Een afvoer aanleggen is op zichzelf geen moeilijke klus, welke prima uitgevoerd kan worden door een doe-het-zelf-er. Het is echter wel belangrijk dat je een aantal punten weet. Voor een afvoer van (vervuild gebruikt) water wordt een PVC buis gebruikt, ook wel een rioolbuis genoemd. De PVC buis is opgebouwd uit 3 lagen en is gemaakt van PVC materiaal. Daarnaast is een PVC buis ook leverbaar in de diameters 70 en 100 mm. Deze PVC buizen worden vooral gebruikt voor hemelwaterafvoer en worden voornamelijk boven de grond toegepast.
Diameter en toepassing
De diameter van de toevoerleiding van water heeft een andere diameter dan die nodig is voor de afvoer van het water. Het is belangrijk van tevoren goed te bepalen welke diameter PVC buis je nodig hebt voor de soort waterafvoer. Een te kleine afvoerbuis verhoogt de kans op verstoppingen, terwijl een te grote buis ervoor kan zorgen dat het water niet goed wegloopt. Voor de afvoer van water kun je kiezen uit verschillende diameters, waarbij de standaardtoepassingen per diameter zijn vastgesteld: 32 ~ 40 mm voor lekwaterafvoer van cv; 40 ~ 50 mm voor wastafels, bidets, baden, wasmachines, douches en gootstenen; 90 ~ 110 mm voor toilet en uitgietbak. Als je meerdere toestellen aansluit op één afvoer, neem dan de grootste diameter als basis.
Lijmverbindingen en mof met manchet
Een PVC buis voor de afvoer van water kan op 2 manieren worden verbonden: met een lijmverbinding of met een mof met manchet. Voor lijmverbindingen gebruik je een PVC buis met een glad uiteinde. Zaag de buis op maat met een ijzerzaag, verwijder bramen met een vijl en vijl de rand licht scheef. Voordat je gaat lijmen, maak de buis schoon en vetvrij met PVC reiniger. Breng vervolgens hard PVC lijm aan en schuif de twee onderdelen in elkaar zonder te draaien, vasthouden circa 30 seconden. Bij een aangevormde mof met manchet zaag je de buis op maat, verwijder bramen en vijl de rand schuin. Reinig en ontvet de buis; smeer glijmiddel op de rand van het manchet zodat de buis gemakkelijk in elkaar schuift. Steek de buis met manchet in het hulpstuk tot aan de stootrand en de verbinding is klaar voor gebruik.
Bevestiging en ondersteuning
De afvoerbuis bevestig je met een zadel of een PVC beugel aan de wand of het plafond. Een zadel houdt de buis strak tegen de wand; een beugel met klemnok en houtdraadpen bevestigt de buis op een andere manier. Om doorzakken te voorkomen, is goede ondersteuning noodzakelijk. Daarbij is het verstandig de buis onder afschot te plaatsen zodat water efficiënt wegloopt. Als je de buis in vloer of muur legt, zorg dan voor bescherming tegen uitzetten en krimpen van de PVC buis door deze in een grotere buis te plaatsen (bijv. 40 mm in 50 mm; 110 mm in een grotere buis). Dit zorgt voor voldoende ruimte bij temperatuurswisselingen.
Installatiestappenplan stap voor stap
- Diameter bepalen: Bepaal de juiste diameter voor jouw afvoer volgens de bovengenoemde normen en houd rekening met beluchting van het hele systeem.
- Sifon monteren: Monteer de sifon van wastafel of gootsteen volgens de fabrikant. Dit voorkomt geurtjes wanneer het water wegloopt.
- Stukken opmeten en aftekenen: Meet benodigde stukken afvoerbuis op; teken rechte lijnen op de buis met schilderstape voor een rechte zaaglijn.
- Op maat zagen: Zaag buis op maat met ijzerzaag; bij diameters groter dan 100 mm kun je beter een handzaag gebruiken. Laat bij mof-verbindingen minstens 2 cm in de mof vallen.
- Schuren en lijmen: Schuur de uiteinden licht op, smeer lijm en schuif in elkaar volgens de instructies van de lijmproducent. Controleer pas op lekkages.
- Sifon en rioolbuisansen bevestigen: Monteer sifon aan afvoer en bevestig rioolbuismof zodat deze goed past. Gebruik indien nodig vet of glijmiddel voor soepele montage.
- Beugels aanbrengen: Bevestig buizen met beugels aan muur; zorg voor voldoende ondersteuning en voorkom doorbuiging van horizontale delen. Plaats bij 40 mm om de 80 cm een beugel; bij 110 mm om de 125 cm.
- Bescherming tegen uitzetten: Laat buis in zandrand rusten en bescherm tegen schade tijdens bodemingras en uitzetting; vul daarna het werkgebied op en herstel oppervlakte.
- Spelling en afwerking: Schilder afvoeren die in zicht zijn na voorbehandeling met kunststofprimer. Controleer op lekkages en of de afvoer horizontale delen voldoende aflopen.
Kasten en randvoorwaarden van de riolering
De afvoeren van een huis hebben elk een eigen diameter en dienen volgens de normatie te worden aangesloten. De juiste diameter is cruciaal om verstoppingen te voorkomen en ruiken te beperken. In moderne systemen wordt naast PVC ook steeds vaker milieuvriendelijkere kunststofvarianten gebruikt, zoals polybuteen (PB), polypropyleen (PP) of PPC. Daarnaast is beluchting essentieel: het hele systeem moet geventileerd zijn om vacuum en sifonproblemen te vermijden.
Veelvoorkomende installatietips
- Beluchtingssysteem is cruciaal bij riolering. Ontluchting voorkomt drukopbouw en het leeg trekken van sifons.
- Bij het aanleggen is het belangrijk rekening te houden met lokale regelgeving en bouwvoorschriften, waaronder vergunningen en de scheiding van hemelwater en afvalwater bij nieuwbouw.
- Proefsleuven kunnen helpen kabels en leidingen te lokaliseren als je over lange afstanden gaat graven.
- Vermijd scherpe bochten en zorg voor een optimale hellingsgraad om verstoppingen te voorkomen. Een helling van ongeveer 1 cm per meter is gebruikelijk.
- Wanneer je meerdere afvoerpunten hebt, gebruik dan de grootste diameter voor de hoofdafvoer en houd rekening met sifon en zwanenhals voor geurpreventie.
Projectplanning en kosten
De kosten voor de aanleg van riolering variëren, maar een ruwe inschatting ligt tussen 150 en 200 euro per meter, afhankelijk van materialenkiezer en complexiteit. Houd rekening met bijkomende kosten zoals de Klic-melding, die verplicht is bij machinaal graven. Inspectieputten, verlengkingen en extra hulpstukken kunnen de totaalprijs bepalen. Voor grote werkzaamheden is vaak de inzet van een professional aan te raden.
Veiligheid, wetgeving en kwaliteit
Bij het plaatsen van riolering is het belangrijk om te voldoen aan de wetgeving en bouwvoorschriften. Denk aan de scheiding van hemelwater en afvalwater bij nieuwbouw en de vereiste om de juiste diameter te kiezen voor elke toepassing. Gebruik hoogwaardige buizen met dikkere wand als je grote rioleringsbuizen onder funderingen plaatst; dit werk wordt meestal door de bouwaannemer uitgevoerd. Vermijd beschadiging van ondergrondse kabels en leidingen door vooraf een Klic-melding aan te vragen en de locatie daarvan te controleren.

Hoe maak je een model van een kogelgewricht? #wetenschapsproject
Aanvullende praktijkinformatie
Er zijn meerdere materialen beschikbaar voor afvoer. Voor hemelwaterafvoer worden 70 mm en 110 mm vaak toegepast, maar voor binnenshuis wordt vaak 40 tot 50 mm gebruikt. Bij het plaatsen van sifons en watersloten wordt geadviseerd geluids- en stankbeperking in ogenschouw te nemen. Let op de binnendiameter bij verschillende wanddiktes van buizen; hogere kwaliteit buizen hebben vaak een dikkere wand maar dezelfde binnendiameter als goedkopere varianten. Gebruik altijd de juiste doorlaat en hulpstukken op elkaar afgestemd te houden om installatieproblemen te voorkomen.
| Toepassing | Diameter | Opmerking |
|---|---|---|
| Wastafel/bidet/douche/washing | 40-50 mm | Veelvoorkomende afvoerdiameter |
| Toilet/uitgietbak | 90-110 mm | Grotere afvoer nodig |
| CV lekafvoer | 32-40 mm | Specifieke toepassingen |