Het kiezen van de juiste diameter voor afvoerleidingen in de badkamer is cruciaal voor een goede werking en langdurige betrouwbaarheid. In dit artikel worden de belangrijkste overwegingen rondom 40 mm, 50 mm en aanverwante diameters behandeld, met aandacht voor bad, douche, lavabo en toilet, en hoe deze samen kunnen werken op één gezamenlijke buis.
Overzicht van aanbevolen diameters per toepassing
Kies de juiste diameter bij de juiste toepassing. Een te kleine diameter kan tot verstopping leiden maar ook een te grote diameter omdat er dan te weinig vulling is in de leiding om goed door te stromenn. Gebruik 40 mm voor uw wastafel en fontein, 50 mm voor uw douche, 75 mm voor uw bad en 90 mm of 110 mm voor uw toilet.
Bij binnenriolering binnenshuis voldoen doorgaans 3 of 4 verschillende diameters: 40 mm, 50 mm, 75 mm en 110 mm. De hoofdleiding binnenshuis is altijd 110 mm. Vanaf de hoofdleiding zijn de aftakkingen doorgaans 75 mm en op de plaats waar de leiding boven de vloer moet komen verloopt de leiding naar 50 mm of 40 mm. Voor een wasmachine en wastafels is 50 mm voldoende, voor fonteintjes 40 mm. Voor grotere bebouwde ruimten kan men soms 90 of 110 mm gebruiken voor het toilet.
Bad, douche en lavabo in één systeem
Alle toestellen van een badkamer kunnen zonder problemen op een gezamenlijke buis van 50 worden aangesloten die dan verder in een ruimere verluchte valbuis kan worden aangesloten. Te kleine diameters is niet goed maar ook te grote diameters kunnen problemen geven. Ik heb net mijn riolering gelegd en ik heb uiteindelijk vooral mijn logisch verstand gevolgd want je krijgt verder vooral veel tegenstrijdige informatie in verband met diameters, afloop etc. Hier alles 50 met 75 als verzamelleiding, toiletten 90 of 110.
Lavabo's hebben meestal een afvoer van 32 mm en met een buis in de muur van 40 heb je al een rubber overgang nodig van 40 naar 32. Een buis van 50 is twee maten groter en dat is toch wel overdreven. Ook die buis van 75 mm voor het bad is te gek. Ideaal is een gezamenlijke buis van 50 waarmee alle afvoeren kunnen worden aangesloten, gevolgd door een ruimere valbuis voor uitstroming.
Doucheafvoer en regendouche
De afvoer van de douche hangt af van de aanvoer van de douche. Als je daar met een regendouche zit met veel debiet dan dient dat ook door de afvoer te gaan of je krijgt overstroming. Omdat er nog een 60 à 80 cm waterdruk staat de duwen om dat door die buis van het bad te krijgen. Bij een douche heb je die waterdruk niet. Ook maakt het meestal de gebruiker niet uit hoe lang het duurt voor het bad leegloopt.
Bij een douche met een kleine opstand is het nodig dat de afvoer een groter debiet heeft dan de aanvoer bij een minimale waterdruk. Omdat de douche rand bij de nieuwere generatie zeer laag is. Vroeger had je nog douchebakken met 15 cm opstand. Hoewel dit historisch is, blijft het principe: zorg voor voldoende afvoercapaciteit bij hogere debieten.
Sifons, verbindingen en sifonveiligheid
Ik zeg enkel dat wanneer een doucheafvoer het water van een regendouche niet kan slikken, de oorzaak dan meestal niet bij de diameter van de sifon of de aansluiting ligt als die 40 of 50 mm bedraagt. Bij dubbele lavabo wel vaak 50 en 40. Ik heb niet zo’n goede ervaring met buis van 50 voor bad en douche tezamen. Bad zuigt douchesifon leeg. Met ruimere gemene buis is dat niet meer.
Materialen en wanddikte
Ik gebruik nooit dunwandige pvc buizen. Die flinterdunne buisjes vind je vooral in de dhz-ketens. Ook bij het gebruik van chemicaliën en ontstoppers zou dat je pvc kunnen aantasten, dan ben je beter af met dikwandige buis. Ik gebruik ook enkel nog dikwandig PE of PVC. Toch wel een serieus verschil hoor in kwaliteit en amper duurder.
Bij nieuwbouw worden vrijwel uitsluitend kunststofbuizen gebruikt. Voordelen hiervan zijn dat je er gemakkelijk andere buizen of hulpstukken op aan kunt sluiten. Let op: PP (polypropyleen) en PE (polyethyleen) kan je niet lijmen! Voor de wanddikte gelden SN-klassen: SN-4 is de meest gebruikte, SN-8 is zwaarder belastbaar en SN-1/SN-2 zijn dunwandig en minder geschikt voor ondergrondse aanleg.
Aansluitingen en beluchting
Beluchting en ontluchting van het rioolsysteem gaat meestal via een centrale standleiding in de woning. Indien u gaat aansluiten verder dan twee meter vanaf deze standleiding moet u nadenken over extra beluchting; anders riskeer je borrelen en stank door onderdruk of overdruk.
De afschot van het afvoersysteem is essentieel: een afschot van 0,5 cm per meter (0,5%) is meestal voldoende. Te veel of te weinig afschot kan leiden tot verstopping of ophoping van niet-vloeibare bestanddelen. Zorg tevens voor voldoende zuurstof door de standleiding naar het dak te brengen en houd rekening met eventuele bouwbesluit-vereisten.
Praktische aanpak bij installatie
Een afvoersysteem in een woning is op maat gemaakt. Als u de installatie gaat uitbreiden kunt u vaak niet volstaan met alleen maar aansluiten. Het is belangrijk dat jouw afvoersysteem op een correcte manier is aangelegd met de juiste diameters en juiste afschot.
Als eerste is het belangrijk om te weten of het om de afvoer of om de aanvoer van water gaat. De aanvoer van water onder druk vereist een buis die die druk kan dragen; voor afvoer is het vooral van belang dat het water voldoende ruimte heeft om het vuil af te voeren. De hoofdleiding binnenshuis is doorgaans 110 mm, met aftakkingen van 75 mm en vervolgens 50 mm of 40 mm waar nodig.
Toepassingswaardes en advies
Koop voor wastafels meestal 40 mm, voor douche 50 mm, voor bad 75 mm en voor toilet 90 of 110 mm. Voor een wasmachine en wastafels is 50 mm vaak voldoende, voor fonteintjes 40 mm. Voor lavabos kan in sommige gevallen 32 mm volstaan, eventueel met 40 mm muurdoorvoering en rubber overgang. Voor dubbele lavabos geldt vaak 50 mm en 40 mm.
- Controleer of de standleiding voldoende belucht is wanneer u verder dan twee meter aftakt.
- Kies de juiste diameter per toepassing om verstopping of onderdruk tegen te gaan.
- Gebruik rubberen afdichtingen en lijm uitsluitend waar gelijmd moet worden; PP en PE lijmen niet.
- Let op afschot: 0,5 cm per meter is meestal voldoende.
Een goed functionerende afvoer is cruciaal voor een efficiënte waterafvoer in je huis. Het kiezen van de juiste diameter afvoer wastafel, het correct aansluiten van een afvoer en het zorgen voor een afvoer die nauwkeurig is aangelegd, zijn cruciale stappen bij het installeren of vervangen van je systeem.
Hoe bepaal je de juiste afmetingen voor een afvoersysteem in huis?
Bij het aansluiten van meerdere afvoeren op dezelfde pijp kun je overwegen een Y-koppeling te gebruiken om wasbakjes en douche op dezelfde 75 mm of 50 mm leiding aan te sluiten, mits de traffic en debiet-behoefte in balans blijven en geen sifons leeggespoten raken.