Antwerp Tower renovatie-projectdetails en geschiedenis

Antwerp Tower slaat de brug tussen een roemrijk verleden en een uitnodigende toekomst. Tijdloos elegant, stijlvol eigentijds. Loop vanop het Operaplein de inkomhal binnen. Slimme pakketbussen laten je weten of pakketjes op je wachten. Gescheiden liften brengen je naar je kantoor of appartement. Twee liften bedienen rechtstreeks de hoogste etages. Elk appartement geniet van vloerverwarming. De centrale stookplaats op het dak is uitgerust met zoncollectoren voor warm water. Waar aangewezen, is aan de binnenzijde zonwering voorzien. Centraal gestuurd, zodat alles ook perfect geregeld wordt als je niet thuis bent. Kwaliteit en duurzaamheid staan centraal. De massieve gevel is opgebouwd uit gepolijste betoncomponenten met witte marmergranulaten.

In 1907, in Antwerp, Belgium, a new opera house was completed in the then fashionable Beaux-Arts style that was sweeping through Europe as a reaction to the numerous unifications of nations, which had taken place at the end of the nineteenth century. The Flemish Opera, as the building is currently called, is situated, about 300 m from Antwerp's Central Train Station; the latter being completed just two years later, in 1909, in a similar yet more eclectic manner, due to its idiosyncratic use of ornamentation. The most direct manner of routing between these two buildings, for automobiles, trams, as well as pedestrians, is a boulevard serving as the western, and secondary entrance to the station-the so-named Keyserlei. This boulevard is one of the most trafficked streets in the city, giving direct access to the city center from the station; the Keyserlei is c. 300 m long, and received even more impetus as a major thoroughfare for the city when the premetro was opened in 1975, with the dedicated and adjacent stop-Opera. Constructed in the 1970s, when the premetro was nearing its completion; the Antwerp Tower was built on the site of a former dance hall that was demolished in early 1900s and replaced by a grand city hotel, typical of the period-also built in a Beaux-Arts manner.

Het hotel naast de Vlaamse Opera zou, in de mid-20e eeuw, decennialang leegstaan voordat het in de jaren zestig werd afgebroken. Today the Keyserlei-anchored at each end by Antwerp Central Station and the Flemish Opera-is, due to the demolition and repurposing of buildings, which resulted in a mix of buildings from the 1800s to the 2000s, therefore a case study in the recent history of Flemish architecture. The Antwerp Tower, when completed in 1974, was a building consisting of office towers for international corporations, which then accumulated unprecedented global reach due to capitalist communications. During the end of the early-2000s, and the first years of the 2010s, the tower's base continued to house programming, while the roof of its base proved popular as a spot for creating a temporary roof terrace.

In 2012 the tower was sold to a Belgian company specialized in repurposing, via redeveloping, existing though underutilized urban properties-with the intention of creating a housing tower. The tower originally stood at a height of 87 m, and consisted of a square-shaped base spanning the first several floors, atop of which is the tower, which was and will remain, marquise diamond-like in the shape of its floorplan. The renovation of the Antwerp Tower will extend the height of the building to just over 100 m, making it the second tallest building in the city, after the Cathedral of Our Lady-which dates from the mid-1500s, and stands at a height of 127 m. Upon completion, the building's base will house retail, restaurants, and office space, while the tower itself will contain a total of 240 apartments. The tower's extended floorplan allows for the creation of loggias in every apartment, thus enabling outdoor living in the center of the city-for instance, an intimate dinner party with a group of friends, on the loggia.

De gevel zal worden afgewerkt met enorme, op maat gemaakte, gepolijste betoncomponenten, die in sommige plaatsen tot 9 m lang zijn, om visuele patroonvorming te minimaliseren. De hoofdingang voor de bewoners van de toren grenst aan de Vlaamse Opera, en opent zich naar een lobby die half zo breed is als de basis. Een massieve, vier verdiepingen tellende vide doorkruist de lobby, waardoor natuurlijk daglicht naar beneden stroomt. De basis van het gebouw huisvest winkels op de eerste twee verdiepingen, kantoren op de volgende twee, en een restaurant met groot dakterras op de begane grond. Deze ruimtes delen dezelfde ingang als de eigenaren van de appartementen, wat de lobby meerdere ziteilanden geeft.

Een ondergrondse parkeergarage met vier verdiepingen biedt plaats aan 214 auto's en 700 fietsen. Een hedendaags én energiezuinig gebouw van 26 verdiepingen in hartje Antwerpen. Matexi transformeerde de Antwerp Tower naast de opera en vlakbij het Centraal Station tot een woontoren die dankzij de toevoeging van penthouse-verdiepingen de Boerentoren voorbij is gestoken in hoogte. Alleen de kathedraal is nog hoger. Vanaf het begin van het ontwerp was Vorsselmans - samen met Democo, leverancier van het witte beton - betrokken bij de transformatie van de gevel. Op de terugliggende terrassen zijn schuiframen voorzien voor het betreden van de buitenruimte, in het gevelvlak wilde de architect zo groot mogelijke glasvlakken toepassen. Omdat de bestaande structuur behouden bleef en deze langs alle kanten een stuk breder werd gemaakt, was het een enorme uitdaging om de optredende doorbuigingen op te vangen. Door het ontwikkelen van een speciaal op dit project uitgewerkte bevestiging, was het voor Vorsselmans mogelijk om een goede werking van de opengaande delen te garanderen.

Ooit werd het verkozen als lelijkste gebouw van Antwerpen. Nu is het een leeg karkas. Later wordt het een witte woontoren. Het wordt het tweede hoogste gebouw van Antwerpen! Het kantorencomplex wordt momenteel verbouwd. Voor zo’n hoge toren is er een grote kraan nodig: de grootste van Antwerpen, 700 ton. De mobiele kraan is hoger dan de kathedraal. Om de veiligheid te garanderen werd de kraan op twee plaatsen verankerd in het gebouw. De voorbije zomers was de Antwerp Tower een hippe plaats, met een zomerbar, een club en vele andere initiatieven. In september 2017 werd het gebouw volledig gestript, maar ervoor werd nog een laatste kunstgreep uitgevoerd, letterlijk. Kunstenaar Gert Adriaenssens maakte het kunstwerk ‘Happy Birthday Gordon!’ als hommage aan kunstenaar-architect Gordon Matta-Clark (1943 - 1978). Deze laatste maakte 40 jaar geleden het kunstwerk Office Barok aan de Ernest Van Dijckkaai. In het gebouw werden cirkels en maansikkels uitgesneden uit de muren en vloeren, achter een dichtgetimemmerde gevel. Zijn eerste idee was een boogvormige uitsnijding van onder tot bovenaan. Voorbijgangers zouden er dwars doorheen kunnen kijken. Het toenmalige stadsbestuur gaf hier geen toestemming voor. Maar na 40 jaar is het er toch gekomen, in een iets andere uitvoering… Office Baroque was het enige gebouw van Matta-Clark dat nog overeind stond na de dood van de kunstenaar. Vele kunstenaars doneerden werk om met de opbrengst het pand te kunnen kopen. Helaas was de projectontwikkelaar vlugger in het slopen dan de veiling. In september 2012 komt het gebouw in handen van Matexi, een Belgische projectontwikkelaar. Deze plant een volledige functiewijziging van het gebouw. Er komen 240 appartementen, winkels en kantoren. Elke verdieping omvat 6 tot 14 appartementen tussen de 60 en 140 m². De plint zal volledig bestaan uit winkels, de toren ligt dan ook aan de Keyserlei. Ondergronds komen er 203 parkeerplaatsen en 675 fietsparkeerplaatsen. Bijzonder is dat ze 3 verdiepingen hoger mochten bouwen, de toren wordt hierdoor 13 meter hoger. Dit extra stuk wordt gevuld met 36 penthouses die tot 240 m² groot zijn. De toren is momenteel 87 meter (zie de top 10 van hoogste gebouwen van Antwerpen) en wordt 100,7 meter! Voor het ontwerp werd gekozen voor het Nederlandse bureau Wiel Arets Architects (WAA). De toren is het eerste gebouw in België van Wiel Arets. Hij bezoekt Antwerpen regelmatig en hem valt vooral de witte iconen op: de kleur van de materialen van de kathedraal en de Boerentoren. Zijn ontwerp combineert traditie en innovatie, wat ook in Antwerpen gebeurt op allerlei vlakken. De toren moest stevigheid uitstralen, maar ook geworteld zijn in het 19e eeuwse idee, door de nabijheid van de Opera. Het moest horen bij de stad. De befaamde Antwerp Tower: het even spraakmakende als iconische gebouw maakt heel wat los, in ’t stad en ver daarbuiten. Waar niemand het oneens mee kon zijn, was dat de wolkenkrabber enkele jaren geleden dringend aan renovatie toe was. Die begon in 2017, en zit anno 2021 in de eindfase. Nadat we ons even vergaapt hebben aan het prachtige zicht dat de Antwerp Tower biedt over de Scheldestad, staat Sven Keersse, Accountmanager bij Roval Aluminium, ons te woord: “Roval Aluminium heeft op de bovenste verdieping van de Antwerp Tower een dubbel detail gemonteerd: een aluminium waterslag en een aansluitende muurafdekkap. Het duurzame karakter van aluminium staat ook al langer bekend dan vandaag, en het functionele zit ‘m er in dit geval in dat het dubbele detail zorgt voor een waterdicht geheel. Voor de afvoer van hemelwater werd gekeken in de richting van specialist ter zake, Sita. Country Manager Belux Miriam Corremans licht toe: “Hier op de Antwerp Tower werden een 600-tal Sita dakkolken geplaatst, vooral de SitaCompact en de SitaEasy. Bij stedenbouw heb je veel verharding. Het meeste water komt in de riolering terecht. Het belang van een goed afvoersysteem valt dus niet te onderschatten. Met de oplossingen van Sita kan water ook gebufferd worden, om het daarna geleidelijk vrij te geven. Corremans verduidelijkt: “Stel, er vindt een fikse stortbui plaats. Een uur lang valt de neerslag met bakken uit de lucht. Dakkolken van Sita zullen er in dat geval voor zorgen dat het water over een periode van 24 uur kan wegsijpelen. Zo dragen we ons steentje bij aan het voorkomen van wateroverlast en overstromingen. Het ligt voor de hand dat er in het geval van hoogbouw extra uitdagingen komen kijken. Bij de Antwerp Tower, met zijn 100,7 meter het op één na hoogste gebouw in de Diamantstad, is dat niet anders. “Vooral de windbelasting is iets waar je op deze hoogte extra rekening mee moet houden,” weet Sven Keersse. “Om aan die sterke wind tegemoet te komen, hebben we onze bevestigingsklangen dichter bij elkaar gebracht, waardoor de stevigheid van onze muurafdekkap ook op 100 meter hoogte gewaarborgd blijft. Corremans vult aan: “wat de afvoer van hemelwater betreft, ligt de uitdaging bij hoogbouw vooral in de terrassen. In dit geval zijn er natuurlijk heel wat terrassen, die onderling nog eens op elkaar afwateren.”

B2Build Academy verenigt het volledige bouwteam. Want discipline-overschrijdend denken is de beste garantie voor toekomstgerichte oplossingen. B2Build Academy biedt kennis en inspiratie, trends en evoluties. Word partner en zet proactief in op kennisdeling, samenwerking en dialoog tussen alle actoren binnen de bouwsector. De Vijfde Gevel maakt deel uit van het B2Build Mediaplatform. De transformatie van de Antwerp Tower aan de De Keyserlei nadert de voltooiing. Wiel Arets Architects (WAA) heeft foto’s van de huidige status naar buiten gebracht; de wolkenkrabber heeft nu een ruimere plattegrond en is ruim 100 meter hoog, en daarmee het tweede hoogste gebouw van Antwerpen. De Antwerp Tower bevindt zich aan het westelijke uiteinde van de De Keyserlei, pal naast het gebouw van de Vlaamse Opera. De kantoortoren is ontworpen door de architecten Jozef Fuyen en Guy Peeters en werd in 1974 officieel geopend. Ondanks dat het gebouw belangrijke huurders als Gouden Gids België en Unilever heeft gekend, is de toren nooit een groot succes geworden. In de jaren negentig van de vorige eeuw trad definitief een gestage daling van de bezetting in. In 2012 werd de Antwerp Tower verkocht aan Wilma Project Development, een Belgische onderneming die is gespecialiseerd in herbestemming van onderbenut stedelijk vastgoed. Ze wil het gebouw omvormen tot woontoren, met in de basis kantoren, winkels en een restaurant.

Hoger en breder: Met 24 verdiepingen en 87 meter hoogte was de Antwerp Tower na de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal en de Boerentoren het derde hoogste gebouw van de stad. Het gebouw bestond oorspronkelijk uit een vierkante basis, die zich uitstrekte over de eerste verdiepingen en daarboven een toren met een diamantachtige plattegrond. Bij de verbouwing zijn twee verdiepingen toegevoegd, waardoor de Antwerp Tower nu ruim 100 meter hoog is en daarmee het tweede hoogste gebouw - na de kathedraal met een hoogte van 127 meter. Ook is in het ontwerp van WAA de plattegrond van de toren met circa 10 meter verbreed, waarbij wel de diamantvorm is behouden. Gemengd programma: De verruimde plattegrond maakt het mogelijk om in de toren alle 240 appartementen te voorzien van een loggia. De gevel wordt afgewerkt met enorme, op maat gemaakte, gepolijste betonnen componenten, die tot 9 meter lang kunnen zijn. De ramen zijn getint noch spiegelend, maar groot van formaat en zonder stijlen. De hoofdingang voor de bewoners grenst aan de Vlaamse Opera, en komt uit in een bijzonder royale hal. Een grote vide strekt zich vanuit de lobby over vier verdiepingen omhoog, waardoor daglicht binnen valt.

De plint zal volledig bestaan uit winkels, de toren ligt dan ook aan de Keyserlei. Ondergronds komen er 203 parkeerplaatsen en 675 fietsparkeerplaatsen. Bijzonder is dat ze drie verdiepingen hoger mochten bouwen, de toren wordt hierdoor 13 meter hoger. Dit extra stuk wordt gevuld met 36 penthouses die tot 240 m² groot zijn. De toren is momenteel 87 meter en wordt 100,7 meter! Voor het ontwerp werd gekozen voor het Nederlandse bureau Wiel Arets Architects (WAA). De toren is het eerste gebouw in België van Wiel Arets. De architectuur combineert traditie en innovatie, wat ook in Antwerpen gebeurt op allerlei vlakken. De toren moest stevigheid uitstralen, maar ook geworteld zijn in het 19e-eeuwse idee, door de nabijheid van de Opera. Het moest horen bij de stad. De Antwerp Tower is een iconisch gebouw dat veel losmaakt in Antwerpen en ver daarbuiten.

Het ontwerp van Wiel Arets biedt een gevelsysteem van gepolijste betoncomponenten met een lichtgouden tint, met lengtes tot negen meter, waardoor visuele patronen beperkt blijven. De winkelruimten op de begane grond zijn hoger geplaatst zodat ze deel uitmaken van de openbare ruimte. De toren presenteert zichzelf als een kwaliteitssymbool en is geworteld in de stedelijke context nabij de Opera. De loftachtige loggia's en erkers bieden toekomstige bewoners uitzicht over de horizon zonder directe overburen. De transformatie is een voorbeeld van herbestemming van stedelijk vastgoed tot gemengd gebruik: wonen, werken en winkelen in één geïntegreerde urbanistische laat-Jaren-70-gevoel met moderne duurzaamheid.

Belangrijke feiten en cijfers

• Huidige hoogte na renovatie: ruim 100 m; tweede hoogste gebouw in Antwerpen na de kathedraal.
• Aantal appartementen: 240; elk met loggia; penthouses tot 240 m².
• Programma: winkels (plint), kantoren, restaurant; ondergrondse parkeergarage 214 plaatsen en 700 fietsen.
• Façade: enorme gepolijste betoncomponenten tot 9 m lang, wit marmergranulaten.
• Architect: Wiel Arets Architects; uitvoerend architect: ELD Architects; samenwerkingspartnerschap met Matexi.

Historisch overzicht en context

De Antwerp Tower heeft een lange geschiedenis die verweven is met de ontwikkeling van Antwerpen als modern stedelijk centrum. Initieel gebouwd in 1974 als kantoortoren langs de Opera, werd ze later gekozen voor grootschalige herbestemming en vergroting tot woontoren. De nabijheid van de Vlaamse Opera en Station Antwerpen-Centraal bepaalt nog steeds de stedenbouwkundige logica van het project. De renovatie werd gestart in 2017 en bereikte in de vroege jaren 2020 belangrijke mijlpalen, waarbij de toren zich ontwikkelde tot een symbool van stedelijke transformatie en duurzaamheid.

Architectonische visie en duurzaamheid

De renovatie combineert traditionele Antwerpse geworteldheid met hedendaagse, duurzame technieken. De gevel met gepolijste betoncomponenten geeft een tijdloze uitstraling, terwijl loggia’s en glaspartijen een moderne, transparante beleving creëren. De centrale stookplaats en zoncollectoren op het dak dragen bij aan energie-efficiëntie, terwijl het waterbeheer via Sita-dakkolken wordt geoptimaliseerd om wateroverlast te voorkomen.

Toekomstige functies en stedelijke impact

Na voltooiing biedt Antwerp Tower 240 residentiële eenheden, winkels en kantoorruimte, met een levendige interactie tussen bewoners en de omliggende publieke ruimte. De herontwikkeling versterkt de identiteit van de Keyserlei als een belangrijke as in het stedelijk weefsel en draagt bij aan een gemengd-gebruik dynamiek in het hart van Antwerpen. De combinatie van cultuurhistorie en modern wonen plaatst Antwerp Tower in de voorhoede van binnenstedelijke transformatie en duurzaamheid.

tags: #antwerp #tower #renovatie