Asbest werd tot 1994 veelvuldig toegepast in woningen, gevels en op daken. Tegenwoordig zijn veel van deze asbesthoudende materialen, met name daken, ouder dan 30 jaar en vertonen ze verwering. Dit kan leiden tot het vrijkomen van gevaarlijke asbestvezels, wat een risico vormt voor de gezondheid. Langdurige blootstelling aan deze vezels kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, waaronder longkanker en asbestose. Het is daarom van cruciaal belang om asbest op een veilige en correcte manier te laten verwijderen.
Wat is asbest en waar kunt u het vinden?
Asbest is een verzamelnaam voor een groep natuurlijke mineralen die microscopisch kleine, naaldachtige vezels bevatten. Deze vezels zijn sterk, hittebestendig en isolerend, wat de reden was voor het wijdverbreide gebruik ervan in de bouw. Asbestvezels zijn echter kankerverwekkend wanneer ze worden ingeademd.
U kunt asbest tegenkomen in diverse delen van uw woning:
- In huis: Vloerzeil, leidingisolatie, plafondplaten, vensterbanken en schoorsteenbuizen.
- In de gevel: Gevelbekleding en balkonschermen.
- Op het dak: Golfplaten en leien.
Asbest is niet met het blote oog te herkennen; alleen een microscopische analyse kan zekerheid bieden. Een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf kan veilig een monster nemen voor onderzoek.
Is asbestverwijdering verplicht?
Als huiseigenaar bent u zelf verantwoordelijk voor het verwijderen van asbest. Hoewel er geen landelijke subsidie is voor asbestverwijdering, kunt u mogelijk via het leenfonds van SvN een goedkope lening afsluiten voor het verwijderen van asbestdaken. Dit fonds is beschikbaar via gemeenten en provincies, maar deelname varieert.
Het wetsvoorstel dat een verbod op asbestdaken mogelijk moest maken, is door de Eerste Kamer verworpen. Dit betekent dat er voor asbestdaken geen wettelijke verwijderingsplicht geldt. Echter, als u sloop- of renovatieplannen heeft, is het verstandig om een asbestinventarisatie te laten uitvoeren om de staat van het asbest vast te stellen en potentiële blootstelling aan vezels te beoordelen.
Een asbesttool van Milieu Centraal kan u helpen bepalen of u extra alert moet zijn op asbest in uw (toekomstige) woning.
Het proces van asbestverwijdering: stappenplan
Het verwijderen van asbest is een complex proces dat strikt gereguleerd is en uitsluitend mag worden uitgevoerd door daarvoor gecertificeerde bedrijven. U mag dit niet zelf doen of uitbesteden aan een willekeurige bouwondernemer, aangezien dit strafbaar is en uzelf en anderen in gevaar brengt. De gemeente en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleren hier streng op.
Het proces bestaat uit drie hoofdfasen:
Stap 1: Asbestinventarisatie
De eerste en verplichte stap is altijd een asbestinventarisatie. Deze moet worden uitgevoerd door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Een inventarisatie van een bedrijf zonder dit certificaat is ongeldig voor de verwijdering en niet toegestaan. Het asbestinventarisatierapport moet worden gevoegd bij de sloopmelding en is essentieel voor het verwijderingsbedrijf om de werkzaamheden te mogen uitvoeren.
Tijdens de inventarisatie wordt vastgesteld waar asbest aanwezig is, wat de aard en de staat ervan is, en in welke risicoklasse de verwijdering valt. Er zijn 3 risicoklassen, afhankelijk van het risico op blootstelling aan asbestvezels.
- Risicoklasse 1: Beperkt risico. De blootstellingsnorm wordt niet overschreden. Verwijdering mag soms door niet-gecertificeerde bedrijven of particulieren onder specifieke voorwaarden.
- Risicoklasse 2/2a: Onacceptabel risico. De grenswaarde wordt overschreden. Verwijdering mag uitsluitend door een gecertificeerd bedrijf met specialistische kennis, apparatuur en opgeleid personeel.
Belangrijk: Bedrijven die inventariseren, mogen geen asbest verwijderen, en bedrijven die asbest verwijderen, mogen niet zelf inventariseren. Dit waarborgt de onpartijdigheid.
Stap 2: Verwijdering en afvoer
Nadat de asbestinventarisatie is afgerond en het rapport is goedgekeurd, kan een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf opdracht krijgen. Het is raadzaam om duidelijke afspraken te maken over welke asbest precies wordt verwijderd en hoe. U bent niet altijd verplicht om al het aangetroffen asbest te laten verwijderen; beheersbaar achterlaten is soms een optie indien er geen vezels meer vrij kunnen komen (bijvoorbeeld bij hechtgebonden asbest in goede staat op een moeilijk bereikbare plaats, of indien afgedekt).
Het verwijderingsbedrijf is verantwoordelijk voor de afvoer en stort van het asbesthoudende afval. Hieraan zijn strenge voorschriften verbonden:
- Alle asbest moet luchtdicht en dubbel verpakt worden voordat het het saneringsgebied verlaat.
- De hoeveelheid afgevoerd afval moet overeenkomen met de hoeveelheid in het werkplan.
Het is handig om de verplichte meldingen door het asbestverwijderingsbedrijf te laten uitvoeren. Op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet minimaal 4 weken voor aanvang van de werkzaamheden melding worden gedaan bij de gemeente. Het asbestverwijderingsbedrijf doet ook een melding in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS).
Stap 3: Eindcontrole
Na de sanering volgt een eindcontrole. Bij buitensaneringen bestaat deze uit een visuele inspectie door een geaccrediteerd bedrijf, waarbij geen luchtmonsters worden genomen. Pas na de eindcontrole mag de saneringslocatie weer betreden worden. De eindcontrole garandeert dat de sanering zorgvuldig is uitgevoerd, maar betekent niet noodzakelijk dat alle asbest is verwijderd; het ziet enkel toe op het gesaneerde gebied.
De saneerder moet de gemeente op de eerste werkdag na beëindiging van de werkzaamheden informeren. Vervolgens meldt het eindinspectielaboratorium de resultaten van de eindmeting.
Sloopmelding en wetgeving
Een sloopmelding is altijd verplicht wanneer u asbest gaat (laten) verwijderen. Dit kan via het Omgevingsloket. Bij deze melding dient onder meer een asbestinventarisatierapport te worden gevoegd, tenzij u uitsluitend materiaal verwijdert dat voldoet aan specifieke, door de wet gestelde eisen en geen inventarisatierapport vereist.
Voor het verwijderen van asbest gelden strikte regels die zijn verankerd in verschillende wetten en besluiten, waaronder het Besluit bouwwerken leefomgeving en het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL).
Particulieren mogen onder bepaalde voorwaarden zelf asbest verwijderen. Dit is echter alleen toegestaan als het te verwijderen materiaal voldoet aan specifieke eisen, waarbij het risico op het vrijkomen van asbestvezels minimaal is. Gaat u zelf aan de slag? Zorg dan dat u voldoet aan alle voorwaarden en meld de werkzaamheden tijdig bij de gemeente.
Bij het uitvoeren van werkzaamheden, zoals het plaatsen van een dakkapel, waarbij mogelijk asbesthoudend materiaal verwijderd moet worden, is inschakeling van een gecertificeerd bedrijf vereist.
Het kiezen van een gecertificeerd bedrijf
Het is essentieel om een gecertificeerd bedrijf in te schakelen voor asbestverwijdering. U kunt via het Ascert-register controleren of een bedrijf een geldig certificaat heeft. Er zijn bedrijven die u het gehele proces uit handen nemen, waarbij zij vaak ook de inventarisatie en het laboratorium regelen.
Voordat u een bedrijf inschakelt, is het verstandig om onderzoek te doen naar de bedrijven die het beste bij uw situatie passen. Houd er rekening mee dat er (grote) prijsverschillen kunnen bestaan tussen gecertificeerde bedrijven.
Asbestdaken en renovatie
Hoewel er geen wettelijke verwijderingsplicht is voor asbestdaken, is het vanwege de verwering en het risico op vezelvrijgave raadzaam om deze op termijn te laten vervangen. Gaat u uw asbestdak vervangen? Meld dit minimaal 7 dagen voor aanvang van de werkzaamheden via het Omgevingsloket. Als u naast het dak ook bijgebouwen wilt slopen, is een asbestinventarisatie door een gecertificeerd bedrijf vereist.
Bij het zelf verwijderen van een asbestdak zijn er specifieke richtlijnen:
- Bereid u voor en zorg voor de benodigde beschermings- en verpakkingsmaterialen.
- Verwijder golfplaten in hun geheel zonder ze te beschadigen.
- Pak eventuele breuken voorzichtig in en voorzie elk pakket van een asbest-aanduiding.
- Verpak al het gebruikte (wegwerp)materiaal als asbestafval.
- Gebruik nooit een stofzuiger.
Asbestvergiftiging: oorzaken, symptomen en behandeling
Als opdrachtgever of eigenaar bent u eindverantwoordelijk voor een verantwoorde verwijdering en afvoer van asbesthoudende toepassingen. Informeer daarom altijd bij de gemeente naar de specifieke voorwaarden.
tags: #asbest #verwijderen #en #montage #woning