Sluit bij voorkeur de radiator altijd via de onderzijde aan.
Bij verticale radiatoren die toch via de bovenzijde worden aangesloten, is het nodig om een stromingsbuis aan de radiator toe te voegen. Een stromings- of stijgbuis zorgt ervoor dat bij radiatoren met een bovenaansluiting het warme water eerst naar beneden wordt gebracht. Onderaan de radiator wordt het water vrijgelaten en stijgt het door de warmte weer op. Door het toepassen van een stromingsbuis bij een bovenaansluiting zal de radiator goed doorstromen en wordt deze optimaal verwarmd.
Bij het aansluiten van een nieuwe radiator ontstaat er lucht in het systeem. Doordat er een luchtbel in de radiator zit, zal deze niet goed of onvolledig warm worden, de radiator blijft lauw of een gedeelte van de radiator warmt niet op. Lucht in de radiator herken je, naast temperatuurafwijkingen, aan suizen, tikken en het horen vallen van water in de radiator. Ontlucht de radiator daarom altijd volgens de instructies. Schakel de cv-installatie uit en draai voorzichtig de ontluchtingskraan open. Na het ontluchten moet je het systeem weer bijvullen met water. De werkdruk (gemiddeld 1,8 bar) kan verschillen per installatie, lees hiervoor de handleiding.
Heb je een verticale radiator en krijg je deze niet goed ontlucht? Natuurlijk bekijkt u voordat u een radiator aansluit altijd eerst waar de aanvoer en de afvoer van de radiator zitten. Helaas blijkt in praktijk dat dit weleens wordt vergeten, waardoor de afvoerleiding op de aanvoer van de radiator aansluit en de aanvoerleiding juist op de afvoer (retour) van de radiator aansluit. Wanneer u een nieuwe installatie aanlegt, is het verstandig om de leidingen te markeren. U kunt dan voelen welke leiding eerst warm wordt en/of welke leiding het warmst is. De warmste betreft dan uiteraard de aanvoerleiding.
Bij de aanschaf van een nieuwe radiator komt veel kijken. Naast de visuele aspecten zoals kleur, vorm en mogelijke accessoires, is het vooral van belang te kijken naar de functionaliteit. Radiatorkopen.nl helpt je graag bij het maken van de juiste keuze en wijst je op de zaken waar je op moet letten bij het aansluiten van een radiator.
Er zijn een aantal zaken waar je rekening mee moet houden, waaronder de verschillende aansluitingen van een radiator. Het is vrij eenvoudig!
Verschillende Aansluitingen van Radiatoren
Een reguliere radiator heeft vrijwel altijd een zijaansluiting of een onderaansluiting. In sommige gevallen is een combinatie van de twee ook goed mogelijk, afhankelijk van het type radiator. Naast deze twee is er nog een laatste mogelijkheid, namelijk de midden-aansluiting, hoewel deze weinig tot zelden voorkomt.
Zijaansluiting
De meest voorkomende aansluiting van een radiator is een zijaansluiting. Deze radiatoren hebben een aansluiting aan de linker- en rechterzijkant, maar ook aan de bovenkant en onderkant. Dit heeft te maken met de aan- en afvoer van water: aan de bovenkant wordt het water aangevoerd en aan de onderkant weer afgevoerd.
Onderaansluiting
Een onderaansluiting bevindt zich aan de onderzijde van een radiator. In de meeste gevallen zie je deze bevestigd aan de rechterkant, maar te midden van de onderzijde is ook mogelijk. Ook bij deze aansluiting zit er een aanvoer- en afvoerpunt aan bevestigd. Op diverse plekken houd je nog ruimte over die je kunt indelen met een ontluchter en een aftappunt. Beide zijn essentieel bij het verplaatsen, vervangen of verwijderen van een radiator. De ontluchter plaats je altijd bovenin de radiator en het aftappunt bevestig je onderin de radiator.
Meerdere aansluitingen
Er zijn verschillende radiatoren met meerdere aansluitingen, zoals radiatoren met 4 of 8 aansluitingen. Dit kan een groot voordeel zijn, omdat het meer vrijheid geeft in de aansluitmogelijkheden, zeker wanneer je een reeds bestaande woning betrekt en de radiatoren wilt vervangen voor nieuwe modellen.
Het Aansluiten van een Nieuwe Radiator
Het installeren van een radiator begint bij het kiezen van de juiste nieuwe radiator. Radiatoren verschillen in de hoeveelheid warmte die ze afgeven. Hoe meer vermogen (of capaciteit) de radiator heeft, hoe groter de warmteafgifte. Hoeveel vermogen jouw radiator nodig heeft, is afhankelijk van de ruimte waarin je de radiator gaat plaatsen en de gewenste temperatuur.
Voordat je aan de slag gaat met het aansluiten van een nieuwe radiator, is het belangrijk om de oude radiator te verwijderen. Trek de stekker bij de ketel uit het stopcontact om de CV-installatie uit te schakelen. Draai alle radiatorkranen open van alle radiatoren die hoger en gelijk hangen aan de radiator die je los wilt koppelen. Als de radiator zich op de laagste verdieping van het huis bevindt, monteer je een vulslang op de vul- en aftapkraan en draai je deze open. Draai met een ontluchtingssleutel de aftapkraan open en laat het water uit de installatie stromen. Draai de aftapper open van de radiator die je wilt vervangen. Draai met een sleutel de aan- en afvoerleidingen en de kraan van de radiator los. Schroef de beugels los en vang het eventuele restwater op. Let op: dit water kan vuil en zwart zijn.
Installatie van de Nieuwe Radiator
Wanneer de oude radiator van de muur is, kun je het nieuwe model plaatsen! Voor het aansluiten van een nieuwe radiator heb je een aansluitset of aansluitblok nodig. Houd aan de boven- en onderzijde van de radiator minimaal 10 cm vrije ruimte. Zorg er ook voor dat de radiator minimaal 5 cm vrij van de wand hangt. Wanneer een verwarmingspijp door een muur heen moet, zorg er dan voor dat het gat wat ruimer is dan de grootte van de pijp. Een radiator wordt aangesloten op de wateraanvoer. Deze aanvoer kan op verschillende plekken in de badkamer zitten en is bepalend voor welke aansluiting je radiator nodig heeft. De meest gangbare aansluitingen zijn links/rechts/onder en midden/onder. Dit geeft aan waar het water de radiator binnenkomt en weer naar buiten gaat. Je hebt daarbij keuze uit een haaks of recht model.
Aansluitcodes en Voorbeelden
De aansluiting van een radiator wordt vaak in een cijfercombinatie gegeven. Hierbij staat het eerste cijfer voor de aanvoer en het tweede cijfer voor de retour. Hieronder staan enkele veelvoorkomende aansluitmogelijkheden:
- Horizontale Radiatoren met Parallelle Leidingen Aansluitcode 11: Linksonder in de radiator. Aansluitcode 88: Rechtsonder in de radiator. Aansluitcode MO (of MM): Midden onder in de radiator. Aansluitcode 67: Rechts naast de radiator (enkelzijdige aansluiting). Aansluitcode 32: Links naast de radiator (enkelzijdige aansluiting). Aansluitcode 77 (of 70): Rechts in de zijkant van de radiator (alleen bij convector radiatoren). Aansluitcode 22 (of 20): Links in de zijkant van de radiator (alleen bij convector radiatoren).
- Horizontale Radiatoren met Losse Leidingen Aansluitcode 62: Links en rechts aan de zijkanten, aanvoer bovenkant rechts, retour onderkant links (kruislingse aansluiting). Aansluitcode 37: Links en rechts aan de zijkanten, aanvoer bovenkant links, retour onderkant rechts (kruislingse aansluiting). Aansluitcode 67: Beide aanvoer en retour aan de rechter zijde, aanvoer bovenkant, retour onderkant (enkelzijdige aansluiting). Aansluitcode 32: Beide aanvoer en retour aan de linkerzijde, aanvoer bovenkant, retour onderkant (enkelzijdige aansluiting).
- Verticale en Handdoekradiatoren Aansluitcode MO (of MM): Midden onder in de radiator. Aansluitcode MB: Midden boven in de radiator (vaak met stromingsbuis). Aansluitcode 18: Links (aanvoer) en rechts (retour) onder, losse leidingen. Aansluitcode 81: Rechts (aanvoer) en links (retour) onder, losse leidingen. Aansluitcode 45: Links (aanvoer) en rechts (retour) boven (vaak met stromingsbuis).
Een stromingsbuis is essentieel bij verticale radiatoren die via bovenaansluiting worden aangesloten. Het zorgt ervoor dat water naar beneden gaat zodat de hele radiator verwarmt. Een insertventiel en H-blok bieden aanvullende opties bij bepaalde radiatortypes en installaties.
Vullen en ontluchten van het systeem: Wanneer alles correct is aangesloten, kun je het systeem met water vullen. Draai de radiatorkranen open en sluit de ontluchters. Zet druk op de leidingen. Vul de installatie tot circa 1.7 bar en draai vervolgens alle kranen weer dicht. Ontlucht de radiator die zich op het hoogste punt in huis bevindt totdat er water uitkomt en sluit hem daarna weer. Controleer de druk; indien te laag, vul opnieuw bij tot circa 1.7 bar. Herhaal totdat de radiatoren geen borrelend geluid meer maken en controleer of de keteldruk 1,5 tot 2 bar aangeeft.
Thermostatische radiatorkranen besparen energie en zorgen voor betere comfort. De thermostatische radiatorkraan stemt de afgifte temperatuur af op de ingestelde temperatuur en kan leiden tot besparing van ongeveer 15 euro per jaar bij zes vervangingen. Om een thermostatische kraan te installeren, laat je de CV-installatie leeglopen, breng teflontape aan rond de schroefdraad, draai de kraan op het koppelstuk en vervolgens op de radiator. Vul daarna de radiator bij.
Veelvoorkomende fouten bij het aansluiten van radiatoren: Verkeerde aanvoer- en retourleidingen, onvoldoende vermogen bij HR-ketels, geen voetventiel op de afvoer, en bovenaansluiting zonder stromingsbuis. Een goede inspectie en marking bij een nieuwe installatie voorkomt deze fouten. Een juiste doorstroming en inregeling van de radiatoren zorgen voor optimaal rendement en comfortabeler wonen.
CV-installatie waterzijdig inregelen? Leer het in 20 minuten!
In regelwerk over waterzijdig inregelen wordt uitgelegd hoe de juiste doorstroming per radiator kan worden ingesteld om een uniforme verwarming te bereiken. Het verschil tussen retour- en aanvoertemperaturen bepaalt of elke radiator genoeg warm water krijgt. De ideale verhouding retour/aanvoer ligt rond 0,8. Gebruik infraroodthermometer of een inregelkit om dit te controleren en pas het voetventiel klein aan totdat de gewenste verhouding is bereikt.