Anita Mooi werkt sinds 2007 bij de Hogeschool Utrecht. De eerste tien jaar bij Centrum Studiekeuze, een samenwerkingsverband tussen de HU en de UU. Van 2017 tot 2023 als studiekeuzeadviseur en vanaf 2023 als studentendecaan op de HU Amersfoort.
In het decanaat bespreken we hoe studenten kunnen worden geholpen om toch effectief te studeren. De meeste vragen hebben betrekking op studieproblemen door mentale of fysieke gezondheidsklachten, of door neurodiversiteit zoals ADHD of autismespectrumstoornis. We wijzen studenten op toetsvoorzieningen en trainingen van het Student Support Centre, waar ze leren beter te leren en te plannen.
Zijn er oorzaken van somberheid bij studenten?
Ja, studenten komen met somberheidsklachten. Dit heeft volgens mij te maken met de veelheid aan dingen die ze te doen hebben: studeren, werken, sociaal leven en mantelzorgtaken. Sociale media spelen ook een grote rol. Daardoor ervaren studenten niet alleen prestatiedruk in hun studie, maar ook in het leven in het algemeen. Wanneer ze door deze druk achterop raken, kan dat leiden tot somberheid, motivatieproblemen en uitstelgedrag.
De corona-periode kan hierbij een rol hebben gespeeld, en dit zou in de komende jaren kunnen veranderen. Sociaal-psycholoog Jonathan Haidt toont in Generatie Angststoornis een verband tussen de opkomst van de smartphone en de toename van depressie onder jongeren.
Welke (psychologische) kennis is nuttig om studenten goed te kunnen begeleiden?
Het begint allemaal met de juiste grondhouding: het bieden van een luisterend oor en een onderzoekende, empathische nieuwsgierigheid. Wat brengt jou bij me? Waar loop je tegenaan? Wat kan je helpen?
Als iemand motivatieproblemen heeft of somber is, kun je eerst onderzoeken hoe dit in de opleiding speelt en of er verbeteringen mogelijk zijn. Wellicht speelt er thuis iets waardoor de student zich niet kan concentreren. We moeten oppassen dat we niet van te veel dingen een psychologisch probleem maken; soms is het leven gewoon even niet fijn.
In de HU zijn er veel initiatieven om studievertraging te voorkomen en het welzijn van studenten te bevorderen. Voor motivatieproblemen, uitstelgedrag, faalangst en studiestress kunnen studenten begeleiding krijgen van een studentenpsycholoog. Een hogeschool moet de nodige begeleiding en ondersteuning bieden. Studenten kunnen in eerste instantie terecht bij hun leerteambegeleider, vooral voor inhoudelijke vragen over de studie. Bij bijzondere omstandigheden kan de student worden doorverwezen naar het decanaat of zelf contact opnemen.
Welke verbeterpunten zien we volgens Anita?
Er ligt te veel op het bordje van de leerteambegeleiders en niet alle leerteambegeleiders hebben voldoende tijd. Bij het voorkomen van somberheid spelen veel factoren mee buiten de invloed van de hogeschool, zoals sociale media, oorlogsdreiging, woningcrisissen en klimaatveranderingen. Een betere balans tussen studie en privéleven is essentieel. Een aanbeveling is een maand geen sociale media te gebruiken, zodat studenten minder vergelijking en druk ervaren; praten met anderen over somberheid helpt ook.
Welke rol heeft de hogeschool volgens Anita?
Een hogeschool moet de nodige begeleiding en ondersteuning bieden en studenten kunnen terecht bij hun leerteambegeleider. Bij bijzondere omstandigheden kan de student worden doorverwezen naar het decanaat of zichzelf contact opnemen. Binnen de HU zijn er initiatieven om studievertraging te voorkomen en het welzijn van studenten te bevorderen. De studentenpsycholoog kan helpen bij motivatieproblemen, uitstelgedrag, faalangst en studiestress.
En wat kan de student zelf doen?
Probeer eens een maand geen sociale media te gebruiken. Je zult merken dat je veel meer tijd overhoudt voor je studie. Praat hier ook met mensen over, ook als je somber bent. Anita adviseert een sociale media detox en het bewaren van een goede balans tussen studie en werk.
Wie zijn er betrokken bij de decanaat en andere initiatieven?
Coördinator Kampen en Apeldoorn / coachSinds juni 2012 werkzaam bij Autlook. Oorspronkelijk was ik werkzaam in het onderwijs als geschiedenisdocent. Later specialiseerde ik me richting autisme en streef naar een onderwijs waarin iedereen tot zijn recht komt. Dit soort ervaringen en benaderingen zijn ook relevant voor het decanaat bij de HU.
