Water is onmisbaar in het dagelijkse leven en hierdoor kan het watersysteem jouw ervaring met de camper voor een groot deel bepalen. In dit artikel leggen we uit hoe je simpel of uitgebreid watersysteem installeert, hoe je de grootte van de schoonwatertank en grijswatertank bepaalt en hoe je deze installeert. Je leert welke keuzes er zijn wat pomptechniek, boiler/geiser, en kranen betreft, en hoe je de voeding van de kraan (12 V of 230 V) slim koppelt aan jouw off-grid set-up.
Basisprincipes van het campersysteem
Op de basis van je watersysteem staat de schoonwatertank; daar stop je schoon water in vanuit je kraan thuis of vanuit een watervuldop. Een watersysteem zonder schoonwatertank werkt niet. De grijswatertank vangt het water op dat je gebruikt om af te wassen of te douchen. Het is belangrijk om zowel de grootte als de positie van beide tanks af te stemmen op jouw verbruik en beschikbare ruimte in de camper. Een dumpster met voldoende inhoud voorkomt irritaties, maar een te grote tank neemt onnodig veel ruimte in beslag.
De inhoud van de grijswatertank hoeft niet exact gelijk te zijn aan die van de schoonwatertank. Afhankelijk van verbruik kan de grijswatertank kleiner of groter zijn. Een goede vuistregel is om de schoonwatertank zo te kiezen dat je voldoende dagen zonder bijvullen kunt kamperen, rekening houdend met het warme/koude systeem en eventuele waterfilters of douches. Bij warm en koud water kan de behoefte aan een grotere tank toenemen. Een typisch dagelijks verbruik bij twee personen ligt met koud water ongeveer rond de 10 liter voor afwassen, koken en tandenpoetsen, plus circa 2 liter extra als er een waterfilter aanwezig is. Douchen voegt aanzienlijk meer toe als beide personen dagelijks douchen.
Hoeveel water hebben we nodig?
In een huis ligt het gemiddelde waterverbruik per persoon per dag op circa 108 liter. In een camper verbruik je doorgaans aanzienlijk minder. Voor koud watergebruik (alleen afwassen, tandenpoetsen en koken) zonder douche is ongeveer 10 liter per dag voor twee personen een redelijke schatting, exclusief waterfilter. Met warm water en douchen kan dit oplopen tot 50 liter per dag als beide personen elke dag douchen; een korte douche kan al snel 20 liter per persoon kosten. Houd hier rekening mee bij het kiezen van tankinhoud en pompkeuze.
Als je drie dagen vrij wilt kamperen zonder bijvullen en je hebt koud water, heb je minimaal ongeveer 30 liter schoonwatertank nodig; met warm/koud en douche komt dit hoger uit. Voor langere off-grid periodes kies je voor grotere tanks en eventueel een boiler of geiser afhankelijk van je comfortwensen en installatiemogelijkheden.
Techniek: pompen, filters en accumulator
Een waterpomp brengt water onder druk in de leidingen. Er zijn 12 volt dompelpompen en 12/24 volt drukpompen. Een dompelpomp zit in de schoonwatertank en werkt zodra de kraan wordt opengedraaid; hij heeft vaak een terugslagventiel om drukverlies te beperken, maar kan drooglopen niet goed handelen. Een drukpomp staat buiten de watertank en houdt de leidingen continu onder druk; bij openen van de kraan start de pomp automatisch en bouwt hij druk op. Een expansievat (accumulator) voorkomt drukpieken en pulsaties en verlaagt het stroomverbruik van de pomp met ongeveer 30%. Voor pompen in campers is een accumulator zoals de Fiamma A20 veelgebruikt.
Voordat je een drukpomp kiest, denk aan de maximale druk die het systeem aankan. Campersystemen gebruiken doorgaans pompen tussen 0,5 en 3,1 bar, waarbij forcerende systemen ( douche/boiler) soms hogere druk vereisen. Bij kraankeuze hangt de keuze af van warm water (mengkraan) of koud water en of een dompel- of drukpomp wordt gebruikt. Een kraan met ingebouwde schakelaar kan handig zijn bij een dompelpomp, maar als je kiest voor een drukpomp dan is een speciale campingkraan niet altijd noodzakelijk.
Watertanks: schoon en grijs
De plaatsing van de tanks is cruciaal: de schoonwatertank bevindt zich meestal in de camper, zodat deze niet bevriest en makkelijker te vullen is via een buitenvulpunt. De grijswatertank kan onder de camper geplaatst worden om te ontluchten en het risico op geur en drukproblemen te verminderen, maar zorg voor voldoende hoogteverschil tussen spoelbak en tank om afvoer te laten verlopen. Het vullen van de schoonwatertank gebeurt meestal via een buitenvulpunt of een tankstation op de camping; het legen van de grijswatertank gebeurt via een aftapkraan onder de tank of via een dumpplek op de camping.
Voorbeeld: een schoonwatertank van 85 liter en een grijswatertank van 60 liter is geschikt voor langere off-grid periodes in luxere campers, terwijl oudere of eenvoudigere setups vaak met 20-24 liter tanks begonnen. Met slimme verdeling en onderbouwing kun je 4-5 dagen vrij kamperen met grote tanks en filtratie, zeker als er sprake is van een binnendouche. In het ontwerp moet je rekening houden met bevriezingsbeveiliging en drainage bij winterkamperen.
Kranen en waterkoeling: binnen en buiten
Kranen zijn onmisbaar zowel binnenshuis als buitenshuis en leveren koud en/of warm water. De keuze tussen een dompel- of drukpomp bepaalt welke kraan je kunt gebruiken. Als je een dompelpomp hebt, heeft de kraan meestal een ingebouwde schakelaar nodig; bij een drukpomp is dit minder vaak nodig. Mengkranen zijn handig als je zowel koud als warm water wilt. Voor buitengebruik gebruik je vaak een muurplaat en een buitenkraan op circa 50-60 cm hoogte om bevriezing te voorkomen. Slangkoppelingen, S-koppelingen en afdichtingsmiddelen zoals PTFE tape zijn essentieel voor waterdichte aansluitingen.
Installatiestappen voor een binnenkraan
- Sluit de hoofdkraan af en controleer of alle kranen dicht staan.
- Bevestig de muurplaat en markeer schroefgaten met waterpas.
- Maak gaten en monteer S-koppelingen; draai gaten open en gebruik afdichtingsmateriaal om lekken te voorkomen.
- Monteer de kraan en bevestig met moeren en pakkingen; zorg voor waterdichte aansluiting en waterpasheid.
- Aansluiten van flexibele aansluitslangen: bevestig slangen aan de kraan, monteer sifon en verbindingspijpje aan de afvoer.
- Gebruik PTFE tape bij alle schroefdraadverbindingen en controleer de afdichtingen na montage.
- Test: open de hoofdkraan langzaam en controleer op lekkages; test warm en koud water en controleer of alle rubbers goed zitten.
Aansluiten van een buitenkraan
Bij het aansluiten van een buitenkraan begin je binnenshuis door een gat te boren en een muurplaat te plaatsen. Monteer de buitenkraan op de muurplaat en sluit de leiding aan met een T-stuk en knelringen. Zorg voor een aftapkraan onder de buitenkraan zodat je het systeem kunt leeg laten lopen bij vorst. Houd rekening met de kortst mogelijke leidingslengte en zorg dat de buis tot aan de buitenopening loopt zonder knikken.
Boilers en geisers: warm water in de camper
Voor warm water kun je kiezen tussen boilers en geisers. Een boiler verwarmt water elektrisch en vereist een reservoir; een geiser verwarmt water gas- of dieselgestuurd en vereist ventilatie. Elektrische boilers zijn eenvoudig te installeren maar vereisen voldoende vermogen. Gas- of dieselgestookte geisers geven vaak sneller warm water maar vereisen een externe afvoer voor verbrandinggassen en een gasinstallatie-expertise. Merken als Elgena (12V boiler) en Nautic Compact Boiler zijn populaire opties; Webasto en Truma combineren verwarmingssystemen met waterverwarming in sommige modellen.
Sanitaire voorzieningen
Naast kranen en tanks spelen sanitaire voorzieningen een rol: een composttoilet is milieuvriendelijk en geurloos; porta-potti systemen zijn ook populair. Douchen kan binnenshuis of buitenshuis; buitendouches zijn handig voor off-grid kamperen en kunnen worden uitgerust met milieuvriendelijke zeep en Douchetent. Het kiezen van sanitaire uitrusting hangt af van je off-grid behoefte, ruimte en budget.
Veelvoorkomende problemen en tips
- Controleer regelmatig op lekkages bij kranen en S-koppelingen; gebruik PTFE tape bij alle verbindingen en controleer afdichtingen na montage.
- Voorkom bevriezing door voldoende isolatie en aftappen als je lange tijd zonder water bijvulpunt zit.
- Een dompelpomp kan geluid dempen door water in de tank; gebruik een terugslagventiel zodat water niet terugloopt in de tank.
- Een accumulator voorkomt stotteren van de pomp en verlaagt stroomverbruik; overweeg altijd een expansievat bij een drukpomp.
Veiligheid en professionele controle
Gas- en waterinstallaties vereisen soms professionele controle, vooral bij gas- en gasaansluitingen. Laat gasnet en gasleidingen altijd controleren door een expert. Bij twijfels over aansluitingen of componenten kun je altijd een erkende loodgieter raadplegen voor installatie- of reparatiewerkzaamheden.
Camper | Water: watertank plaatsen, aansluiten met nog een twee dompelpompen (complete instructie)
In deze gids zijn verschillende voorbeeldopstellingen gebruikt om uit te leggen hoe een watersysteem in campers kan worden opgebouwd, inclusief ervaringen uit diverse campers die variëren in tankinhoud en warmtevoorziening. De principes blijven hetzelfde: plan je verbruik, kies tanks en pomp types slim en zorg voor betrouwbare afdichtingen en veilige afvoer.
Toon- en regelvaardigheden: eenvoudige checklist
- Schrijf je dagelijkse verbruik uit op basis van twee personen en plan muren en vloerzones voor tanks.
- Kies tankinhoud en pomp-type passend bij verbruik en off-grid capaciteit (accumulator, boiler/geiser opties).
- Bevestig kranen met muurplaat en gebruik PTFE tape; controleer op lekkages na montage.
- Plan winterklaar maken: aftappen en isolatie voor tanks en leidingen.
- Controleer veiligheidsaspecten bij gasverwarming en gasinstallaties; laat installatie controleren door een professional.
tags: #aansluitschema #waterkraan #en #afvoer