Asbest werd vroeger veel gebruikt omdat het brandwerend is en goed isoleert. Later werd bekend dat het gebruik van asbest ook een groot nadeel heeft: asbestvezels kunnen kankerverwekkend zijn wanneer ze worden ingeademd. Om die reden zijn er door de jaren heen regels opgesteld rondom de productie, toepassing en verwerking van asbesthoudende producten. Het overtreden van deze regels, doordat je ze niet kent of wanneer je er onverwacht mee te maken krijgt, zorgt voor financiële risico’s.
Waarom asbestveilig schilderen eigenlijk een uitdaging is
Asbest vormt een risico voor je gezondheid, bij bouwen en verbouwen van je huis, bij verzekeringen, bij de aan- of verkoop van een huis en bij de online aanschaf van apparaten en cosmetica. De buitenlucht bevat altijd kleine hoeveelheden asbestvezels, waardoor het risico op blootstelling in de normalieve leefwereld laag is, maar niet afwezig. Bij niet-hechtgebonden asbest is het risico hoger omdat vezels makkelijker vrij komen bij bewerking of beschadiging. Hechtgebonden asbest zit vast in een dragermateriaal zoals cement en vormt pas bij beschadiging een potentieel gevaar doordat de vezels kunnen vrijkomen.
Kernpunten voor veilig schilderen zonder risico
- Beoordeel of er mogelijk asbest aanwezig is voordat je gaat schilderen; vooral bij woningen gebouwd voor 1994 is de kans aanwezig.
- Laat bij vermoedelijk asbesthoudende materialen een geïnventariseerd onderzoek doen en kies voor alleen veilige verwijdering door gecertificeerde bedrijven als dat nodig is.
- Schilderen over asbest kan in sommige gevallen toegestaan zijn als het materiaal hechtgebonden blijft en niet beschadigd wordt; bij beschadiging is verwijdering vereist.
- Verhinder verspreiding van vezels door geen bewerking te verrichten zoals schuren, boren of zagen zonder de juiste procedures en certificering.
Wat te doen bij vermoedelijk asbest in het plafond
In de jaren 30 woningen kunnen popcornplafonds bevatten. Foto’s alleen zijn vaak onvoldoende om zekerheid te krijgen of het asbesthoudend is. Het is verstandig om uit te gaan van de mogelijkheid van asbest en extra voorzichtigheid toe te passen. De wet vereist voor niet-verbouwde objecten een Inventarisatie en laboratoriumanalyse voordat verwijdering plaatsvindt. Als je besluit te schilderen maar er bestaat onzekerheid, overweeg tijdelijke oplossingen of consult met een deskundig bedrijf.
Soorten asbest en risico’s
Er kan verschil worden gemaakt tussen hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest. Hechtgebonden asbest blijft vastzitten in het dragermateriaal; niet-hechtgebonden asbest komt makkelijker vrij bij bewerkingen. Amfibolen zoals crocidoliet (blauw asbest) zijn gevaarlijker dan chrysotiel. Het gezondheidsrisico hangt af van de blootstelling, de duur en de concentratie van de vezels in de lucht.
Richtlijnen en regels voor werken met asbest
Vanaf 1 juli 1993 is het gebruik van asbest verboden in Nederland. De regelgeving omvat onder andere het Arbobesluit, het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Productenbesluit asbest en de Europese REACH-verordening. Musea en erfgoedinstellingen hebben specifieke uitdagingen omdat regelgeving niet altijd rekening houdt met cultureel erfgoed. Voor arbeidssituaties geldt een strikte aanpak: inventarisatie, classificatie, sanering door gecertificeerde bedrijven, gevolgd door eindcontrole door een laboratorium.
Arbeidsveiligheid en rol van werkgevers
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op naleving van Arbowet en asbestvoorschriften. Werkgevers moeten zorgen voor een veilige werkplek, PBM’s en medische controles voor werknemers die met asbest werken. De arbeidshygiënische strategie bepaalt de volgorde van maatregelen, van eerste preventie tot medische screening en monitoring.
Wat te doen bij renovatie of sloop
Bij verbouw of sloop dienen bedrijven gecertificeerd te zijn voor asbestverwijdering. Risicoklassen bepalen of verwijdering door een gecertificeerd bedrijf moet gebeuren (klasse 2 of 2a) of dat werkzaamheden mogelijk zijn door niet-gecertificeerde partijen onder bepaalde voorwaarden (klasse 1). Voor woningen gebouwd vóór 1994 geldt vaak een asbestinventarisatie door een gecertificeerd bedrijf voordat werkzaamheden starten. Een sloopmelding kan vereist zijn bij de gemeente of Omgevingsloket.
Bij aankoop of verkoop van een huis
Koop je een huis gebouwd vóór 1994, dan komt een asbestinventarisatie vaak aan bod en kunnen afspraken gemaakt worden over verwijderingskosten met de verkoper. De verkoper heeft mogelijk een mededelingsplicht en de koper een onderzoeksplicht. Makelaars kunnen helpen bij het vastleggen van afspraken; een ervaren makelaar met kennis van asbest is aan te raden.
Asbest in consumentengoederen en cosmetica
Ook buiten gebouwen kunnen asbestproducten voorkomen, onder meer in sommige elektrische apparaten of cosmetische producten die buiten EU-weten verkrijgbaar zijn. In cosmetische producten is asbest verboden in Europa, maar producten met talk kunnen nog asbestachtig materiaal bevatten via randvoorwaarden in de winning. Vermijd aankoop uit buitenlandse webshops die mogelijk asbesthoudende producten leveren.
Hoe asbestsanering werkt | This Old House
Wat te doen als je asbest aantreft
Bij aantreffen van asbest: stop direct met de bewerking, laat de ruimte zo veel mogelijk ongestoord en meld de blootstelling bij de eigenaar. Laat een asbestsanering uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf en bewaar eventuele kosten voor jezelf.
Praktische stappen voor particulieren
- Laat bij vermoeden van asbest een laboratoriumanalyse uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf.
- Verpak asbesthoudend materiaal zorgvuldig volgens gemeentelijke richtlijnen en lever het in bij een milieustraat met meldingsbewijs.
- Indien u een sloop of renovatie plant, vraag een inventarisatie aan en volg de aanwijzingen van de gecertificeerde partijen op.
- Vraag offertes aan bij meerdere gecertificeerde saneringsbedrijven en laat een beheersplan opstellen als behoud van asbest in het gebouw mogelijk is.
Samenvatting van cruciale stappen
1) Voer een snelle check uit op aanwezigheid van asbest in de collectie of het gebouw. 2) Voer enkel gecontroleerde en veilige bewerkingen uit; bij twijfel always contact professionals. 3) Laat verwijderen door gecertificeerde saneringsbedrijven als ter sprake komt. 4) Volg regelgeving en meldingen via Omgevingsloket en MILIEustraat.
tags: #asbest #plafond #schilderen