Alice Schutte Dutchbat informatie: erkenning en aandacht na Srebrenica

Olaf Nijeboer van de Vereniging Dutchbat III noemt excuses van het kabinet over de omstandigheden waaronder Nederlandse militairen in 1995 naar Srebrenica zijn uitgezonden belangrijk. Na afloop van de ceremonie in Schaarsbergen sprak hij hoopvol over herstel van de relatie tussen maatschappij, veteranen en politiek. “Ik heb het gevoel dat er echt iets is veranderd”, aldus Nijeboer. “Datgene wat wij hebben gemist wordt erkend. Doordat we als personen gewaardeerd worden kunnen we een stap verder gaan, en iets afsluiten.”

Voor Nijeboer is dit afsluiten een proces: “Vandaag hebben we emoties, hebben we gehoord wat er gezegd is. En dat moeten we komende tijd gaan verwerken.” Hij verwacht dat de ceremonie van die dag de komende week extra binnenkomt bij de veteranen. De excuses noemt hij van groot belang. “Kijk maar gewoon naar de situatie thuis. Als je hommeles hebt met iemand in je gezin, dan heb je ook een gesprek waarin je erkent wat je beter niet had kunnen doen. Dan pas kom je tot elkaar en kun je een stap maken. Zelfs als dat na 27 jaar is.”

Premier Rutte refereerde aan 27 jaar na dato: “Sommige woorden zijn nog nooit uitgesproken.”

Perspectieven van overlevenden en kritische stemmen

Onderzoeker Alma Mustafic, die als kind de genocide in Bosnië overleefde, volgde de herdenking thuis en is teleurgesteld. “Ik ben zeker niet tegen de erkenning van het leed van Dutchbatters, maar ik vind het pijnlijk dat we in Nederland weinig stilstaan bij de slachtoffers van deze genocide.”

Mustafic merkt in documentaires en toespraken op hoe erg het voor Dutchbatters was. Ze stelt dat dit getuigt van weinig reflectie omdat er 8000 mensen zijn vermoord. Daarnaast vindt ze dat Defensie en Den Haag de gezamenlijkheid tussen Dutchbatters en overlevenden heeft tegengewerkt. “Er zijn wel twee 'excuus-Bosniërs' uitgenodigd, maar ik en anderen waren niet welkom”, zegt Mustafic. “Terwijl veel Dutchbatters ons er wel bij wilden hebben, werd ik door het ministerie gebeld dat ik bij de herdenking vandaag niet welkom was.”

Het belang van herdenking en erkenning

De massa moordpartij rond de val van Srebrenica geldt als de grootste georganiseerde volkerenmoord in Europa na de Tweede Wereldoorlog. In de bijbehorende video uit 2020 zien we hoe het mis kon gaan. Oud-Dutchbatmilitair Alice Schutte voelt zich na afloop van de ceremonie opgelucht. “Alsof er een onzichtbare rugzak van mijn rug af is. Ik ben blij met de woorden van de minister-president en de minister van Defensie. Ik hoop dat het voor veel collega's het leed verzacht, helemaal nu we het Ereteken hebben gekregen. Dat is een fysiek blijvende herinnering.”

Volgens Schutte draait het niet om het woord 'excuses', maar om de erkenning: “Dat wij alles hebben gedaan wat binnen onze macht lag. En dat het nooit zo ver had mogen komen.” Ze zegt absoluut geraakt te zijn door alle woorden, mede omdat ook haar ouders, die meegingen, hierdoor worden geraakt. “We moeten ook stilstaan bij het thuisfront, dat er al die jaren mee heeft gelopen. Zonder hen waren wij er misschien niet meer geweest.”

Schutte en Nijeboer benadrukken dat er veel aandacht moet zijn en blijven voor de slachtoffers van Srebrenica. “Volgens mij staat dat bovenaan dat niet vergeten mag worden. Wij zijn ondergeschikt”, aldus Schutte. Nijeboer vult aan: “Wij hebben nu erkenning en waardering gekregen.”

Het gesprek over excuus versus erkenning blijft actueel en raakt diepe menselijke en maatschappelijke thema’s zoals herkenning, herstel en het thuisfront. De figuren uit Dutchbat wisselen ervaringen en emoties uit terwijl de Nederlandse samenleving zoekt naar een passende verwerking en herdenking van wat er in 1995 is gebeurd.

tags: #alice #schutte #dutchbat