest en REACH-verordening: regels rondom productie, handel en gebruik van asbestproducten.
  • Bal en Balgerelateerde regels: asbestafvalbehandeling en milieubewaking.

Ascert zorgt voor certificatie en toezicht op naleving van de asbestregels en is betrokken bij de inrichting van de certificatiestromen.

tags: #wettelijke #grondslag #asbest #inventarisatie