Sinds 1994 is het verhandelen en het toepassen van asbest verboden. Ook het bewerken van al aanwezige asbestmaterialen is (bijna altijd) verboden. Maar er is nog veel asbest aanwezig in gebouwen, installaties en schepen. Om werknemers te beschermen tegen de risico’s van asbest is er strenge regelgeving. Het Arbeidsomstandighedenbesluit bevat een apart hoofdstuk over asbest.
Grenswaarde en risicoklassen Er geldt een strenge grenswaarde. In de lucht die de werknemer tijdens het werk inademt, mogen zich maximaal 2.000 asbestvezels per kubieke meter lucht (2.000 v/m3) bevinden. Is het gehalte aan asbestvezels in de lucht lager dan deze grenswaarde, dan valt het werk in risicoklasse 1. Er gelden dan een aantal basisregels. Is het gehalte aan asbestvezels in de lucht hoger dan deze grenswaarde, dan valt het werk in risicoklasse 2 of 2A. Er gelden dan aanvullende regels.
Inventariseren, melden, verwijderen en vrijgeven Bij werkzaamheden met kans op blootstelling aan asbestvezels, bijvoorbeeld onderhoud, reparatie of sloop van een gebouw of installatie, is de werkgever verplicht een aantal zaken te regelen voor de werknemers. Vóór aanvang van het werk moet het asbest verwijderd zijn, tenzij de werksituatie daarmee onveiliger wordt. Hiertoe moet er een asbestinventarisatie plaatsvinden. Deze is verplicht bij gebouwen en objecten die vóór 1994 gebouwd zijn. Bij schepen is het ook verplicht als ze ná 1994 gebouwd zijn. Alleen een gecertificeerd asbestinventarisatiebureau mag deze inventarisatie uitvoeren. Als uit de inventarisatie blijkt dat het verwijderen van het asbest in risicoklasse 2 of 2A valt, dan mag dit alleen worden uitgevoerd door een gecertificeerde asbestverwijderaar. Als blijkt dat het verwijderen in risicoklasse 1 valt, dan mogen ook niet-gecertificeerde bedrijven dit uitvoeren. Het verwijderen van asbest moet minimaal 2 dagen van tevoren worden gemeld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie en bij risicoklasse 2 of 2A ook in het Landelijk Asbestvolgsysteem. Na afronding van de asbestverwijdering moet een eindbeoordeling worden uitgevoerd om de locatie weer te kunnen vrijgeven voor de gebruiker. Lees hier meer over asbestverwijdering.
De Nederlandse Arbeidsinspectie stuurt geen ontvangstbevestiging (pdf) meer aan de melder, bevoegde instanties en certificerende instellingen. Deze ontvangstbevestigingen blijven wel verstuurd worden vanuit het LAVS en zijn anders opgebouwd dan de berichten die door de Nederlandse Arbeidsinspectie werden verzonden. Ze bevatten dezelfde gegevens. Hoewel er enige verwarring kan bestaan over wie bevoegd is om asbest af te voeren, is het belangrijk op te merken dat in veel landen en rechtsgebieden het zelf afvoeren van asbesthoudend materiaal ten strengste wordt afgeraden, zo niet verboden. Maar let hierbij op het volgende. De asbesthoudende golfplaten zijn niet altijd even dik, soms zijn ze zelfs erg nat waardoor ze zwaarder zijn dan dunne en droge asbesthoudende golfplaten. Niet elke situatie is hier dus gelijk. Asbesthoudend materiaal dient ALTIJD zo heel mogelijk verwijderd, ingepakt en afgevoerd te worden.
Stapgewijze aanpak voor asbestverwijdering Stap 1. De uitzondering voor asbestverwijdering door particulieren wordt in de wet genoemd: 'geen verwijdering in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf'. De particulier mag geen hulp vragen aan een aannemer of andere professional bij de verwijdering. Stap 2. Alleen met een laboratoriumanalyse kunt u vaststellen of een materiaal of product asbest bevat. Wel is het mogelijk materialen met asbest in woningen te herkennen. Wilt u weten of er asbest in uw eigen huis of andere type gebouw aanwezig is? Bekijk voorbeelden van asbesttoepassingen zodat u asbesthoudende materialen herkent en kijk in de Asbestwegwijzer waar mogelijk asbest is toegepast. Stap 3. 1. Het gaat erom dat het totaal niet meer dan 35 m2 asbesthoudend materiaal is. 2. Alleen als de platen geschroefd zijn. Alleen als de platen in zijn geheel verwijderd kunnen worden. Een asbestplaat mag niet worden gebroken of gezaagd, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt. Deze vezelemissie veroorzaakt namelijk blootstelling aan asbest. Alleen als de asbestplaten niet verweerd of kapot zijn. De asbestvezels van platen moeten hechtgebonden zijn. Hechtgebonden noemen we de asbestmaterialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als de asbestplaten zijn gespijkerd, gelijmd of geniet. Soms zijn asbestplaten bevestigd met spijkers of nieten. Of ze zijn gelijmd. Als de asbestplaten verweerd of kapot zijn. Een particulier mag geen verweerde of kapotte asbestplaten verwijderen. De asbestvezels in deze platen zijn niet meer hechtgebonden. Ze zitten niet meer in het cement vast. Het risico op emissie van vezels bij het verwijderen is dan te groot. Het verwijderen mag dan alleen door een gecertificeerd bedrijf gebeuren. 3. Alleen als de vloerbedekking of vloertegels in zijn geheel verwijderd kunnen worden. De vloerbedekking mag niet worden gebroken, omdat dit vezelemissie (uitstoot) veroorzaakt. Deze vezelemissie veroorzaakt namelijk blootstelling aan asbest. Alleen als de asbestvezels 'hechtgebonden' zijn. Hechtgebonden noemen we de asbestmaterialen waarin de vezels stevig in een dragermateriaal verankerd zitten. Als de vloerbedekking of vloertegels gelijmd zijn. As de asbestvezels niet vastzitten aan de vloerbedekking. Dit noemen we 'niet-hechtgebonden'. Denk daarbij aan asbest in de onderlaag van oud vloerzeil. 4. 5. Uit een gebouw dat een nevenfunctie (zonder bedrijfsfunctie) heeft bij die woning. Uit een gebouw dat geen woonfunctie heeft. Stap 4. Voor het veilig verwijderen van asbest bestaat geen blauwdruk. Iedere situatie is anders. Een particulier moet dus zelf bepalen of hij in staat is het werk uit te voeren. Stap 5. 1. Asbesthoudend materiaal dat u zelf heeft verwijderd, kunt u inleveren bij de milieustraat (gemeentewerf). Sommige kleinere milieustraten hebben geen innamepunt voor asbest. Dan wordt u naar een andere milieustraat doorgestuurd. 2. U moet asbestmateriaal altijd goed verpakt aanleveren. Gebruik verpakkingsmateriaal dat geen lucht doorlaat, transparant is en stevig genoeg om niet te scheuren. Op de verpakking moet duidelijk het woord 'Asbest' staan. Controleer of uw gemeente geschikt verpakkingsmateriaal aanbiedt. U kunt dit materiaal ook online of bij een bouwmarkt kopen. Onverpakt asbest wordt niet geaccepteerd bij een gemeentelijk inzamelpunt. 3. Gaat u asbesthoudend of asbestgelijkend materiaal inleveren? Informeer dan eerst bij uw gemeente wat de regels zijn rondom het aanbieden van asbesthoudend materiaal, het formulier (afschrift van de melding van asbestverwijdering) en/of de acceptatievoorwaarden van de milieustraat. Vraagt uw gemeente om een bewijs van melding bij het Omgevingsloket? Gemeentelijke milieustraten stellen vaak acceptatievoorwaarden voor het inleveren van asbesthoudend afval. Een veelvoorkomende voorwaarde is dat bij het aanbieden van het afval een bewijs van melding bij het Omgevingsloket moet worden overlegd. In de praktijk houdt dit in dat particulieren vaak een sloopmelding moeten indienen via het Omgevingsloket. Er zijn ook gemeenten die het afvoeren van asbesthoudend materiaal of asbestgelijkend materiaal zonder sloopmelding toestaan. Bij de milieustraat kunt u ook (goed verpakte) losse voorwerpen inleveren, bijvoorbeeld asbesthoudende bloembakken. Zit het asbesthoudend materiaal in een buis of leiding en vast aan het gebouw, zoals bij een schoorsteen of rioolpijp, dan is de kans op breuk bij het verwijderen groot en mag deze niet verwijderd worden door particulieren. Materiaal dat op asbest lijkt (bijvoorbeeld asbestvrije golfplaten) behandelt een milieustraat als asbest. Ook voor dit materiaal geldt dus de eis dat u het goed verpakt aanlevert. Het vrijkomende asbesthoudende materiaal moet gescheiden van ander afval worden ingeleverd bij de milieustraat. Vraagt uw gemeente om een bewijs van melding bij het Omgevingsloket? Stap 6. Heeft uw gemeente de regel dat er voor het slopen of inleveren van asbesthoudende (losse) materialen en asbestgelijkende materialen een melding gedaan moet worden? Stap 7. Let op: de melding wordt vanuit het Omgevingsloket automatisch naar uw gemeente gestuurd. Asbestafval kan niet zomaar bij het grofvuil worden geplaatst. Je moet het inleveren bij een erkend afvalverwerkingspunt.
Wat kost het afvoeren van asbest? De kosten voor het afvoeren van asbest kunnen variëren afhankelijk van de hoeveelheid en de regio waarin je woont. Subsidies: De landelijke subsidieregeling voor het verwijderen van asbestdaken is beëindigd, maar sommige gemeenten bieden nog wel lokale subsidies of tegemoetkomingen. Het illegaal dumpen of verkeerd afvoeren van asbest kan leiden tot hoge boetes en ernstige gezondheidsrisico’s. Kan ik asbest gratis inleveren? Dit hangt af van je gemeente. Sommige gemeenten bieden gratis inlevering tot een bepaald aantal vierkante meters. Hoe moet ik asbest verpakken voor afvoer? Asbest moet luchtdicht verpakt worden in dubbele folie of speciale asbestzakken. Kan ik asbest laten ophalen door de gemeente? Sommige gemeenten bieden een ophaalservice voor asbest, maar dit verschilt per regio. Wil je zeker weten dat je asbest veilig en volgens de wet afvoert? Neem contact op met GKS Sloopwerken voor deskundig advies en professionele afvoer van asbesthoudend materiaal. Wij zorgen voor een veilige en wettelijke verwerking van asbest. Asbest kan gevaarlijk zijn; raadpleeg altijd een gecertificeerde specialist voordat je asbest verwijdert of bewerkt. Asbest is gevaarlijk afval en vraagt om een veilige, gecontroleerde en professionele aanpak. Renewi helpt je bij elke stap: van advies over veilige verpakking en opslag tot de correcte inzameling en verwerking. Veilig omgaan met asbestafvalAsbestvezels zijn schadelijk voor de gezondheid en vragen om een zorgvuldige aanpak. Renewi biedt speciaal ontworpen oplossingen om asbest veilig te verpakken. Onze diensten omvatten de veilige inzameling van asbestafval, gevolgd door verwerking in daarvoor erkende installaties die de risico’s voor mens en milieu minimaliseren.
Asbest | WorkSafeBC
Verder informatie en praktijkvoorbeelden ondersteunen bij herkenning en correcte afvoer van asbesthoudend materiaal.