Laten we meteen met de deur in huis vallen: bijen bestrijden is in Nederland niet toegestaan. Bijen zijn namelijk een beschermde diersoort. Je mag ze dus enkel maar preventief weren of professioneel laten verwijderen door een imker. Onze natuur en wij hebben bijen nodig. Door hun beschermde statuut mogen we bijen niet bestrijden. Soms zorgen bijenkolonies echter overlast zorgen, vooral in de zomer wanneer ze als ‘vervelend’ worden gezien en prikken als ze zich bedreigd voelen. Een zwerm bijen in huis is soms onwenselijk, maar kan weinig kwaad en verdwijnt meestal na korte tijd.
Het verschil tussen bijen en wespen is cruciaal: bijen cirkelen vaak rondom het nest, terwijl wespen doelgerichter heen en terug vliegen. Bij twijfel over wespennest of bijennest kun je altijd een professional inschakelen. Bij een wespennest geldt: vertrouw op de expertise van een expert. Voor barbecues en zomeruitjes kun je overlast beperken door ruim voedingsresten, drankjes en verpakkingen op te ruimen en ramen en deuren af te sluiten met horren en schermen. Bijen houden niet van ui, koffie, kruidnagel of azijn. De aanwezigheid van een zwerm in huis kan onwenselijk zijn, maar meestal onschadelijk; schakel een professionele imker in als verplaatsen gewenst is.
Een zwerm bijen trekt na enkele dagen vanzelf weg. Vermijd verdrijven met rook, water of andere hulpmiddelen. Maak de toegang tot het nest niet dicht; zo blijven andere uitgangen beschikbaar en wordt herbesetting voorkomen. Wil je voorkomen dat bijen in de tuin een nieuw nest maken? Schakel een ervaren imker in. Twijfel je of het om bijen of wespen gaat? Neem dan contact op met een professionele bestrijdingsdienst voor advies. In het voorjaar melden we vaak bijenoverlast of hommels; een bijenvolk kan alleen door een imker worden verwijderd, meestal honingbijen, en ze zijn oranje-bruin/zwart van kleur.
Bijen in muren of spouwmoluren vragen zorgvuldige aanpak: nestgangen bestaan uit was en propolis en beschutten vochtproblemen. De veiligste en diervriendelijkste aanpak is het inschakelen van erkende imkers of ongediertebestrijders. Zelf verwijderen is risicovol en wordt afgeraden. Als het nest zich in de buitenmuur of het dak bevindt, geldt dezelfde plan van aanpak: professioneel verwijderen en de toegang tot de holte afsluiten om herbesetting te voorkomen. Preventie begint bij inspectie van buitenmuren en dakranden en tijdige reparatie van scheuren.
Informatie over bijen, honingbijen en solitaire bijen
Bijen zijn beschermde diersoorten en mogen niet bestreden worden. In Nederland leven zo’n 350 soorten bijen; er zijn circa 20.000 soorten wereldwijd. Honingbijen leven in koloniën met koningin, werksters en darren en zijn over het algemeen niet agressief, maar verdedigen hun gemeenschap wanneer ze zich bedreigd voelen. Solitaire bijen bouwen hun eigen nest en verzamelen voedsel voor eitjes; ze vormen soms koloniën, maar blijven vaak zelfstandig. Er zijn meer dan 300 soorten solitaire bijen in Nederland, waaronder metselbijen, behangersbijen en zijdebijen.
- Solitaire bijen: nestels overal in kleine openingen en holtes, vaak in muren of nabijgelegen gaten.
- Honingbijen: grotere koloniën, logische verdediging bij bedreiging.
- Hommels: beschermde diersoort, vaak minder agressief en легче te verhuizen, nestelen in spouwmuren of onder dakranden.
Preventie en praktische tips
Voorkomen is beter dan genezen. Denk aan het dichten van kieren en gaten, maar niet als er al een nest aanwezig is. Boven alles blijft rust en afstand: laat bijen en wespen met rust als ze niet storen. Gebruik bijenbekjes of stootvoegroosters om binnenkomende toegang te beperken, vooral bij woningen met veel holtes. Een tuin vol bloemen trekt bijen aan, wat goed is voor de natuur, maar kan overlast geven bij kinderen of drukke entreezones. In dat geval kun je overwegen om bijenvriendelijke planten en bloemen te plaatsen ver weg van ingangen, zodat de bijen weg van menselijke trafieken blijven.
Als je bijenoverlast ervaart: schakel een imker in om het volk te verplaatsen of wacht geduldig af tot ze vertrekken. Bestrijding is een laatste redmiddel en moet altijd duurzaam en diervriendelijk gebeuren. Voor schoorstenen en spouwmuren kan een imker soms een verplaatsing organiseren; in sommige gevallen kan het nodig zijn om een professioneel bestrijdingsbedrijf te raadplegen voor advies, maar nooit zonder een imker als het om bijen gaat.
Wat te doen bij specifieke situaties
- Zwerm in de tuin: blijf kalm, open geen muren; bel een imker voor verwijdering of verplaatsing.
- Bij in het huis: open een raam en laat ze naar buiten vliegen; of gebruik glas en kaartje om ze buiten te brengen.
- Bijennest in muur: laat een professional het nest verplaatsen en sluit de toegang tot de holte na verwijderen; breken geeft rommel en beschadigd gevelwerk.
- Bij en wesp onderscheiden: observeer vlieggedrag en nestplek; bij twijfels nuttig advies van een professional.
Specifieke werkwijzen en voorbeelden
Een voorbeeld: in sommige gevallen kunnen we met heel beperkte bestrijdingsmiddelen bij ingang van het nest het volk tot verplaatsing bewegen; meestal verdwijnt het volk de volgende dag. Meldingen over bijenoverlast worden vaak geïnterpreteerd als een kans om diervriendelijk te handelen en de bijen te beschermen. Het gaat erom zorgvuldig te handelen: bijen zijn niet agressief als ze niet worden bedreigd; de meeste bijensteken zijn door onbedoelde aanraking of angst veroorzaakt.
Naast bijenoverlast kunnen ook wespen en hommels zorgen voor overlast. Wespen kunnen meerdere keren steken; bijen steken slechts zelden en sterven daarna. Bij hoornaars is het soms nodig de overheid of een gespecialiseerde dienst te raadplegen om de juiste bestrijding te kiezen; sommige soorten hoornaars vragen een specifieke aanpak of determinatie door professionals. Voor hommels geldt: beschermde soort, niet bestrijden; imker kan helpen met verplaatsing naar minder hinderlijke plekken of winteronderhoud.
Infographics en hulpmiddelen
Belangrijke feiten: Bijen bestuiven een groot deel van ons voedsel (tot wel 73%). Ze zijn een graadmeter voor de gezondheid van onze omgeving. Om bijen te helpen kun je biodiversiteit bevorderen, een insectenhotel plaatsen (voor solitaire bijen), bloemzaad zaaien en tuinen vogel- en bijvriendelijk inrichten. Verwijder overbodige verharding zoals tegels doorbraak om de grond vrij te maken voor nestjes van zand- en metselsbijen. Ben je in de buurt van bijenoverlast? Neem contact op met een erkende imker of een professionele bestrijder om een verplaatsing te regelen.
Imker vangt bijenzwerm en geeft uitleg
Bijenbekjes of stootvoegroosters kunnen helpen om bijen binnen te houden totdat een imker het volk kan verplaatsen. Een tuin die rijk is aan bloemen trekt bijen aan maar vereist ook aandacht voor veiligheid rond kinderen en huispaden. Als een bijennest niet verplaatst kan worden, kan inspectie en advies van professionals zorgen voor een plan van aanpak met minimale schade aan mens en natuur.
FAQ: veelgestelde vragen over bijennest in muur en over bijenoverlast
- Kan ik een nest in de muur zelf verwijderen?
- Wat moet ik doen bij een nest in de buitenmuur versus in het dak?
- Welke professionele hulp is nodig?
- Wat doe ik met een zwerm in mijn schoorsteen?
Als je een bijennest in de muur ontdekt, handel dan rustig en schakel deskundigen in. Een zwerm is niet gevaarlijk zolang je niet stoort; de zwerm zoekt doorgaans een nieuw onderkomen en zal na verloop van tijd vertrekken. In de maanden mei en juni vermeerderen bijenvolken zich via zwermen; een zwerm bevindt zich tijdelijk aan bomen, hekken of dakranden voordat ze een definitief nest vinden. Een zwerm kan dreigend lijken maar is meestal niet agressief; verwijder de angel zo snel mogelijk en neem contact op met een imker.