Veel minder mensen weten dat valbeveiliging ook bij kortstondige werkzaamheden op schuine daken van bestaande woonhuizen toegepast moet worden. Er bestaan echter verschillende Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM’s) die gebruikt kunnen worden om een bevestigingspunt te creëren voor werk op een schuin of hellend dak. Het ankerpunt hoeft niet altijd boven de werkplek te liggen: door het gebruik van een werplijn kan de vanglijn over het dak getrokken worden, waardoor men een bevestigingspunt kan creëren aan de andere kant van het schuine dak. Een bevestigingspunt zou gedurende 3 minuten een kracht van 10 kN moeten kunnen houden.
Bevestigingspunt 1: het gebruik van een strop of sling. Een strop (ook wel sling) is simpelweg een polyamide band die men om een stevig object aan de andere kant van het dak kan binden. Bij werk op een schuin dak van een woonhuis zou het gebruik van een strop in de meeste gevallen de voorkeur genieten. Helaas zal er echter niet altijd een stevige boom in de buurt zijn, en is het niet altijd mogelijk om een werkbus voor de deur (of in de achtertuin) te parkeren.
Bevestigingspunt 2: het gebruik van een klem of kozijnanker. Er bestaan speciale oplossingen voor het creëren van een stevig bevestigingspunt in een (deur)kozijn: zogenaamde kozijnankers. Deze oplossing kan worden vastgeklemd op een daarvoor geschikte plek; meestal een deurkozijn. Als er bij de voor- of achterdeur geen kozijnanker toegepast kan worden, kan men ook het kozijn van een binnendeur gebruiken. Voorwaarde hiervoor is wel dat het deurkozijn zich in een draagmuur bevindt.
Bevestigingspunt 3: het gebruik van een borgingspunt. Als het gebruik van de bevestigingspunten 1 en 2 om praktische redenen niet mogelijk is, kan er altijd nog een borgingspunt in de muur geboord worden. Er worden verschillende borgingspunten aangeboden in de markt, voor verschillende ondergronden zoals beton, baksteen of staal. Het aanbrengen van een borgingspunt moet natuurlijk overlegd worden. Deze borgingspunten zijn bedoeld voor verschillende ondergronden en worden aangepast aan de draagkracht en het type muur.
Eventueel kan men ook een stevig object binnen in het woonhuis gebruiken om een vanglijn te bevestigen. Bij werk op een schuin dak van een woonhuis zou het gebruik van een strop in de meeste gevallen de voorkeur genieten. Bij gebrek aan praktische mogelijkheden is een borgingspunt in de muur een alternatief; ook kozijnankers bieden hiervoor diverse opties.
Voorwaarde hiervoor is wel dat het deurkozijn zich in een draagmuur bevindt. Als het gebruik van de bovenstaande niet-destructieve bevestigingspunten om praktische redenen niet mogelijk is, kan er altijd nog een borgingspunt in de muur geboord worden. Er worden verschillende borgingspunten aangeboden in de markt, voor verschillende ondergronden zoals beton, baksteen of staal. Het aanbrengen van een borgingspunt moet natuurlijk overlegd worden.
Valbeveiliging voor schuine daken is essentieel om het risico op vallen tijdens werkzaamheden op hellende oppervlakken te minimaliseren. Werken op een schuin dak brengt extra gevaren met zich mee, zoals verminderde stabiliteit en een grotere kans op uitglijden. De keuze voor het juiste valbeveiligingssysteem hangt af van de situatie en het soort dak. Voor schuine daken adviseren wij een complete set bestaande uit een veiligheidsharnas, een vanglijn of positioneringslijn en een geschikt ankerpunt. Speciaal voor deze toepassingen zijn er sets ontwikkeld die maximale bewegingsvrijheid combineren met optimale veiligheid.
Bij werken op hoogte gelden strenge veiligheidsnormen om ernstig letsel te voorkomen. Elk type dak vraagt om specifieke oplossingen. Het draagcomfort en de pasvorm zijn van groot belang. Ja, u kunt alle onderdelen los samenstellen, bijvoorbeeld met een aparte veiligheidslijn en passende ankerpunten. Volgens de wet moet valbeveiligingsmateriaal jaarlijks gekeurd worden. Op verzoek leveren wij een EKH certificaat. De meeste valbeveiliging voor schuine daken is direct uit voorraad leverbaar. Twijfelt u over de juiste valbeveiliging of wilt u weten welke set het beste past bij uw situatie? Onze specialisten geven graag persoonlijk advies.
Normen en typen dakhaken
De norm EN-517 Geprefabriceerde toebehoren voor daken - Dak(veiligheids)haken bevat de eisen waaraan dakhaken moeten voldoen, die in Europa als bouwproduct worden verkocht. Centraal in deze norm staan de materialen waaruit dakhaak is vervaardigd, de dimensies en de stabiliteit van de bevestigingsmiddelen (schroeven etc.). In de norm EN-517 wordt onderscheid gemaakt tussen dakhaken type A en type B. Het verschil zit in de richtingen waarin de dakhaak wordt belast. Dakhaken type A mogen alleen worden belast en gebruikt in de richting van de vallijn van het dak. De gebruiker mag zich dus alleen onder het ankerpunt bewegen. Veiligheidshaken van het type B zijn gekeurd voor “opname van trekkrachten, die zowel in de richting van de vallijn (y-as), tegen de valrichting in (y-as) en ook loodrecht daarop en parallel met het dak (x-as) werken”. Personen die een dakhaak type B gebruiken, kunnen dus ook zijwaarts naar de dakrand bewegen, boven de dakhaak naar de nok toe werken en zelfs over de nok heen op de andere helft van het dak. De dakhaak voldoet aan en is gecertificeerd conform de EN-517:2006 type B.
Praktijkvoorbeelden en toepassingen
Onze projecten Eurosafe biedt slimme en duurzame valbeveiligingssystemen voor platte daken. Denk aan kabelsystemen, ankerpunten, collectieve hekwerken of ladderoplossingen. Hieronder enkele praktijkvoorbeelden van ons maatwerk.
- Hoofdkantoor Essent - hellend dak: Essent verduurzaamt haar hoofdkantoor. Onderdeel hiervan was het plaatsen van 144 zonnepanelen op hellende Kalzip-daken, in samenwerking met Van Wijnen. Eurosafe installeerde een permanent valbeveiligingssysteem en voer het werk grotendeels uit via Rope Access.
- Sportcentrum de Scheg - schuin dak: Voor het inspecteren en onderhouden van dit dak werd gebruikgemaakt van vaste D-ring ankerpunten en Rope Access technieken, met mastladders voor veilige toegang tot werkplekken.
Bij het werken op hellende daken spelen de zwaartekracht en de hellingshoek een doorslaggevende rol. Zodra je je evenwicht verliest op een schuin dak, start direct een glijpartij naar beneden. Het inzetten van gecertificeerde beschermingsmiddelen is de enige manier om de impact van deze risico’s op te vangen. Tot een helling van 15 graden wordt een dak gezien als een plat dak en mag er ook volgens de regels voor platte daken gewerkt worden. Is de helling groter dan 15 graden, dan heb je officieel te maken met een hellend dak. Volgens de Arbowet is het gebruik van valbeveiliging verplicht bij een valhoogte vanaf 2,5 meter. Werknemers en zzp’ers moeten hierbij de arbeidshygiënische strategie volgen. Dit betekent dat collectieve valbeveiliging (zoals hekwerken of steigers) altijd de voorkeur heeft boven individuele hulpmiddelen. Permanente valbeveiliging zijn helaas niet altijd aanwezig, zeker bij kortdurende werkzaamheden aan particuliere woningen. Als dakwerker kom je dus regelmatig in een situatie terecht waar ingebouwde veiligheidsvoorzieningen ontbreken.
Wanneer je kiest voor collectieve valbeveiliging op hoogte, is een systeem voor tijdelijke valbeveiliging op een hellend dak de meest veilige optie. Dit type randbeveiliging vangt je op bij de dakgoot, nog voordat je over de rand kunt vallen. Zo’n tijdelijk ankerpunt op een schuin dak vormt de absolute basis van je veiligheid wanneer de dakrand open blijft. Deze punten moeten voldoen aan de strenge Europese norm EN 795 en worden stevig in de dragende constructie geschroefd. Als een permanent of collectief systeem ontbreekt, biedt mobiele valbeveiliging de oplossing. Welke materialen je exact nodig hebt, hangt volledig af van de specifieke werkzaamheden die je uitvoert. Een handige leidraad hiervoor zijn onze speciale beroepensets.
Als je bent aangewezen op mobiele valbeveiliging en persoonlijke beschermingsmiddelen, bepalen de juiste techniek en verankering je veiligheid. Bij een hellend dak weet je waar je heen kunt vallen: naar achteren en naar beneden. Het veiligheidsharnas moet daarom een bevestigingspunt op de borst hebben. Het ankerpunt voor je vanglijn moet boven je liggen of aan de andere kant van het dak (over het dak heen). Dit is belangrijk, want je veiligheidssysteem moet direct kunnen blokkeren bij een val. Ligt het ankerpunt onder jou, dan moet je eerst voorbij dat punt vallen voordat je valbeveiliging je op kan vangen. Om je vanglijn over het dak te krijgen kun je een werplijn als hulpmiddel gebruiken. De werplijn gooi je over het dak heen, zodat je daarmee je vanglijn over de nok van het dak kunt trekken.
Let goed op bij de keuze van een ankerpunt. Je kunt je valbeveiliging nu eenmaal niet zomaar overal aan zekeren. Een anker of borgingspunt moet minimaal 12 kilonewton (kN) aankunnen (dit staat gelijk aan een draagkracht van 1200 kilo). Bevestig je valbeveiliging door middel van een strop, een kozijnanker of aan officiële ankerpunten. Op sommige daken zijn specifieke dakhaken gemonteerd waaraan je jezelf direct kunt vastmaken. Elk project start met een gedegen voorbereiding. Breng de gevaren vooraf goed in kaart met een gerichte risico-inventarisatie om te bepalen welke systemen noodzakelijk zijn voor jouw klus. Heb je vragen over de juiste materialen voor jouw dakproject of wil je weten welke systemen aansluiten bij jouw werkzaamheden?
