Kalkzandsteen blokken en stenen: een uitgebreide gids

Bij het bouwen van muren of wanden met kalkzandsteen, is het belangrijk om de juiste materialen en technieken te gebruiken. U kunt kiezen uit kalkzandsteen metselblokken of kalkzandsteen metselstenen. De keuze voor het type blok of steen hangt af van de toepassing en de gewenste afwerking.

Dragende of niet-dragende wanden

Voordat u begint met metselen, is het cruciaal om te bepalen of de te bouwen wand dragend of niet-dragend zal zijn. Een dragende wand draagt het gewicht van de constructie erboven en staat daardoor onder spanning. Een niet-dragende wand heeft deze functie niet. De meeste metselblokken in het assortiment zijn sterk genoeg voor dragende wanden. Bij twijfel kunt u altijd advies inwinnen bij productspecialisten.

Voorbereiding van kalkzandsteen

Het is essentieel om de kalkzandsteenblokken of -stenen correct voor te bereiden voor het metselen. Indien de materialen te droog zijn, is het aan te raden deze licht te bevochtigen. Dit bevordert de hechting van de mortel en voorkomt scheurvorming. Zorg ervoor dat de stenen vochtig zijn, maar niet doorweekt.

Metselmortel voor kalkzandsteen

Voor het verbinden van kalkzandsteen metselblokken of -stenen wordt metselmortel gebruikt. Er zijn opties met en zonder kalk:

• Profpartner metselmortel met kalk: Geschikt voor een langzamere uitharding.
• Profpartner metselmortel zonder kalk: Ideaal wanneer een snelle uitharding gewenst is.

De benodigde hoeveelheid metselmortel is afhankelijk van het type metselblok of steen. In de onderstaande tabel vindt u de verbruiksrichtlijnen per soort, uitgaande van een voeg van 10 mm. Houd rekening met een morsverlies van 10 tot 20 procent.

Het metselproces

Het metselen begint met het opmetselen van een kalkzandsteen kimlaag. Dit is de eerste laag blokken of stenen en moet absoluut recht op een vlakke ondergrond worden geplaatst. Houd rekening met de kant die als schoonwerk (zichtwerk) dient te worden afgewerkt.

Plaats de eerste laag metselmortel en breng hierop de eerste rij kalkzandstenen aan. De dikte van de mortellaag is afhankelijk van de lintvoeg en de gekozen lagenmaat. Zodra de kimlaag staat, kunt u laag voor laag de rest van de muur opmetselen. Het gebruik van een metseldraad langs de zichtzijde van de muur wordt aanbevolen voor een rechte muur.

Na het aanbrengen van de stenen, verwijdert u overtollig metselspecie. Vervolgens worden de voegen uitgekrabd tot een diepte van minimaal 15 mm. Laat de muur hierna 24 uur rusten.

Afwerking en ondersteuning

Na de rustperiode is het verstandig de wand licht te bevochtigen om een optimale hechting van de metselmortel te garanderen. Een vochtgehalte van 5 tot 8% wordt aangeraden. Hierna kan het voegen worden voltooid.

Wanneer de muur staat, is het belangrijk deze goed te ondersteunen met schuine balken of palen. De maximale schoorafstand is doorgaans 5,6 meter, met een eindafstand van 2 meter. Dikker dan 214 mm? Dan is schoorwerk niet nodig.

Kalkzandsteen metselen in de winter

Het metselen van kalkzandsteen in de winter is mogelijk, mits er rekening wordt gehouden met lagere temperaturen en de aanwezigheid van zout of pekel. Het advies is om de bouwplaats sneeuwvrij te houden en bij voorkeur grof brekerzand te gebruiken in plaats van strooizout.

Extra tips voor winterse omstandigheden:

• Plaats blokken of stenen op houten regels om vochtoptrek te voorkomen.
• Dek klaargezette blokken goed af om te voorkomen dat ze nat worden, wat kan leiden tot aan elkaar vriezen.
• Bij temperaturen lager dan 5 °C is de sterkteontwikkeling van de voegen minimaal, wat vorstschade kan veroorzaken.
• Dek de kimlaag af met bijvoorbeeld een steigerplank.
• Bij temperaturen onder de 5 °C is het aan te raden de mortel aan te maken met warm water.

Kalkmortel: een traditioneel bouwmateriaal

Kalkmortel wordt veelvuldig toegepast in renovatie- en restauratiewerken, met name in historische gebouwen. Het is een bouwmateriaal dat al sinds de 6e eeuw voor Christus bekend is en waarvan de kwaliteit door de eeuwen heen is bewezen.

Kalkmortel is samengesteld uit kalk, aggregaten en natuurlijke additieven. De gebruikte kalk kan luchtig of hydraulisch zijn. Luchtige kalk verhardt door blootstelling aan de lucht, terwijl hydraulische kalk ook in vochtige omgevingen uithardt.

Eigenschappen van kalkmortel

• Hoog alkaliniteitsniveau: Werkt als een natuurlijk desinfecterend en fungicide middel.
• Weerbestendigheid: Bestand tegen vocht, regen en UV-stralen.
• Lage krimp en scheurvorming: In tegenstelling tot cementmortels.
• Vochtregulerend: Absorbeert en staat vocht af, waardoor de luchtvochtigheid wordt gereguleerd.
• Duurzame decoratieve afwerkingen: Biedt een breed scala aan esthetische mogelijkheden.

Toepassingen en mengverhoudingen

Kalkmortels worden industrieel gedoseerd, gemengd en gekneed met water. De mengverhoudingen variëren per toepassing:

• Pleisterwerk: 1 deel kalk op 1 deel zand.
• Bepleistering: 1 deel kalk op 2 delen zand.
• Waterdichte voegen: 4 delen cement + 1 deel kalk + 12 delen water.

De materialen worden gemengd met behulp van een industriële mixer of handmatig. Voor een snellere droging van de kalkmortel wordt gehydrateerde kalk in het mengsel gebruikt.

Zandcementmortel voor dekvloeren

Zandcementmortel, ook wel dekvloermortel genoemd, is een populaire keuze voor het creëren van een stabiele en vlakke ondervloer voor diverse vloerafwerkingen zoals tegels, laminaat of parket.

Soorten zandcementmortel

• Vloeibare zandcement: Zelfnivellerend en gemakkelijk egaal te maken met een vloertrekker.
• Lichtgewicht zandcement: Eenvoudiger te tillen en te verwerken.
• Supersterk zandcement: Universeel toepasbaar, zowel binnen als buiten.

Voorbereiding van de ondervloer

Een goede voorbereiding is essentieel. De ondergrond moet stabiel, schoon en droog zijn. Verwijder vuil, stof en losse delen. Egaliseer de ondergrond indien nodig. Het aanbrengen van een vloerprimer, geschikt voor zandcementmortel, is belangrijk om de hechting te verbeteren en vochtindringing te voorkomen.

Stappenplan voor het storten van een dekvloer

Vloeibare zandcement

1. Meng het zandcement met water volgens de aanwijzingen op de verpakking.
2. Giet het mengsel over de vloer, beginnend in de verste hoek.
3. Egaliseer de vloer met een vloertrekker.

Andere soorten zandcement

1. Verdeel de vloer in banen en plaats houten regels op de gewenste hoogte.
2. Meng het zandcement met water en verdeel het over de vloer.
3. Trek overtollige mortel met een afreilat naar u toe.
4. Verwijder de houten regels.
5. Schuur de vloer met een schuurbord.
6. Dek de vloer af met plastic folie en laat drogen.

De droogtijd van een zandcementdekvloer is ongeveer 1 week per centimeter dikte. Volledige droging kan enkele weken duren.

Kalkzandsteen lijmen

Het lijmen van kalkzandsteen biedt een efficiënte methode voor het snel en nauwkeurig bouwen van stevige wanden. Dit geldt zowel voor lijmblokken als vellingblokken.

Kimlaag en lijmmortel

Een stevige wand begint met een stabiele kimlaag, de onderste laag blokken. Gebruik speciale kimblokken en zorg voor een voeg van 15-30 mm. Gebruik een geschikte kim-mortel en zorg dat de kimlaag perfect waterpas is. Breng de kimlaag bij voorkeur een dag voor het lijmen aan.

Maak vervolgens de lijmmortel aan met kwalitatief hoogwaardige kalkzandsteen lijmmortel, volgens de instructies van de fabrikant. Bij warm weer is het aan te raden de blokken vooraf licht te bevochtigen en niet meer dan twee meter vooruit te werken om uitdroging van de mortel te voorkomen.

Lijmverbruik per m²

Het benodigde lijmverbruik per m² is afhankelijk van de wanddikte. Houd rekening met morsverlies.

Lijmgereedschap en techniek

Gebruik speciaal lijmgereedschap voor kalkzandsteen, zoals een lijmbak voor horizontale vlakken en een lijmschep voor de kopse kanten. Bij vellingblokken is extra aandacht vereist om scheuren te voorkomen.

Dilatatievoegen en afwerking

Om scheuren door uitzetting van kalkzandsteen te voorkomen, is het aanbrengen van dilatatievoegen noodzakelijk. Snijd overtollige lijm (lijmbaarden) na ongeveer een uur weg met een spackmes. Grote beschadigingen kunnen worden hersteld met een vochtvasthoudende mortel.

Na het afvlakken van de wand is het belangrijk deze goed te ondersteunen met schoren. De aanbevolen schoorafstanden zijn afhankelijk van de wanddikte.

Afwerkingsmogelijkheden van kalkzandsteenwanden

Kalkzandsteenwanden kunnen op diverse manieren worden afgewerkt:

• Dunpleister of spuitgips, waarna behangen kan worden.
• Direct betegelen met tegellijm.
• Onbehandeld laten bij gebruik van vellingblokken voor een nette uitstraling (schoonmetselwerk).

Kalkzandsteen lijmen in de winter

Ook bij vorst tot -3 °C is kalkzandsteen lijmen mogelijk, mits de juiste voorzorgsmaatregelen worden genomen:

• Gebruik alleen grof zand voor strooien, geen pekel of zout.
• Gebruik droge, schone stenen die niet door vorst zijn aangetast.
• Werk niet meer dan 2 meter vooruit.
• Dek vers lijmwerk goed af ter bescherming tegen vorst.
• Gebruik speciale winterlijmmortel.

Eigenschappen en toepassingen van kalkzandsteen

Kalkzandsteen (ook wel Silka genoemd) is een harde, lichtgrijze, ongebakken kunststeen, samengesteld uit ongebluste kalk en zand. Het wordt onder stoomdruk gehard tot calciumhydrosilicaat.

Toepassingen

• Niet-dragende binnenwanden (alle soorten).
• Dragende binnenwanden (specifieke soorten).
• Binnenspouwbladen (bij ankerloze spouwmuren en kopgevels).
• Kimlagen (met kimblokken).
• Ophogen van funderingen (tot aan de onderkant van de begane grondvloer, specifieke soorten).

Niet toepassen bij

• Buitengevels (massieve gevels, buitenspouwbladen) vanwege weersgevoeligheid.
• Nat weer wanneer de stenen/blokken nat kunnen worden, vanwege krimp en scheurvorming.

Aandachtspunten

• Volg altijd de voorschriften van de fabrikant en leverancier.
• Kalkzandsteen kan vocht opnemen en afstaan, maar bij verwerking in regenachtige omstandigheden kan verkleuring optreden. Dek de materialen goed af.
• Gebruik de voorgeschreven metselmortel of lijm.
• Bij opslag en verwerking de kalkzandsteen droog houden om scheurvorming te voorkomen.
• Zorg voor een volledig gevulde lijmvoeg.
• Laat gestort beton nooit aan kalkzandsteen hechten, gebruik PE-folie.
• Breng dilatatievoegen aan.
• Onder de kimlaag van kalkzandsteen een laag metselspecie aanbrengen.
• Dragende wanden moeten op een gefundeerde en stijve ondergrond staan.

Kwaliteiten en coderingen

De kwaliteiten van kalkzandsteen worden aangeduid met coderingen:

• CS (Compressive Strength): Geeft de druksterkte aan in N/mm². Voorbeelden: CS12, CS16, CS20, CS28, CS36, CS44.
• EH (Element Extra Hoge Druksterkte): Aanduiding voor hoogbouw-elementen met hoge druksterkte.
• EM (Element Extra Massa): Elementen met meer massa per dikte voor betere geluidsisolatie.
• SnijKant: Recht afgesneden/afgezaagd.
• VellingKant: Afgeschuinde kant, wat een esthetische V-groef vormt.

De klinker-kwaliteit van blokken is te herkennen aan de dubbele band op de kopse kant en is geschikt voor dragende wanden.

Voordelen van kalkzandsteen

• Snel bouwen: Grote formaten en het lijmen versnellen het bouwproces.
• Kostenbesparend: Minder duur dan alternatieven zoals gipsplaatwanden.
• Onbrandbaar.
• Warmteaccumulerend vermogen: Houdt warmte langer vast in de zomer en winter.
• Goede geluidsisolatie: Vanwege het hoge gewicht.
• Glad en vlak oppervlak: Vereist een dunne pleisterlaag of kan als schoonmetselwerk dienen.
• Maat- en vormvast: Kleine toleranties voor nauwkeurig lijmen.
• Goede vochtregulatie: Verbetert het wooncomfort.
• Milieuvriendelijk: Relatief weinig energie nodig voor productie en natuurlijke bestanddelen.

Nadelen van kalkzandsteen

• Toepassing is afhankelijk van de soort steen of blok.
• Niet geschikt voor agressieve omgevingen (bv. fundering in agressief grondwater).
• Slechte thermische isolatie door het hoge gewicht (echter wel bruikbaar voor warmteaccumulatie).

tags: #zandcement #met #kalk #blokken #lijn