Afmetingen buitenunit warmtepomp overzicht

Bij het plaatsen van een buitenunit voor een warmtepomp gelden technische richtlijnen die bijdragen aan een efficiënte werking en minimale overlast. De buitenunit van een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en verplaatst deze naar de binnenunit. Hier wordt de warmte ingezet om uw woning te verwarmen, zelfs bij lage buitentemperaturen.

Welke typen warmtepompen en hun buitenunit

Er bestaan diverse types warmtepompen: lucht-lucht warmtepompen, lucht-water warmtepompen, hybride warmtepompen, geothermische warmtepompen, …. Elk heeft zijn eigen voor- en nadelen en is geschikt voor een bepaalde situatie. Voor particuliere woningen worden erg vaak warmtepompen van het type "lucht-lucht" of "lucht-water" gekozen. Voor beide types is er niet alleen een binnenunit, maar ook een buitenunit nodig.

Systemen met een buitenunit zijn lucht warmtepompen. De buitenunit haalt warmte uit de lucht, terwijl de binnenunit die warmte afgeeft aan je woning. Lucht-water warmtepomp met buitenunit: dit is een volledig elektrische warmtepomp waarmee je je woning en eventueel ook je sanitair water verwarmt. Lucht-lucht warmtepomp met buitenunit: dit systeem werkt eigenlijk als een airco, maar kan ook je woning verwarmen.

Allebei klinken ze als een ijsje, maar monobloc en split zijn twee typen buitenunits. Bij Monobloc zit namelijk het volledige koelcircuit van de lucht-waterwarmtepomp in de buitenunit, en lopen er leidingen met warm water van buiten naar binnen. Bij Split is het koelcircuit verdeeld over de binnen- en buitenunit, en loopt er koelvloeistof door de leidingen. Ten opzichte van een Monobloc is de buitenunit van een Split kleiner en lichter, waardoor deze aan de gevel kan worden gemonteerd. Hoewel de prestaties vergelijkbaar zijn, is een Monobloc meestal iets duurder in aanschaf.

Typische afmetingen en gewicht

De grootte van een volledig elektrische warmtepompbuitenunit hangt af van het benodigde verwarmingsvermogen van je woning, meestal tussen 6 en 16 kW voor een gemiddeld huis. Een typische buitenunit voor een eengezinswoning is ongeveer 80-120 cm breed, 30-40 cm diep en 60-80 cm hoog. Een 6-8 kW-unit voor een appartement of kleine woning meet ongeveer 80x30x60 cm en weegt rond de 40-50 kg. Een 10-12 kW-buitenunit heeft doorgaans afmetingen van ongeveer 100x35x70 cm en weegt tussen 60 en 80 kg.

Naast de unit zelf heb je ruimte nodig voor leidingwerk en elektrische aansluitingen. Reken op ongeveer 20-30 cm extra ruimte rondom de unit voor onderhoud en luchtstroom. Moderne units worden steeds compacter, maar hogere vermogens betekenen nog altijd grotere afmetingen.

Ruimte en positionering: minimale afstanden en ondergrond

De optimale plaatsing voor een warmtepompbuitenunit is op een stevige, vlakke ondergrond met minimaal 50 cm vrije ruimte rondom voor een goede luchtstroom. Voor de installatie is het belangrijk om minimaal dertig centimeter vrije ruimte rondom de unit te houden. Hierdoor kan de lucht vrij circuleren. Houd minimaal 3 meter afstand tot ramen van buren vanwege geluidsnormen. De afstand tot je eigen woning mag kleiner zijn, maar zorg voor minimaal 1 meter voor onderhoudstoegang.

De unit moet op een stabiele, trillingsdempende ondergrond staan, zoals beton of rubber. Een goede fundering is belangrijk: beton, tegels of een speciale warmtepompfundering werken het beste. Vaak plaatst een installateur de buitenunit op bigfoot voetsteunen. Zulke opstelbalken vangen trillingen van de unit op en zorgen er ook voor dat de buitenunit stevig staat. Daarnaast blijft de unit zo van de grond, waardoor je voorkomt dat er water rond de warmtepomp blijft staan. Vermijd plaatsing op zacht gras of zand waar de unit kan wegzakken.

Bij plaatsing tegen een muur zorg je voor minimaal 30 cm afstand voor luchtstroom. In een hoek of nis kan de unit minder efficiënt werken door beperkte luchtstroom. Plaats daarom het buitendeel van een pomp zo ver mogelijk van je woning of gebouw, zonder uiteraard naastgelegen buren te hinderen. Hierbij is het ook verstandig de pomp niet te dicht op een erfafscheiding of gevel te plaatsen. Zo voorkom je dat het geluid reflecteert.

Geluidsniveau en regelgeving

Het geluid is een belangrijk aandachtspunt: het grootste nadeel van een buitenunit is namelijk het geluidsniveau. Moderne buitenunits zijn ontworpen om zo stil mogelijk te werken. Dat neemt niet weg dat de buitenunit geluid maakt. Om geluidsoverlast te beperken, kunt u de unit laten plaatsen op trillingsdempers of voorzien van een geluiddempende omkasting. Ja, een goede omkasting kan het geluid aanzienlijk dempen. Er bestaan speciale, geluidsisolerende hoezen beschikbaar voor warmtepompen. Deze absorberen het geluid van het apparaat, waardoor dit je slaap niet beïnvloedt.

Europese richtlijnen geven aan dat pompen tot 6 kW maximaal 65 dB(A) geluidsvermogen mogen geven. Voor pompen van 6 tot 12 kW geldt 70 dB(A). Deze richtlijnen gelden al voor airco’s en ventilatoren en worden geleidelijk ook ingevoerd voor warmtepompen. Een warmtepomp tot 6 kW geeft op 5 meter afstand ongeveer 41 - 44 dB(A) geluidsdruk. Een buitenunit van de warmtepomp van 6 tot 12 kW geeft op 5 meter afstand ongeveer 46 - 49 dB(A) geluidsdruk.

Vanaf 2021 wordt de geluidsnorm voor buitenunits van warmtepompen maximaal 40 dB. De plaats, afstand en positie van een warmtepomp bepalen in hoeverre geluidsoverlast een rol speelt. Geluidsniveau neemt af met afstand. Plaats de unit minimaal 2 meter van de buren en zorg dat het geluid onder de wettelijke drempel van 40 dBa (overdag) en 45 dBa (‘s avonds en ‘s nachts) blijft op de perceelgrens. Bij het plaatsen van een buitenunit voor een warmtepomp gelden geluidsnormen die bijdragen aan het beperken van hinder voor de buren. In Nederland zijn hier richtlijnen voor vastgelegd, waaronder maximale toegestane geluidsniveaus bij de erfgrens.

Vergunningen, bereikbaarheid en integratie in de omgeving

In de meeste gevallen is een vergunning niet nodig, tenzij u in een beschermd stadsgezicht of monument woont. Daarnaast kan een omgevingsvergunning vereist zijn, afhankelijk van de locatie en het type woning. Controleer altijd de regels van uw gemeente, want deze kunnen lokaal verschillen. Het is aan te raden om vooraf contact op te nemen met de gemeente of het omgevingsloket voor actuele regelgeving en vergunningsvereisten.

Er zijn manieren om de unit op een subtiele manier te integreren in de omgeving. Zo kunt u kiezen voor een decoratieve omkasting. Ook kunt u de buitenunit gedeeltelijk afschermen met beplanting. De unit moet wel goed bereikbaar blijven voor onderhoud. Kies een locatie die makkelijk bereikbaar is voor periodiek onderhoud. Plaats de unit minimaal 0,5 meter van de erfgrens met de buren. Ook mag deze niet meer geluid op de erfgrens van de buren maken dan wettelijk is toegestaan.

Afstand tussen binnen- en buitenunit en leidinglengte

Het is belangrijk om de binnen- en buitenunit niet te ver uit elkaar te plaatsen. Wil je het meest uit de warmtepomp halen? Plaats de twee delen dan niet verder dan 10 tot 20 meter uit elkaar. De afstand bedraagt idealiter niet meer dan 20 meter. Hoe verder de toestellen van elkaar verwijderd zijn, hoe lager het rendement van je warmtepomp. Bovendien is er voor de leidingen een maximale lengte die je niet mag overschrijden.

Als alle leidingen aangesloten zijn, is het tijd om het koelmiddel via de gasbuis toe te voegen aan het systeem. In de volgende fase bevestigt de installateur de koelleidingen van het systeem en verbindt daarmee de binnen- en buitenunit van je warmtepomp. Zijn alle leidingen aangesloten? Dan is het tijd om het koelmiddel via de gasbuis toe te voegen aan het systeem. Tot slot sluit de installateur de stroom aan en test hij het volledige systeem.

Binnenruimte en binnenunit afmetingen

De binnenunit van een warmtepomp lijkt qua omvang op een cv-ketel, met afmetingen in de ordegrootte 80 cm hoog, 40 cm breed en 40 cm diep. Bij ‘all-electric’ is de binnenunit van de warmtepomp vaak geïntegreerd in de warmwaterboiler (All-in-One) en heeft dus de omvang van een koelkast. Een warmtepomp die je volledig van het aardgas afhaalt (all-electric), moet óók warm douchewater kunnen leveren. Een warmtepomp maakt geleidelijk warm douchewater en slaat dit op in een warmwaterboiler van 200 à 300 liter. Deze boiler heeft de omvang van een koelkast, met gemiddeld genomen een voetafdruk van 60x60cm en een hoogte van 180cm.

Wanneer je echter een hybride opstelling kiest, dan blijft de cv-ketel onveranderd het warme water leveren. Dit bespaart je de ruimte voor de warmwaterboiler; een hybride warmtepomp scheelt qua binnenruimte ten opzichte van all-electric dus een extra koelkast. Maar ook zónder de warmwaterboiler heeft een warmtepomp altijd een binnenunit, die met leidingen wordt verbonden aan de buitenunit.

Hoe kies je het juiste vermogen en afmetingen?

De berekening begint met een warmteverliesberekening van je woning, waarbij je kijkt naar de isolatiewaarden van muren, dak, vloer en ramen. Het vermogen van je warmtepomp hangt samen met hoeveel warmte je woning verliest en hoeveel energie je nodig hebt om comfortabel te verwarmen. Je isolatiegraad bepaalt grotendeels hoeveel warmte je woning verliest. Een vuistregel voor goed geïsoleerde woningen is ongeveer 20-30 watt per vierkante meter. Voor matig geïsoleerde woningen ligt dit tussen 40-60 watt per vierkante meter.

De COP-waarde (Coefficient of Performance) van de warmtepomp speelt een belangrijke rol in de uiteindelijke berekening. Deze waarde geeft aan hoeveel warmte de pomp produceert per kilowattuur elektriciteit. Voor een nauwkeurige berekening heb je professioneel advies nodig. Voor een veilige en efficiënte installatie heb je altijd een gecertificeerde installateur nodig. Laat dit altijd door een installateur beoordelen of je woning geschikt is voor een warmtepomp en voor welk type.

Kosten en subsidies

De kosten voor een warmtepomp met buitenunit verschillen per type systeem. Afhankelijk van uw wensen moet u rekening houden met een prijs vanaf € 6.500,-. Dit is inclusief installatie. De prijs voor een warmtepomp met een buitenunit ligt tussen de 4.000 en 15.000 euro (excl. btw, incl. plaatsing). De kosten zijn afhankelijk van het type warmtepomp, maar ook factoren zoals vermogen en merk spelen een rol. Van de overheid krijgt u dan wel een subsidie. De hoogte hiervan is afhankelijk van het systeem dat u kiest.

Praktische tips en veelgestelde vragen

• Kun ik de buitenunit zelf plaatsen? Voor een veilige en efficiënte installatie heb je altijd een gecertificeerde installateur nodig.
• Hoeveel ruimte heb ik nodig? Plan minimaal 50 cm vrije ruimte rondom de unit voor goede luchtstroom en onderhoud. Houd 3 meter afstand tot buren en plaats de unit op een stevige, vlakke ondergrond.
• Is mijn huis geschikt? Doe de 50-graden-test: zet jouw cv-ketel tijdens een aantal koude dagen op 50 graden. Blijft het lekker warm in huis? Dan is je woning waarschijnlijk geschikt voor een gewone warmtepomp.
• Wat als mijn verwarmingselementen niet geschikt zijn? Plaats boosters, breid het warmteafgiftesysteem uit of vervang gehele afgiftesysteem. Bij volledig elektrische warmtepompen zijn vaak vloerverwarming of speciale LTV-radiatoren nodig.
• Kan ik de unit wegwerken? Ja, je kunt bijvoorbeeld een geluidsisolerende omkasting of beplanting gebruiken, maar zorg dat de unit goed bereikbaar blijft voor onderhoud.

Wanneer kies je voor een warmtepomp zonder buitenunit?

Voordelen: met zo’n systeem heb je natuurlijk geen ontsierende buitenunit op of rond je woning. Bovendien gaat de plaatsing vlot en is er geen warmteverlies mogelijk tussen 2 units. Nadelen: vooral de duurdere prijs is een minpunt voor zo’n systeem zonder buitenunit. Merken: steeds meer gerenommeerde merken bieden dit soort systemen aan. Werking: het proces van verdampen (warmte opnemen) en condenseren (warmte afgeven) gebeurt binnen 1 monoblock-systeem.

Checklijst voordat je installeert

1. Laat een warmteverliesberekening maken.
2. Controleer de draagkracht van de ondergrond (dak of grond).
3. Plan minimaal 50 cm vrije ruimte rondom de unit en 3 meter tot ramen van buren.
4. Informeer bij de gemeente of een omgevingsvergunning nodig is.
5. Laat de installatie uitvoeren door een erkende installateur.
6. Overweeg een geluiddempende omkasting of trillingsdempers.

Wij zorgen ervoor dat je de juiste warmtepompgrootte krijgt door een grondige analyse van je woonsituatie. Wil je weten welke warmtepompgrootte perfect bij jouw woning past? Vraag dan een gratis adviesgesprek aan.

tags: #afmetingen #dak #warmtepomp