Wanneer u een muur op gaat trekken, heeft u metselspecie nodig. Metselspecie in de juiste verhoudingen aan maken betekent een sterke constructie creëren die jarenlang mee zal gaan. Om de juiste verhouding in het gebruik van metselcement, zand en water te bepalen is het nodig om de hardheid van de gekozen stenen te kennen.
Wat is metselspecie. Metselspecie is een samenstelling die in de bouw gebruikt wordt voor het metselen van stenen. Gewone metselspecie bestaat uit een bepaalde verhouding portlandcement, kalk, zand en water. In de handel zijn zakken metselspecie te koop die bestaan uit het droge product, waarbij de klant zelf water en zand dient toe te voegen. Deze zijn geschikt voor verwerking in grotere projecten. Voor het uitvoeren van kleine (reparatie) werkzaamheden kan gebruikt gemaakt worden van kant-en-klare metselspecie. Laatstgenoemde is echter slechts beperkt te gebruiken na opening, omdat aanraking met lucht voor droging van de specie zorgt.
Verwerking van de metselspecie. Hoe meer water toegevoegd wordt, hoe makkelijker de specie te verwerken zal zijn. Echter betekend het toevoegen van meer water ook dat de sterkte van de metselspecie afneemt. Daarbij speel niet alleen het toegevoegde water, maar ook de samenstelling van het cement een rol. Om de juiste hoeveelheid water te kunnen bepalen dient gekeken te worden naar de hardheid van de gekozen stenen. Door te kijken naar de stenen en de hoeveelheid water daarop af te stemmen kunnen krimpscheuren voorkomen worden.
Bekijk ons A-Kwaliteit huismerk metselcement
Samenstelling metselspecie. In principe geldt een standaard verhouding van 1 deel metselcement en 3 delen zand. Er zal echter vooral op gevoel afgegaan moeten worden en op de steensoort. Voor het aanmaken van metselspecie kan onderstaand schema aangehouden worden: Voor het metselen van buitenmuren met gevelklinkers 1 deel cement 3,5 delen zand ¼ deel kalk; Voor het metselen van buitenmuren met een zachtere steensoort 1 deel cement 5 delen zand 1 deel kalk; Voor het metselen van buitenmuren met kalkzandsteen 1 deel cement 9 delen zand 2 delen kalk; Voor het metselen van binnenmuren met kalkzandsteen 1 deel cement 8 delen zand 2 delen kalk. Bekijk ons aanbod in metselzand.
Aanmaken van metselspecie. Alvorens de specie gebruikt kan worden dient deze gemengd te worden met de overeenkomende hoeveelheid zand. Pas als de droge producten goed met elkaar gemengd zijn, kan er water toegevoegd te worden. Voor het afmeten van het water kan gebruik gemaakt worden van een schone bouwemmer, met literaangave. De metselspecie dient in een schone metselkuip aangemaakt te worden, zodat het product optimaal werken kan. Voor het mengen van de metselspecie en het water is het raadzaam een mixer te gebruiken, zeker wanneer er sprake is van grote hoeveelheden metselspecie. De mixer zorgt voor egale menging van het water, zand en de specie. Indien er geen gebruik gemaakt wordt van een mixer kan de metselspecie handmatig met een troffel gemengd worden. Voeg hiertoe het water in delen toe terwijl u de metselspecie met de troffel blijft mengen. Om te controleren of de aangemaakte metselspecie in de juiste verhouding aan is gemaakt kan een gleuf getrokken worden in het midden van de specie. Als de gleuf zijn vorm behoudt, dan kunt u er van uit gaan dat de specie in de juiste verhouding gemengd is. Mocht de gleuf vol water lopen, dan moet er meer droge specie toegevoegd worden. Goede metselspecie blijft op de muur plakken zonder uit te lopen.
Tips voor het aanmaken van metselspecie: Gebruik uitsluitend schone materialen (metselkuip, emmer, troffel of mixer) voor een optimaal resultaat. Maak nooit te veel metselspecie in één keer aan, metselspecie droogt redelijk snel en half gedroogde specie kan niet meer gebruikt worden. Per keer een hoeveelheid aanmaken die binnen een uur verwerkt wordt is het beste. Voeg het water beetje bij beetje toe om te voorkomen dat er uiteindelijk te veel specie aangemaakt wordt. Zorg dat de metselspecie en het water egaal met elkaar gemengd worden. Gebruik voor het mengen uitsluitend speciaal metselzand, andere zandsoorten zoals zilverzand en voegzand zijn niet geschikt.
Wanneer u een kleine hoeveelheid beton nodig heeft, is het maken hiervan met cement een haalbare klus voor de doe-het-zelver. Cement zelf is een grondstof, een fijngemalen bindmiddel (voornamelijk bestaand uit calciumwaterstofsilicaat), dat door het te mengen met andere materialen en water wordt verwerkt tot een plastische massa die hard wordt. De samenstelling van beton en specie: Beton bestaat uit vier grondstoffen. Voor het mengen van beton met de juiste verhoudingen is er een handig ezelsbruggetje: de 1-2-3-verhouding. Dit staat voor: 1 deel cement, 2 delen betonzand, en 3 delen grind, alles berekend in kilogram. Voeg hier nog 0,5 deel schoon leidingwater aan toe en u heeft een goede basis om beton te maken. Voor normaal beton volstaat Portland cement of lichter gekleurd hoogovencement. Wat betreft het zand, kies bijvoorbeeld voor scherpzand of Rijnzand. Voor het grind is een korrelgrootte van 4/16 of 4/32 geschikt.
Variaties in mengverhoudingen voor metselspecie. Voor het metselen van buitenmuren met harde gevelklinkers wordt vaak een mengadvies van 1 deel cement, 3,5 delen zand en een kwart deel kalk geadviseerd. Voor dezelfde klus, maar dan met zachtere kalkzandsteen, wordt een andere verhouding geadviseerd: 1 deel cement, 9 delen zand, en 2 delen kalk. De juiste verhouding voor metselspecie moet dus worden bepaald op basis van het type steen en de plaats van het metselwerk (binnen of buiten).
Het proces van beton en specie maken. Om zelf beton te maken, kunt u de volgende stappen volgen: Zorg ervoor dat de betonmolen altijd schoon is. Zet uw materialen en grondstoffen dicht bij elkaar, zodat u niet te veel hoeft te sjouwen. Voeg eerst de droge stoffen - cement, zand en eventueel grind of kalk - goed met elkaar. Voeg vervolgens het cement toe, samen met de helft van het zand. Tot slot voegt u de overige grondstoffen toe. Voeg water toe. Met meer water wordt de specie vloeibaarder en makkelijker te verwerken. Te veel water vermindert echter de bindingskracht en kan leiden tot krimpscheuren na het drogen. Tijdens het maken van de specie kan de verhouding handig gecontroleerd worden door in de bak met specie een gleuf te trekken. Als die gleuf zijn vorm behoudt en zich niet met water vult, kloppen de verhoudingen.
Tips voor het maken van specie: Als je te veel water hebt toegevoegd, voeg dan ook meer van de andere grondstoffen toe in de 1-2-3-verhouding zoals hierboven genoemd. Voor het maken van metselspecie heb je een metselkuip en een emmer nodig. Bij grotere hoeveelheden is een mixer aan te raden. Als je geen mixer hebt, kun je ook een troffel gebruiken om de specie te mixen. Voor de doe-het-zelver zijn zakken met metselcement te koop waar in de gewenste verhouding zand en water aan toegevoegd moeten worden. Op de zak staat vermeld hoeveel water je moet toevoegen.
Problemen met zand en de sterkte van beton. Het type zand dat wordt gebruikt, kan invloed hebben op de sterkte van het beton. Zo kan straatzand te fijn van korrel zijn, waardoor het korrelskelet van grind en zand ongelijkmatig verdeeld is. Voor een dekvloer is sterkte echter meestal geen issue. Een te grote hoeveelheid aanmaakwater heeft een veel grotere invloed op het resultaat dan het type zand. Het is ook belangrijk om op te letten dat er niet te veel leem in het zand zit. Hoewel er in principe geen leem in straatzand hoort te zitten, wordt in de praktijk vaak opvulzand geleverd in plaats van straatzand. Dit kan de waterbehoefte vergroten. Als het zand dat gebruikt wordt, afkomstig is van onder een oude betonvloer, kan er veen of klei in zitten. In dat geval is het aan te raden om, indien u op de vloer gaat tegelen, een wapeningsnet in de deklaag aan te brengen. Voor een dekvloer is grof grind niet nodig. Als u straatzand (korrelgrootte 0-0,5 mm) combineert met grind in korrelgrootte 2-5 mm, komt u in de buurt van vloerzand. Het is raadzaam om eerst een beetje mortel uit te proberen om de juiste verhouding zand en grind te testen voordat u de hele vloer maakt.
Waterdicht maken van specie en beton. Een nadeel van traditioneel gemaakte specie is dat deze niet waterdicht is, wat kan leiden tot problemen met optrekkend vocht. Gelukkig is er een effectieve oplossing: Cementmix. Cementmix kan rechtstreeks worden toegevoegd aan de speciekuip, emmer of cementmolen in dezelfde verhouding als u water zou hebben gebruikt. Het product werkt van binnenuit en verbindt alle deeltjes in het beton, specie en mortel met elkaar. De dampdoorlaatbaarheid blijft behouden, wat belangrijk is voor een goede klimaat- en waterhuishouding in gebouwen. Door het waterkerende effect van Cementmix kan er ook geen water doordringen tot het staal van gewapend beton, waardoor betonrot geen kans krijgt. Dit biedt een permanente en volledige bescherming tegen indringing van water. Cementmix is eenvoudig te verwerken en geschikt voor ieder type cement. Het droogproces gaat iets sneller dan met gewoon water. Het is aan te raden om bij het eerste gebruik te starten met een proefstukje om er een goed gevoel bij te krijgen. Cementmix maakt beton, cement en mortel door en door waterdicht.
Kant-en-klare oplossingen en professioneel advies. Als het maken van beton met cement te veel moeite kost, kunt u ook kiezen voor kant-en-klare zakken beton waar alleen water aan toegevoegd hoeft te worden. Op de verpakking staat vermeld hoeveel water u moet toevoegen. Voor grotere projecten of duurzame oplossingen is zelf cement maken minder praktisch. In dergelijke gevallen is het raadzaam om professioneel advies in te winnen, bijvoorbeeld bij een stabiliteitsingenieur of de fabrikant van het cement. Voor het verstevigen van oud, slecht metselwerk kunnen ook oplossingen uit de renovatie- en restauratiewereld soelaas bieden. Voor het maken van hoogwaardige betonvloeren of het renoveren ervan, kunt u contact opnemen met specialisten op dit gebied.
Samenvatting en gebruik. Metselspecie is een specie (een plastisch, nog niet hard geworden materiaal) die voor het metselen wordt gebruikt en tegenwoordig hoofdzakelijk bestaat uit zand, cement (bindmiddel) en water. Soms zijn of worden hulpstoffen toegevoegd, bijvoorbeeld luchtbelvormer om de verwerkbaarheid van de specie te vergroten. Soms is kalk toegevoegd, een bindmiddel vergelijkbaar met cement, om het vocht uit de specie langzamer in de zuigende steen te laten trekken (de specie droogt niet te snel op, waardoor hij beter kan uitharden). Metselspecie moet dus, zeker als hij uitgehard is, goed hechten aan steen of blok. De algemene verhouding van metselspecie is 1 deel cement op 3 delen zand (metselzand, korrelgroep 0-2, dus korrels van 0,063 tot en met 2 mm). Sommige metselaars prefereren een vettere specie (verhouding 1 cement op 2,5 zand) of juist een schralere (1 op 3,5).
Werkings- en kwaliteitskenmerken. Metselmortel kwaliteiten zijn meestal M5, M10 of M15. Bij de metselmortelspecificaties behoort ook de mate van wateropname van de baksteen: IW1 t/m IW4. Een paar opmerkingen over metselspecie: aangeraden wordt gebruik te maken van fabrieksmatig metselspecie of metselcement (droog) voor het specifieke werk en dit te kopen bij een leverancier met een snelle omloop, prefab metselcement is in vele soorten verkrijgbaar en van constante kwaliteit; bij metselcement dienen nog zand en water toegevoegd te worden, bij metselspecie hoort dat alleen water te zijn; altijd geldt: volg de adviezen op van de producent van de metselcement.
Attentiepunten na het metselen: zie bij metselen voor allerlei tips. Wanneer het voegen later plaatsvindt (geen doorstrijk-specie), dan moet de metselspecie bij de voeg uitgekrabd worden en met een veger worden schoongemaakt. Om ontmengen van de specie en om witte uitslag te vermijden moet het metselwerk met een waterdichte kunststof folie afgedekt worden (minimaal 48 uur bedekt houden); dit geeft bescherming tegen inwatering en uitdroging. Voor de volgende dag: maak goed zuigende stenen alvast nat (een dag van tevoren).
Zelf mengen en normen. Aangeraden wordt gebruik te maken van prefab metselcement voor het specifieke werk. Fabrieksmatig geproduceerde metselspecie moet voldoen aan NEN-EN 998-2. Documentatie metselspecie en metselspecificaties ondersteunen het werk. Voor monumenten wordt vaak kalkmortel toegepast omdat een cementen bindmiddel meestal te hard is voor de vroeger gebruikte stenen. De verhouding cement en zand is mede afhankelijk van de hardheid van de steen en de hoeveelheid water; te natte specie geeft drijvend metselwerk; te droge specie kan hechtingsproblemen geven.