Veilig afvoeren van asbest: stappenplan en wettelijke kaders

Alle stappen in het proces mogen alleen door daarvoor gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd. U mag niet zelf aan de slag of een willekeurige bouwondernemer deze verwijderingsklus laten uitvoeren. Dit is strafbaar en u brengt uzelf en derden hiermee in gevaar. De gemeente en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleren hier streng op. In een zeer beperkt aantal gevallen mag een particulier of een niet-gecertificeerd bedrijf bepaalde toepassingen verwijderen. De hieronder beschreven stappen zijn niet bedoeld voor die situaties.

Het verwijderen van asbest bestaat uit 3 stappen. Stap 1 is altijd een asbestinventarisatie. Daarna vindt de verwijdering plaats (inclusief afvoer en stort). En tot slot is er een eindcontrole. U moet altijd een officiële asbestinventarisatie laten uitvoeren door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Een inventarisatie van een bedrijf zonder dit certificaat is voor de verwijdering ongeschikt en niet toegestaan. U (of uw aannemer) bent vrij om elk bedrijf te kiezen zolang dit maar over een certificaat beschikt. Uiteraard kunnen er (grote) prijsverschillen zijn tussen deze bedrijven. U moet het asbestinventarisatierapport bij uw sloopmelding voegen. Het verwijderingsbedrijf heeft dit rapport nodig om de verwijdering uit te mogen voeren. Verwijderingsbedrijven die aanbieden zonder inventarisatierapport te verwijderen, zijn strafbaar. Dit geldt dan ook voor u als opdrachtgever.

Inventarisatie en planning

Het is handig om de verplichte meldingen bij asbestverwijdering door het asbestverwijderingsbedrijf te laten uitvoeren. Op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet er minimaal 4 weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden melding gedaan worden bij de gemeente. Wanneer u beschikt over een asbestinventarisatierapport, kunt u een asbestverwijderingsbedrijf opdracht geven om het asbest te verwijderen. Maak afspraken over welke asbest er precies verwijderd wordt en hoe. Tijdens een inventarisatie zal er vaak op meerdere plekken asbest gevonden worden. U bent meestal niet verplicht om alle aangetroffen asbest te laten verwijderen. Dit is natuurlijk wel de meest voor de hand liggende optie. U kunt er voor kiezen om sommige toepassingen beheersbaar achter te laten blijven. Beheersbaar wil zeggen dat er geen asbestvezels (meer) vrij kunnen komen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als er sprake is van hechtgebonden asbest in goede toestand op een plek waar het niet makkelijk beschadigd kan worden. Ook kan asbest afgedekt worden met bijvoorbeeld een wand.

Het behoort tot de werkzaamheden van de saneerder om het asbestbevattende afval af te voeren en naar een stortplaats te vervoeren. Ook hier gelden strenge voorschriften voor. Zo moet alle asbest luchtdicht en dubbel verpakt worden, voordat het buiten het saneringsgebied komt. De saneerder, of een hiervoor geselecteerd bedrijf, voert het afval af. Sloopmelding: op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet er minimaal 4 weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden melding gedaan worden bij de gemeente. Bij deze melding dient onder meer een asbestinventarisatierapport gevoegd te worden. Startmelding: Het asbestverwijderingsbedrijf doet dit via een melding in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS). Na een sanering moet een eindcontrole worden uitgevoerd. Bij een buitensanering bestaat deze eindcontrole uit een visuele inspectie door een bedrijf dat hiervoor geaccrediteerd is. Bij een visuele inspectie vindt de controle 'op het oog' plaats en worden er bijvoorbeeld geen luchtmonsters genomen. Pas na de eindcontrole, mag de saneringslocatie weer door anderen betreden worden. De eindcontrole is voor u een garantie dat de sanering zorgvuldig is uitgevoerd. Een eindcontrole hoeft trouwens niet te betekenen dat alle asbest is verwijderd. De eindcontrole ziet dan ook alleen toe op het gesaneerde gebied of gebouwdeel. De eindcontrole is belangrijk. Zonder eindcontrole is de sanering nog niet afgerond. Ook dient de saneerder op de eerste werkdag na de beëindiging van de werkzaamheden de gemeente hiervan in kennis te stellen. Vervolgens moet het eindinspectielaboratorium de resultaten van de eindmeting melden.

Uitvoering en logistiek

Bedrijven die inventariseren, mogen geen asbest verwijderen en bedrijven die asbest verwijderen mogen zelf niet inventariseren. Zo wordt een zekere onpartijdigheid gewaarborgd. Tip: Het loont om van tevoren onderzoek te doen naar de bedrijven die u het best passen. Er zijn ook bedrijven die u het hele proces uit handen nemen. Ook in dat geval blijft gelden dat er verschillende bedrijven ingehuurd worden om de afzonderlijke stappen van het verwijderingsproces uit te voeren. Vaak regelt een verwijderingsbedrijf ook het bedrijf wat de inventarisatie doet en het laboratorium.

Het verwijderen van asbest is aan strikte regelgeving gebonden. Deze is verankerd in verschillende wetten en besluiten. Bij verwijdering van asbest uit gebouwen, uit objecten en vanaf het maaiveld moet eerst inventarisatie plaatsvinden van de aanwezigheid van het asbest. Als blijkt dat er asbest aanwezig is, wordt per asbesthoudende toepassing vastgesteld in welke risicoklasse de verwijdering van het asbest valt. Er zijn 3 risicoklassen. Bij verwijdering van asbest uit de bodem gelden aparte voorwaarden.

Risicoklassen en specifieke voorwaarden

  • Risicoklasse 1: De blootstellingsnorm wordt niet overschreden. Een dergelijk geval: losliggende asbesthoudende cementplaat of een asbesthoudend koord in een kachel die in zijn geheel wordt verwijderd. Het risico is beperkt; maatschappelijk vereist geen gecertificeerd bedrijf, soms mag zelfs een particulier verwijderen, onder specifieke voorwaarden.
  • Risicoklasse 2/2a: Grenswaarde overschreden; bijvoorbeeld bij golfplaten, leidingisolatie of ingemetselde schoorsteenbuis. On acceptabel risico; werkzaamheden mogen alleen door gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd. Deze bedrijven beschikken over specialistische kennis en apparatuur.

Voor het saneren van asbesthoudende grond gelden aparte regels. Hiervoor is een apart meldformulier beschikbaar. Bekijk meer informatie op Informatiepunt Leefomgeving - Bodemsanering asbest.

Verantwoordelijkheid en keerpunten

Verreikergebruik: Asbest is gevaarlijk voor de gezondheid. Gebruik van een personenwerkbak die gekoppeld is aan een verreiker vereist strikte regels; het is cruciaal dat dit uitsluitend door bevoegd personeel gebeurt.

Asbest zit in veel verschillende producten. Asbest kan in allerlei materialen of producten zitten die voor 1994 zijn gemaakt. Asbest is een natuurlijk mineraal. Er zijn nog steeds landen waar ze asbest verwerken in producten. In sommige producten kan asbest zitten. Ze kunnen door een gecertificeerd laboratorium een monster laten onderzoeken. Dit documenteert de aanwezigheid en de aard van het asbest in de materialen.

Asbestdaken en beheersmaatregelen

Hoe ouder een asbestdak, hoe meer asbestvezels vrijkomen door natuurlijke beschadigingen. De dakeigenaar doet zelf een sloopmelding bij de gemeente. Mag een dakeigenaar zelf asbestmateriaal verwijderen? Dat mag als de dakeigenaar aan de voorwaarden voldoet voor het zelfstandig verwijderen van asbestmateriaal. Soms moet de dakeigenaar een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf het werk laten doen. Maak een asbestbeheersplan als asbest kan blijven zitten: blijk uit het asbestinventarisatierapport dat asbest nog goed vastzit in een ander materiaal in een gebouw, zoals in niet verweerd cement, en er geen sloop- of renovatieplannen zijn.

De gemeente of omgevingsdienst informeert en handhaaft. De gemeente of omgevingsdienst mag boetes geven of dwingen met een te betalen geldbedrag om een asbestdak te verwijderen. De eerste stap is contact met ons opnemen, zodat we de werkzaamheden samen kort door kunnen nemen. De volgende stap is een inventarisatie uit laten voeren door een asbestinventarisatiebureau. Deze regelen wij, of dit kun je zelf regelen. Op locatie wordt dan een inventarisatie gedaan van onder andere de hoeveelheid asbest die gesaneerd moet worden, het type asbest dat gevonden is en waar deze zich precies bevindt. Het inventarisatierapport wordt gemaakt. Daarna is het mogelijk om met dat rapport een offerte op te vragen bij ons. Op basis van het inventarisatierapport kunnen wij beoordelen welke materialen nodig zijn, en de technieken en werkzaamheden die wij inzetten om de asbest te verwijderen. Met het inventarisatierapport moet een sloopvergunning bij de gemeente aangevraagd worden. De gemeente heeft 4 weken de tijd om deze vergunning af te geven. Zonder deze vergunning mogen we niet starten met de asbestverwijdering. Na jouw akkoord op onze offerte, bepalen we in overleg met jou wanneer we de asbestverwijdering uit komen voeren. De tijdsduur van de verwijdering is afhankelijk van de omvang van het project. Nadat we de asbest verwijderd hebben, kan de oplevering uitgevoerd worden. Een extern laboratorium komt inspecteren en meten of alle asbesthoudende materialen zijn verwijderd. Zodra de goedkeuring heeft plaatsgevonden, wordt het gebied veilig verklaard en vrijgegeven. Je ontvangt hiervan een vrijgaverapportage.

Veiligheids- en innamepraktijken

Vanwege gezondheidsrisico’s raden we sterk af om zelf asbest te verwijderen. Echter mag je in heel beperkte gevallen zelf asbest verwijderen. Om asbest veilig te verwijderen, volgen wij strakke processen die wij borgen door certificering. Tijdens de verwijdering moet alles luchtdicht en dubbel verpakt zijn en transport naar het stort moet voldoen aan strikte regels. Verpakkingsmateriaal moet duidelijk het woord 'Asbest' dragen en luchtdicht zijn.

Invoering van instructies voor particulieren die zelf asbest proberen te verwijderen staan in de bijlagen: stap-voor-stap procedures, verpakkings- en transportnormen, en de noodzakelijke meldingen via Omgevingsloket en milieustraat. Video en handleidingen geven aanvullende uitleg over het detecteren en verwijderen van golfplaten en andere asbesttoepassingen, inclusief veiligheidsmaatregelen zoals het dragen van FFP3-maskers en beschermende kleding.

Infographic: Overzicht risicoklassen en fases van asbestverwijdering

Wat is het proces van asbestverwijdering?

Praktische checklist en samples uit de praktijk

  1. Maak een inventarisatieplan en kies een gecertificeerd bedrijf voor de inventarisatie; voeg het rapport toe aan de sloopmelding.
  2. Vraag offertes op en bepaal welke materialen waar vandaan gehaald worden; spreek duidelijke verwijderingsafspraken af.
  3. Doe de sloopmelding minimaal 4 weken voorafgaand aan de werkzaamheden bij de gemeente via het Omgevingsloket, inclusief het inventarisatierapport.
  4. Laat de verwijdering en afvoer monitoren door gecertificeerde partijen; zorg voor correcte verpakking en transport naar het stort.
  5. Voer een eindcontrole uit door een daartoe geaccrediteerd bedrijf; verkrijg een vrijgavereport en geef het gebied vrij voor hergebruik.

Bedrijven die inventariseren, mogen geen asbest verwijderen en bedrijven die asbest verwijderen mogen zelf niet inventariseren. Zo wordt onpartijdigheid gewaarborgd. Het is handig om vooraf onderzoek te doen naar de bedrijven die het beste bij uw situatie passen; er zijn ook bedrijven die het hele proces uit handen nemen terwijl meerdere gespecialiseerde partijen inschakeld blijven.

tags: #afvoer #van #asbest