Zink solderen is de manier om zinkdelen te verbinden, zoals dakgoten, afdekkappen en gevelbekleding. Dit proces vraagt om precisie en een goed begrip van de juiste technieken en materialen. Een goede voorbereiding is voor een succesvol soldeerproces. Zorg ervoor dat je werkt op een schone en stabiele ondergrond. Controleer of alle materialen die je gaat solderen goed droog zijn, aangezien vocht de hechting kan verstoren. Om een goede hechting te verzekeren, moeten de te solderen oppervlakken grondig gereinigd worden. Gebruik staalwol of een schuurpad om vuil, vet en oxidatielaagjes te verwijderen. Maak de oppervlakken licht ruw; dit zorgt voor een betere hechting van het vloeimiddel en het soldeer.
Voorbereiding en vloeimiddel Flux is een chemische stof die wordt aangebracht om oxidatie tijdens het proces van zink solderen te voorkomen en de hechting van het soldeer te verbeteren. Breng een dunne laag vloeimiddel aan op beide oppervlakken die je gaat verbinden. Gebruik een soldeerbout of een brander om de oppervlakken gelijkmatig op te warmen. Het is belangrijk om de warmte gelijkmatig te verdelen en oververhitting te voorkomen, omdat dit kan leiden tot een slechte hechting en zelfs vervorming van het zink. Zorg dat de soldeerbout of brander op een geschikte temperatuur is afgesteld; dit is meestal rond de 250-300 °C voor zink.
Uitvoering van het soldeerproces Wanneer het zink op de juiste temperatuur is, kun je het soldeer aanbrengen. Houd de soldeerbout of brander in de ene hand en het soldeertin of de soldeerstift in de andere. Plaats het soldeer tegen de verwarmde rand van het zink en laat het smelten, zodat het zich tussen de delen verspreidt. Het gesmolten soldeer moet een dunne, gladde laag vormen die beide zinkdelen stevig met elkaar verbindt. Laat het soldeer vrijuit vloeien zonder te veel druk uit te oefenen. Laat de verbinding op natuurlijke wijze afkoelen; forceer dit niet met water of koude lucht, want dit kan scheuren in de soldeerlaag veroorzaken. Controleer na afkoeling zorgvuldig de verbinding op eventuele zwakke plekken, luchtbelletjes of onvolledige hechtingen. Een goed gesoldeerde verbinding moet er glad en egaal uitzien en stevig aanvoelen.
Veiligheid en materialen Het solderen van zink brengt risico’s met zich mee, zoals de inademing van dampen en het werken met hoge temperaturen. Veilig werken met flux: Flux kan bij verhitting giftige dampen afgeven. Gebruik altijd veiligheidsbrillen en werkhandschoenen en zorg voor voldoende ventilatie. De juiste keuze van soldeerbout, soldeertin en vloeimiddel is cruciaal voor een stabiele verbinding. Zorg ervoor dat je materialen van hoge kwaliteit gebruikt die geschikt zijn voor het solderen van zink. Bij het solderen komen dampen vrij die schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid. Als je nog niet veel ervaring hebt met solderen, is het een goed idee om eerst te oefenen op een reststukje zink. Laat de gesoldeerde naad volledig afkoelen voordat je verder gaat met andere werkzaamheden.
Dakgoten van zink: typen, planning en montage
Zinken dakgoten worden het meest toegepast in Nederland. Een zinken dakgoot vervangen of aanbrengen, is vakwerk. Er zijn twee soorten zinken dakgoten: de bakgoot en de mastgoot. De mastgoot is een half ronde goot en de bakgoot is, wat de naam al zegt, een bak. Wanneer u de zinken dakgoot gaat plaatsen, dient u eerst de oude dakgoot te verwijderen. Verwijder de eerst rij dakpannen die boven de dakgoot zitten. Hierdoor kunt u eenvoudig bij de zinken goot. Het is wel aan te raden om dit niet alleen te doen, maar met z’n tweeën. Zodra u de eerste rij dakpannen heeft verwijderd, maakt u de lips los waarmee de dakgoot in de beugel is geklemd. Vervolgens zaagt u de dakgoot in kleine stukken, zodat u stuk voor stuk de zinken dakgoot kunt demonteren.
Bevestiging en afschot Breng het zink niet naar de stortplaats, maar overleg met de verkoopmedewerkers van Brouwers Zink wat het oude zink u kan opleveren als u het door Brouwers Zink laat meenemen. Wanneer u een nieuwe dakgoot plaatst, is het advies de gootbeugels meteen te vervangen. Zorg bij de aanschaf dat u de juiste beugels koopt met de juiste hoek. Bepaal de plaats waar de gootbeugels komen te zitten. Zorg dat de maximale afstand tussen de gootbeugels 50-60 cm is. Daarnaast is het voor het zicht mooi als de beugels gelijk worden verdeeld over de totale lengte van de dakgoot. Vervolgens plaatst u de eerste en de laatste gootbeugel om het juiste afschot te krijgen, zodat het water goed wordt afgevoerd naar de regenpijp. U spant een koord tussen deze beugels. Per meter dient u een afschot van 3 mm aan te houden per meter. Is de dakgoot totaal 5 meter lang, dan dient u een afschot te hebben van 5 x 3 mm = 1,5 cm. Controleer met de waterpas of er daadwerkelijk afschot is. Nu kunt u nog eenvoudig wat aanpassen. De overige gootbeugels kunt u langs het strak gespannen koord vastzetten, zodat de gootbeugels in één rechte lijn worden geplaatst en de dakgoot het juiste afschot heeft.
Op maat zagen en solderen van de goot Nu de beugels zijn aangebracht, kunt u de zinken dakgoot op maat maken met een fijne ijzerzaag. Zorg er wel voor de dat de dakgoten circa 20 á 30 mm overlap hebben om ze aan elkaar te solderen. Verwijder daarna de bramen met een vijl of fijn schuurpapier. Daarna kunt u de kopschotten in de dakgoot solderen en de dakgoot in de gootbeugels monteren. Zorg er wel voor dat alle lipjes van de gootbeugels omhoog staan. Zodra de zinken dakgoot in de gootbeugels is gemonteerd, kunt u de dakgoten aan elkaar solderen. Hieronder staat beschreven hoe u de kopschotten, dakgoot en tapeind kunt solderen. Let op: wanneer de dakgoot langer dan 12 meter is, dient u een expansiestuk in de dakgoot aan te brengen. Om de dakgoten aan elkaar te solderen, heeft u staafsoldeer nodig zodat er een waterdichte verbinding ontstaat. Staafsoldeer is er in 40/60 en 50/50 uitvoering. Dit geeft het percentage tin versus lood aan. Het verschil tussen deze 2 uitvoeringen zit hem in het smelttraject van de soldeerstaaf. De soldeerstaaf 40/60 heeft een smelttraject van 180-235 graden en de soldeerstaaf 50/50 een smelttraject van 180-215 graden. De soldeerstaaf 40/60 wordt dan ook het meest toegepast, maar iedere vakman heeft zijn/haar eigen voorkeur. De eerste stap is het schoonmaken van de soldeernaad. Verwijder vuil en controleer of de soldeernaad (2 dakgoten) goed en strak op elkaar aansluiten. Smeer de naad in met S39 Zink. Vervolgens houdt u de soldeerbout op 10 mm van de dubbele plaat en verplaatst u de soldeerbout vooruit. Zoals u de naden soldeert, zo soldeert u ook de kopschotten en het tapeind in de zinken dakgoot. Tussen het solderen door, verwijdert u met een schone vochtige doek, de resten van het vloeimiddel. Een zinken dakgoot vervangen of aanbrengen, is vakwerk. Wanneer u weinig ervaring heeft of twijfelt, raden wij u aan om dit uit te besteden. De kans is namelijk zeer groot dat u zelf begint en de vakman alsnog het zinkwerk dient te herstellen en af te maken. Brouwers Zink heeft een uitstekend klantenbestand met zinkspecialisten door het hele land. Zinken dakgoten zijn een populaire keuze vanwege hun duurzaamheid en esthetische uitstraling. Om de levensduur van een zinken dakgoot of zinken deklijst te verlengen en ervoor te zorgen dat deze waterdicht is, is het belangrijk om de naden van een zink dakgoot te solderen. Solderen is een techniek waarbij twee metalen delen worden verbonden door een ander metaal (meestal soldeertin) te smelten en tussen de delen aan te brengen. Voordat je begint met het zink dakgoot solderen, moet je ervoor zorgen dat je alle benodigde materialen bij de hand hebt. Voordat je begint met een dakgoot van zink solderen, is het belangrijk om het oppervlak van de zinken dakgoot goed schoon te maken. Gebruik schuurpapier en een staalborstel om vuil, roest en oxidatie te verwijderen en het zink te poetsen. Breng vervolgens een dunne laag vloeimiddel aan op het te solderen gebied. Verwarm de soldeerbout tot de juiste temperatuur en breng deze in contact met het zink en het soldeer. Laat het soldeer gelijkmatig over de naad vloeien. Als de naad volledig is gesoldeerd, laat deze dan even afkoelen voordat je verder gaat. Zorg ervoor dat je altijd een veiligheidsbril en werkhandschoenen draagt tijdens het solderen. Het gebruik van hete soldeerbouten en gesmolten metaal brengt risico’s met zich mee, dus neem de juiste voorzorgsmaatregelen om ongelukken te voorkomen.
Materiaalkeuze en duurzaamheid
Het solderen van zink vereist specifieke kennis en techniek. Een veelvoorkomend probleem is dat zink kan vervormen of zelfs in elkaar kan storten wanneer het te heet wordt gemaakt. Dit komt doordat het smeltpunt van zink (ongeveer 450°C) relatief dicht bij dat van soldeer ligt. Traditioneel gebeurt het solderen van zink met een soldeerbout, waarbij de temperatuur nauwlettend in de gaten gehouden moet worden. Er zijn discussies over de duurzaamheid van verschillende reparatiemethoden. Sommigen beweren dat moderne kits en lijmen niet de levensduur van een traditionele soldeernaad kunnen evenaren. Een soldeernaad kan, mits correct uitgevoerd, decennialang meegaan. Er is echter ook informatie beschikbaar over het lijmen van zink, waarbij reiniging en primering van de te lijmen oppervlakken cruciaal zijn voor een waterdichte verbinding.
Voor zinkgebruikers wordt vaak gekozen voor Sn/Pb 50/50 of Sn/Pb 40/60 soldeer. Sn/Pb 50/50 is sterker en heeft een korter vloeibereik dan Sn/Pb 40/60. NIEUW: RHEINZINK-soldeertin SnZn 801 is een nieuw type legering bestaande uit tin en zink, met uitstekende vloei en korte stollingstijd. Het soldeer is even sterk als het materiaal RHEINZINK waardoor er zuiniger kan worden gesoldeerd, alleen capillair vullen van de soldeernaad is voldoende. De legering is daarnaast loodvrij, waardoor schadelijke dampen tijdens verwerking worden voorkomen. Als vloeimiddel adviseren wij het volgende: RHEINZINK CLASSIC walsblank zink: Z-04; RHEINZINK prePATINA blue-grey: ZD-pro; RHEINZINK prePATINA graphite-grey: ZD-pro (tot op walsblank oppervlak opschuren) of Powersurface; RHEINZINK GRANUM EXTRA basalte en granite: met ZD-pro of Powersurface nadat de coating eerst is behandeld met GRANUM EXTRA oplosmiddel. Met RHEINZINK gootlijm kunnen dakgoten en toebehoren onderling uitstekend met elkaar verbonden worden. De lijm zorgt voor een sterke en duurzame verbinding.
Installatie en planning: samenvatting
- Plaatsing van Gootbeugels: bepaal de eerste en laatste positie, houd 50-60 cm tussenbeugels, span een koord en controleer de helling van 3 mm per meter met een waterpas.
- Bevestiging van Gootbeugels: teken de boorgaten af en bevestig de beugels langs het koord; laat de helling volgen.
- Op maat zagen en monteren: zaag de goot op maat, soldeer eindstukken aan, en sluit lengtes aan bij zinken bakgoten; expansiestuk bij langere goten.
- Soldeerprocedure: wantrouw droge naad, gebruik S39 Zink, soldeernaad schoonmaken en naad laten afkoelen; voorkom vervorming door oververhitten.
tags: #zinken #dakgoot #gesoldeerd