Lithium-ion-accu’s bevatten grondstoffen die niet alleen kostbaar zijn, maar ook potentieel schadelijk voor het milieu. Daarom is het correct inleveren van de accu en het recyclen van de onderdelen van bijzonder belang. U mag li-ion-accu’s nooit bij het huishoudelijk afval doen.
Gevaren van onjuiste afvoer
Een van de belangrijkste redenen hiervoor is de veiligheid: hoewel de accu’s door het lithium een hoge energiedichtheid hebben, is dit materiaal ook zeer reactief - vooral bij contact met water of een hoge omgevingstemperatuur. Als er water binnendringt in een lithium-ion-accu, of als er een zogenaamde thermal runaway optreedt door oververhitting, ontstaat er een lithiumbrand met sterke rookontwikkeling, die niet geblust kan worden. Bovendien kunnen zeer giftige gassen vrijkomen, die een gevaar vormen voor mens, dier en milieu.
Wettelijke verplichtingen en inzamelpunten
Als algemene regel geldt dat fabrikanten van accu’s en batterijen wettelijk verplicht zijn, afgedankte accu’s terug te nemen en ze volgens de voorschriften te verwijderen en te recyclen. Voor draagbare accu’s en batterijen moet er een inzamelpunt zijn dat in voldoende mate toegankelijk is voor de gebruiker. De producent kan dit ook uitbesteden aan afvalverwerkingsbedrijven.
In Nederland helpt Stichting Batterijen (STIBAT) producenten en distributeurs met informatieverschaffing, zodat zij aan de wettelijke voorschriften kunnen voldoen. STIBAT ondersteunt bij het recyclen, hergebruik, inzamelen, opknappen en onderhoud van accu’s, waaronder lithium-ion-accu’s.
Voor bedrijven kan het voordelig zijn om rechtstreeks een overeenkomst te sluiten met producenten of hun inzamelpartners voor het verwerken van afgedankte accu’s, vooral als ze regelmatig moeten worden vervangen.
Omgang met draagbare lithium-ion-accu’s
Accu’s voor smartphones en andere kleine elektronische apparaten die met de hand worden vastgehouden zijn volgens de Nederlandse wetgeving ‘draagbare accu’s en batterijen’. Een li-ion-accu van een gemiddelde smartphone weegt 100 tot 120 gram. Voordat u deze kleine accu’s wegbrengt, moet u de batterijpolen afplakken om kortsluiting te voorkomen. Doe de accu’s vervolgens in een plastic zak en breng ze terug naar het verkooppunt of de fabrikant om ze te laten recyclen.
Lithium-ion-accu’s die minder dan 500 gram wegen zijn ook vaak in apparaten geïntegreerd. De consument is in dat geval niet verplicht om de accu zelf te verwijderen. In plaats daarvan kan het hele toestel worden weggebracht; de producent is verplicht het terug te nemen.
Industriële lithium-ion-accu’s
Industriële lithium-ion-accu’s zijn varianten die worden gebruikt in elektrische voertuigen en machines voor industrieel gebruik, zoals hefvoertuigen, elektrische fietsen en opslagmodules voor zonnepanelen. Als u ze wilt recyclen, moeten ze in een aparte container voor gevaarlijke goederen worden gedaan en worden voorzien van een opschrift. Bovendien moet er een goedkeuring voor gevaarlijke goederen bijgevoegd worden, inclusief waarschuwingsetiket en het UN-verpakkingskenmerk.
Chauffeurs van partners zoals A&M Batteries zijn ADR-gecertificeerd en de voertuigen zijn volledig ingericht voor veilig vervoer van gevaarlijke stoffen. De locatie voor het opslaan van nieuwe, gebruikte of afgedankte lithiumbatterijen (accu’s) voor EV-voertuigen dient ook aan wet- en regelgeving te voldoen.
Recycling en terugwinning van grondstoffen
Een belangrijk argument voor het correct inleveren van lithium-ion-accu’s is dat ze gerecycled kunnen worden, waardoor waardevolle grondstoffen opnieuw kunnen worden gebruikt. De terugwinning vormt echter nog steeds een technologische uitdaging. De meeste waardevolle metalen komen voor in de elektroden van de li-ion-cellen. Het terugwinnen van deze grondstoffen is mogelijk, maar niet gemakkelijk. Enerzijds omdat ze niet in pure vorm in de accu aanwezig zijn, maar in chemische verbindingen. Anderzijds omdat ze in erg kleine onderdelen zitten. Het recyclen van deze materialen is dan ook gecompliceerd en duur.
Binnen Europa zijn er een aantal erkende recyclers die volledig werken volgens de EU Battery Regulation 2023/1542. De recycling-efficiency garandeert minimaal 65% terugwinning bij lithium-ion batterijen.
The whole process of lithium battery recycling
Waar kan ik mijn afgedankte lithium-ion-accu’s naartoe brengen?
In Nederland zijn producenten en distributeurs verplicht gebruikte en defecte batterijen en oplaadbare accu’s terug te nemen. Bovendien zijn er inzamelpunten, bijvoorbeeld in recyclingcentra, waar u uw li-ion-accu’s kunt inleveren. Kleine huishoudelijke batterijen (AA, AAA) gaan in de verzamelbak bij de supermarkt. Grotere hoeveelheden of specifieke industriële accu’s kunnen mogelijk bij gespecialiseerde bedrijven zoals Krommenhoek Metals worden ingeleverd.
Batterijen die wel in de vuilnisbak belanden, gaan naar de afvalverbranding. Op de weg daarnaartoe kunnen ze in de vuilniswagen kapot gaan en kortsluiting veroorzaken met mogelijk brand als gevolg. Winkels die batterijen verkopen, moeten lege batterijen ook weer terugnemen. Daarom vindt u bij veel winkels, supermarkten en bouwmarkten een inzamelbak voor batterijen.
Let op: als lithium-ion-accu’s beschadigd zijn, mogen ze nooit als pakket worden verstuurd. Beschadigde lithium batterijen vormen een brandrisico en kunnen niet altijd worden geaccepteerd. Herkent u een opgeblazen uiterlijk, vervorming of brand- en rookschade? Neem dan eerst contact op met het inzamelpunt.
Specifieke aandachtspunten voor lithiumbatterijen
Lithiumbatterijen zijn bij uitstek geschikt voor apparaten die een laag stroomverbruik, maar lange batterijduur hebben. Je vindt ze bijvoorbeeld in een klok, rekenmachine of afstandsbediening. Bij verkeerd gebruik kan een lithium-ionbatterij spontaan ontbranden of zelfs ontploffen. Is de batterij gevallen, beschadigd, vervormd of niet meer te gebruiken? Lever deze in!
Wecycle heeft ruim 27.000 inleverpunten waar je jouw lege batterijen kunt inleveren. Past de batterij of accu niet door de opening van het Wecycle-inzamelmiddel? Dan moet je naar de milieustraat van de gemeente. Dit zijn bijna altijd batterijen en accu’s voor industrieel of professioneel gebruik.
De lithium accu of batterij wordt toegepast in telefoons, laptops, e-bikes en accuboormachines, maar u vindt ze ook in heftrucks en elektrische auto’s. Voordelen van de lithium accu of batterij zijn dat deze een hoge energiedichtheid, een hoog vermogen en een lange levensduur hebben. Nadeel hierbij is het risico op een thermal runaway met als gevolg dat de accu of batterij kan ontbranden en ontploffen waarbij zeer giftige gassen vrijkomen.
Om deze reden is het belangrijk uitsluitend de juiste UN-gekeurde inzamelmiddelen te gebruiken en uw accu of batterij door een gecertificeerde partij in te laten zamelen en te laten recyclen. Voor het opslaan en afvoeren van lithium batterijen en accu’s zijn bepaalde regels vastgelegd in PGS 37, een richtlijn voor veilige omgang met Energie Opslag Systemen, lithium batterijen en accu’s.
Veilige opslag en transport
Lithium batterijen zijn ontzettend brandgevaarlijk. Daarom adviseren we om lithium batterijen altijd buiten op te slaan, en dus niet inpandig. Als je de lithium batterijen opslaat voor uiteindelijke recycling is het belangrijk dat je ze in speciale blauwe tonnen stopt met een speciaal vlamdovende substantie, die vermiculiet heet. Dit is een wettelijke verplichting, er moeten ook speciale stickers op zitten. IT Recycling kan hierin adviseren en de blauwe tonnen en vermiculiet gratis uitlenen.
Neem oude lithium batterijen echt serieus. Koop een speciale F500 brandblusser en stel je veiligheidsadviseur op de hoogte. Doe je BHV-trainingen? Kleine hoeveelheden lithium batterijen en accu’s kunnen naar de milieustraat of de supermarkt. Dat is echt beter dan bewaren!
Grotere hoeveelheden? Heb je een telefoon of apparaat dat ineens begint te roken? Gebruik handschoenen en breng het apparaat zo snel mogelijk naar buiten. Laat het daar uitbranden. Brand en lithium batterijen? Levensgevaarlijk! Ontruim dan zo snel mogelijk je bedrijf. Blus alleen met twee man en met de speciale F500 brandblusser. Lithium brand veroorzaakt razendsnel giftige gassen, pas dus echt goed op! Je mag de brand niet met water blussen, dan krijg je een explosie.
UN-gekeurde verpakkingen
UN-gekeurde verpakkingen zijn speciaal ontworpen en getest om veilig transport van gevaarlijke goederen te garanderen, en ze voldoen aan strenge internationale normen. Er zijn drie verpakkingsgroepen:
- Verpakkingsgroep I: zeer gevaarlijke stoffen. Vereist een vuurbestendige verpakking met gasmanagementsysteem (giftige stoffen filteren, druk reguleren). Alleen X-gekeurde buitenverpakkingen (groep I) zijn toegestaan.
- Verpakkingsgroep II: middelmatig gevaarlijke stoffen. Afhankelijk van de batterijstaat, worden er eisen gesteld aan de juiste manier van verpakken. Alleen UN-gekeurde verpakkingen (groep II) zijn toegestaan.
- Verpakkingsgroep III: minder gevaarlijke stoffen. Deze batterijen mogen eenvoudiger worden verpakt dan defecte types. Ze moeten in een UN-gekeurde buitenverpakking met Y-keur worden geplaatst, goed worden vastgezet, en opgevuld met niet-geleidend materiaal.
Voor ernstig beschadigde batterijen met risico op brand of lekkage zijn de strengste verpakkingsvoorschriften van toepassing: elke batterij moet individueel worden omhuld met niet-brandbaar, isolerend en schokabsorberend materiaal. De verpakking moet lekdicht zijn en voorzien van een overdrukventiel (bij hermetisch gesloten varianten).
Renewi's oplossing voor batterijinzameling
Accu’s en batterijen bevatten schadelijke stoffen zoals lood, kwik en lithium. Als deze niet correct worden ingezameld en verwerkt, kunnen ze het milieu en de volksgezondheid ernstig schaden. Bovendien bevatten veel batterijen waardevolle metalen, zoals kobalt en nikkel, die hergebruikt kunnen worden in nieuwe producten. Renewi biedt veilige en efficiënte oplossingen voor de inzameling en verwerking van jouw accu’s en batterijen.
Transport en verwerking: Gecertificeerde chauffeurs halen afval op en brengen het naar een erkend verwerkingscentrum. In gespecialiseerde installaties worden waardevolle materialen teruggewonnen en schadelijke stoffen veilig verwerkt.
De milieubox is ontworpen voor op de werkvloer en biedt een handige oplossing voor het verzamelen van klein chemisch afval, waaronder lampen, spuitbussen, toner, batterijen, accu’s, beeld- en geluidsdragers, lijmstiften en meer. Hierdoor wordt een georganiseerde verzamelplek op kantoor gecreëerd. Het transport wordt uitgevoerd met een waterstofbus, waardoor tevens bijgedragen wordt aan duurzaamheid.
tags: #afvoeren #lithium #batterijen