Met het isoleren van een woning kan ontzettend veel energie worden bespaard. Maar wordt woningisolatie straks verplicht? Door spouwmuurisolatie, vloerisolatie of dakisolatie aan te brengen, wordt de energierekening tientallen procenten lager. Gek genoeg zijn veel woningen in Nederland nog niet geïsoleerd. Nederland kan dus eenvoudig stukken duurzamer door deze woningen te isoleren. Dat brengt ons tot de vraag: zal de overheid ons verplichten om onze woningen te isoleren?
Geen verplichting tot isoleren, wel stimulering
Pas sinds de jaren 90 zijn woningen in Nederland vanaf de bouw redelijk goed geïsoleerd. Oudere woningen verliezen onnodig veel warmte. Bij deze woningen is het mogelijk om middels na-isolatie de woning energiezuiniger te maken. Met een investering van enkele honderden tot duizenden euro’s, realiseer je een enorme daling in het gasverbruik. Niet geïsoleerde woningen uit die tijd zijn dus energievreters. Ondanks veel voorstanders zal de overheid voorlopig geen verplichting invoeren om deze woningen te voorzien van isolatie.
Er worden wel diverse maatregelen getroffen om na-isolatie te stimuleren:
- ISDE subsidie (voor particulieren)
- SEEH subsidie (voor VVE's)
- Verlaagd btw tarief (9% op arbeid)
- Invoer energielabel
- Gunstige financieringen
- Stijgende energietarieven
- Eventuele gemeentelijke subsidies
ISDE subsidie en energielabel
ISDE subsidie voor woningeigenaren vergoedt ongeveer 30% van de kosten voor woningisolatie, een warmtepomp, een zonneboiler of aansluiting op een warmtenet. Hier zijn wel enkele voorwaarden aan verbonden. Een energielabel voor je huis kan de waarde en verduurzaming stimuleren: niet geïsoleerde woningen hebben vaak een lager energielabel en zijn daardoor minder waard op de huizenmarkt. Het label kan verhoogd worden door energiebesparende maatregelen te treffen.
Hoe goed is je woning geïsoleerd?
Over het algemeen kun je met behulp van het bouwjaar van de woning inschatten of er isolatie aanwezig is:
- Isolatie bij woningen van voor 1920 - Een woning van voor 1920 heeft geen spouwmuren. Spouwmuurisolatie is hier per definitie niet aanwezig. Vloer- en dakisolatie werden meestal niet toegepast, maar zijn wel mogelijk na te isoleren.
- Isolatie bij woningen van 1920 tot circa 1970 - Deze woningen hebben spouwmuren, maar vloer- en dakisolatie ontbraken vaak. Ze zijn tegenwoordig geschikt voor na-isolatie zoals spouwmuurisolatie, vloerisolatie en dakisolatie.
- Isolatie bij jaren 70 en 80 woningen - Vanaf deze jaren werd de woningschil vanaf de bouw geïsoleerd, maar kwaliteit en normen zijn nu verouderd. Oude isolatie kan verbeterd worden door een specialist.
- Woningisolatie vanaf jaren 90 - Huidige nieuwbouwwoningen voldoen aan strenge normen en zijn doorgaans goed geïsoleerd.
Isolatiemogelijkheden per dak en woningtype
Voor jaren 60 woningen komt de dakisolatie vaak als eerste aan bod vanwege het aanzienlijke warmteverlies via daken. Daken van jaren 40, 50 en 60-woningen zijn vaak origineel niet geïsoleerd. Door het dak aan de binnen- of buitenzijde te isoleren, verbeter je direct het comfort en blijft warmte beter in huis. Bij schuine daken wordt isolatie meestal aan de binnenzijde geplaatst, vaak met glaswol of steenwol. Voor platte daken heeft isoleren aan de buitenzijde de voorkeur; is binnen niet mogelijk, dan kan isoleren aan de binnenzijde ook een optie zijn, bijvoorbeeld met glas- of steenwol.
Voorts is er aandacht voor de spouwmuurisolatie, vloerisolatie en ramen. Een spouwmuur is een buitenmuur die bestaat uit twee lagen muren met een ruimte ertussen. Deze ruimte kan opgevuld worden met piepschuim of glaswol. Vloerisolatie kan in kruipruimtes of direct onder de vloer aangebracht worden. Ramen kunnen worden voorzien van dubbel glas of HR++/Triple glas; voorzetramen zijn ook een optie. Daarnaast kan schoorsteenisolatie veel warmteverlies voorkomen. Een tochtklep in de schoorsteen kan voldoende zijn als de schoorsteen niet wordt gebruikt.
Ventilatie na isolatie
Wanneer naden en kieren worden dichtgemaakt, wordt het huis dichter. Daarom is gecontroleerde ventilatie essentieel. Ventilatieoplossingen voor woningen uit 1966 - 1975 omvatten balansventilatie met warmteterugwinning (WTW) voor centrale oplossingen of decentrale balansventilatie per ruimte bij kleinere verbouwingen. Hiermee blijft frisse lucht binnen, zonder onnodig warmteverlies te veroorzaken.
Hoe werkt een ventilatie systeem D - Itho Daalderop - InstalCenter
Isoleren niet verplicht, wel slim
Voor eigenaar-bewoners voert de Nederlandse overheid geen directe verplichting in om woningen zonder isolatie te isoleren. Toch wordt een niet geïsoleerde woning steeds duurder door waardedaling, slecht energielabel en stijgende energiekosten. Woningen uit de jaren 40, 50 en 60 vormen een overgangsperiode in de Nederlandse bouwgeschiedenis. Na de oorlog werd er snel gebouwd, vaak zonder adequate isolatie. In veel gevallen is dakisolatie alsnog noodzakelijk of wenselijk om warmteverlies te beperken.
In de jaren 60 en 70 was er veel bouwactiviteit in steden als Rotterdam. De bouwkenmerken van die tijd laten zien dat veel woningen nog geen degelijke isolatie hadden, met houten kozijnen en soms enkel glas. Daken en spouwmuren boden vaak weinig isolatie, waardoor warmteverlies hoog was. In latere fases werd isolatie verbeterd, maar de kwaliteit en mate van isolatie varieert per woning.
Nadere aandachtspunten voor mid-60s daken
Bij oudere jaren 40, 50 en 60-woningen komen vaak aandachtspunten naar voren zoals asbest, betonrot en keuring bij aankoop. Bij het isoleren moet rekening worden gehouden met asbest en de juiste folies voor dampopen, dampremmende of dampdichte lagen afhankelijk van de bouwconstructie en gekozen methode. Voor woningen uit deze periode kunnen speciale maatregelen nodig zijn, zoals voorzetwanden, buitengevelisolatie of aanpassing van de binnenzijde van het dak.
Kosten, terugverdientijd en praktische aanpak
Isolatie kan variëren in prijs, afhankelijk van te isoleren onderdelen en de huidige staat. Een dakisolatie aan de binnenzijde kan tussen de 1.000 en 2.750 euro kosten voor een gemiddeld dakoppervlak van 50 m², met terugverdientijden van enkele jaren afhankelijk van de uitgangssituatie. Voor spouwmuurisolatie en vloerisolatie gelden vergelijkbare overwegingen: vaak levert combinatie van meerdere maatregelen het beste rendement op. Een professionele beoordeling van de geschiktheid van je dak en woning geeft zekerheid over huidige situatie en mogelijkheden.