Wanneer u van plan bent een aanbouw te plaatsen of misschien wel een stenen tuinhuis, dan is een goede fundering essentieel. Het is mogelijk om als ervaren doe-het-zelf-er zelf een fundering te maken. Neem dan de volgende voorbereidingstips in acht en gebruik vervolgens de stappen als leidraad tijdens uw project.
Algemene voorbereiding en overwegingen
Funderen op staal houdt in dat de fundering direct op de vaste grond komt. Dit kan alleen op zand- en mergelgrond. Funderen op palen is verstandig als je huis is gebouwd op een klei- of veenbodem. Bij deze bodems heb je te maken met inklinking. Dat kan voor verzakking zorgen. Voorwaarde voor een fundering op staal is dat de ondergrond geschikt is. Een constructeur is iemand die constructieberekeningen maakt. De architect levert een ontwerp aan en de constructeur vertaalt dit naar een draagconstructie. Een constructieberekening is handig en vaak ook noodzakelijk. Met een goede berekening voorkom je dat je aanbouw gaat verzakken en je muren scheuren. De berekening dient ook als handleiding voor de aannemer.
Beton is een mengsel van cement, zand, grind en water. Om beton zelf te mengen heb je de juiste verhoudingen nodig. De regel is één deel cement, twee delen zand en drie delen grind, de zogenaamde 1-2-3 verhouding. Het mengen van de betonspecie doe je met een losse betonmolen. Deze is te huur bij een bouwmarkt. Als je alles hebt klaarstaan is het tijd om de betonmolen te starten. Meng eerst het grind met het zand en voeg daarna cement toe. Als dat goed gemengd is, kan het water erbij. Tip: bereken eerst de maximale inhoud van de betonmolen. Zelf betonspecie maken is goedkoper dan laten bezorgen als het gaat om één kuub of minder. Ga je het zelf storten? Zorg er dan voor dat je goed gereedschap hebt klaarstaan zoals: een trilnaald, afwerkspaan, afwerkrei, betonhark en voldoende kruiwagens.
Stap-voor-stap: contouren uitzetten en bekisting
De contouren van de fundering bepalen. Geef de hoeken voor het gemak aan met een aantal piketpaaltjes. Graaf op deze lijnen een gleuf uit tot een diepte van tenminste 60 cm met een zandschop. Deze diepte zorgt ervoor dat de fundering beschermd is tegen de vrieskou, zodat het beton niet kan scheuren. De breedte en lengte hangen af van hoe groot de fundering moet worden. Stamp vervolgens de grond in de gegraven gleuven goed aan en maak de ondergrond glad met behulp van een lat of een rij.
De houten bekisting maakt u van platen van bijvoorbeeld betontriplex. Deze platen zijn sterk genoeg om het beton te dragen. Schroef deze platen in molenwiekverband aan elkaar. Plaats de bekisting vervolgens waterpas in de gleuf. Voor extra stevigheid schroeft u om de 6 cm een piketpaaltje tegen de platen aan. U kunt ook tuinpalen in de grond slaan en deze vervolgens aan de bekisting schroeven. Dit laatste geeft het meest solide resultaat.
Bedek nu de gehele bekisting met bouwfolie. Deze folie zorgt ervoor dat het water uit het beton niet kan weglopen in het zand. Zorg dat de folie over de bekisting hangt zodat ook langs de zijkanten niets kan weglekken.
De bouwstaalmat dient als wapening in het beton. Staalmatten zijn er in verschillende diktes. Let erop dat u voor de juiste klus de juiste dikte neemt. Maak met behulp van een haakse slijper de matten op maat. Denk erom dat u hierbij een veiligheidsbril opzet. Omdat de wapening in het beton moet komen, gebruikt u bijvoorbeeld stukken stoeptegels waarop de bewapening kan rusten. Leg deze eerst op de bodem alvorens de bouwstaalmatten te plaatsen.
Het storten en uitharden van beton
Beton storten kunt u zelf doen of uitbesteden. Prik tijdens het storten veelvuldig met een stok in het beton om luchtbellen te laten ontsnappen. Zorg ervoor dat het cement ook in de hoeken van de bekisting terecht komt. Gebruik eventueel een metseltroffel en egaliseer de gehele oppervlakte met een rij bewegingen heen en weer.
Besproei het beton met water alvorens u het met plastic folie beschermt tegen uitdroging. Het uithardingsproces duurt ongeveer 4 dagen. Pas na deze tijd mag eventueel de bekisting worden verwijderd. Let tijdens het uitharden op weersomstandigheden. Bij droog en zonnig weer kan extra bevochtiging nodig zijn. Besproei tussendoor of leg natte lappen of krant op het beton en dek daarna weer af met folie.
Wanneer het beton volledig is uitgehard, wordt het betonoppervlak afgedekt of behandeld met een nabehandelingsproduct. Een sterke fundering begint bij goed voorbereid werk. In deze handleiding nemen we stap voor stap mee: van het bepalen van de startlocatie tot het plaatsen van wapeningskorven, bekisting en het uiteindelijke storten van het beton.
Specifieke afmetingen voor een 6 x 8 meter fundering
Voor een 6 bij 8 meter fundering geldt: de diepte, breedte en uitvoeringswijze hangen af van de constructie en materialen die u kiest. De fundering moet onder de vorstgrens blijven; in veel situaties is een diepte van minimaal 60 cm nodig. Bij een uitgebreide aanbouw of speciale toepassingen kunnen dieper graven en aanvullende maatregelen nodig zijn. Voorwaarde is dat de ondergrond stabiel is en geschikt blijft gedurende de levensduur van de constructie. Een draagconstructie vereist een juiste berekening en uitvoering door of samen met een constructeur en/of aannemer.
Als u kiest voor een fundering op palen of op staal, is dit afhankelijk van de ondergrond: zand- en mergelgrond laten meestal staal toe; klei- of veenbodem kan inklinking veroorzaken bij verzakte constructies. In dergelijke situaties worden vaak palen toegepast of een speciale fundering op palen om verzakking te beperken. De Isobouw Powerkist en soortgelijke bekistingsoplossingen kunnen de montage vereenvoudigen en zorgen voor betrouwbare betonhechting.
Aansluitingen en nazorg
Als u een aansluiting op een bestaande fundering nodig heeft, boor dan gaten twee millimeter groter dan de diameter van de staven en ongeveer twaalf centimeter diep. Injectiemortel vult u in de gaten en drukt u de koppelstaven erin, waarna u laat uitharden. Controleer de bekisting en wapening zorgvuldig voordat u gaat storten en werk in lagen van ongeveer twintig centimeter totdat de gehele fundering op hoogte is gevuld. De droogtijd varieert met het weer; een langzame droging kan scheuren voorkomen als u zorg voor voldoende vochtigheid en bescherming biedt.
Een fundering is de basis van uw nieuwe aanbouw, garage, schuur of tuinhuis. Maar hoe leg je een betonnen fundering aan en waar moet je allemaal aan denken? Bekijk de weersomstandigheden vooraf en pas maatregelen toe bij extreme temperaturen of regenval. De bodems en uitsparingen expliceren per situatie hoe diep en breed gewerkt moet worden, en wanneer een bouwkundig advies verstandig is.
Bouwproces | stap voor stap | met plaatsing van wapeningsstaal
De volgende samenvatting kan dienen als een checklist voor uitvoering:
- Bepaal ondergrond en advies van constructeur
- Contouren uitzetten met piketpaaltjes en metselkoord
- Bekisting plaatsen en waterdicht maken
- Wapening plaatsen met afstandhouders
- Beton storten en verdichten
- Uitharden en nazorg, eventueel met nabehandeling
- Controleer aansluitingen op bestaande fundering
Tabellen en aanvullende gegevens
| Onderwerp | Belangrijke punten |
|---|---|
| Diepte (min.) | 60 cm onder vorstgrens |
| Breedte fundering | Afhankelijk van constructie; 25 cm (enkele muur), 40 cm (spouwmuur) |
| Droogtijd | Ongeveer 4 tot 8 weken afhankelijk van constructie en weer |