Asbest verwijderen: taken, risicoklassen en regelgeving

Het verwijderen van asbest is aan strikte regelgeving gebonden. Deze is verankerd in verschillende wetten en besluiten. Bij verwijdering van asbest uit gebouwen, uit objecten en vanaf het maaiveld moet eerst inventarisatie plaatsvinden van de aanwezigheid van het asbest. Als blijkt dat er asbest aanwezig is, wordt per asbesthoudende toepassing vastgesteld in welke risicoklasse de verwijdering van het asbest valt. Er zijn 3 risicoklassen. Bij verwijdering van asbest uit de bodem gelden aparte voorwaarden.

Werkplan en meldplicht

Werkplan werkvoorbereiding asbestverwijdering

• Het is verplicht om werkzaamheden met asbest minimaal 2 dagen voor aanvang te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.
• Wanneer u gaat verbouwen, slopen of onderhoud pakt, controleer altijd of u met asbest in aanraking kunt komen. Bedrijven die werkzaamheden in gebouwen gaan uitvoeren en die niet gecertificeerd zijn om asbest te verwijderen kunnen een check doen op checklistasbest.nl.

Risicoklasse 1

Risicoklasse 1: als de verwijdering van het asbesthoudende materiaal is ingedeeld in risicoklasse 1, dan wordt de blootstellingsnorm (grenswaarde) niet overschreden. Voorbeelden zijn losliggende asbesthoudende cementplaten of een asbesthoudend koord in een kachel die in zijn geheel wordt verwijderd. Het risico hierbij is beperkt. Daarom hoeft het asbest niet te worden verwijderd door een gecertificeerd bedrijf. Ook niet-gecertificeerde bedrijven mogen dat doen. In sommige gevallen mogen ook particulieren asbest verwijderen. Hieraan zijn specifieke voorwaarden verbonden.

Risicoklasse 2 en 2a

Risicoklasse 2/2a: uit de asbestinventarisatie blijkt dat verwijdering van asbesthoudende materialen alleen veilig mogelijk is in risicoklasse 2 of 2a, dan overschrijdt men de grenswaarde. Voorbeelden zijn een dak met golfplaten, leidingisolatie of een ingemetselde schoorsteenbuis. Er is dan sprake van een onacceptabel risico. De gezondheid van werknemers kan ernstige schade oplopen. Daarom mogen werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a alleen door een gecertificeerd bedrijf worden uitgevoerd. Gecertificeerde bedrijven beschikken over specialistische kennis, specifieke apparatuur en vakkundig opgeleide werknemers, zodat het asbest zo veilig mogelijk kan worden verwijderd.

Bodem en grond

Voor het saneren van asbesthoudende grond gelden aparte regels. Hiervoor is een apart meldformulier beschikbaar. Bekijk meer informatie op Informatiepunt Leefomgeving - Bodemsanering asbest.

Verduidelijking en praktijktips

Wilt u weten of u asbest in een gebouw en/of omgeving hebt, dan zijn er meerdere stappen:

1. In veel gevallen moet u een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf inschakelen. Als u zelf asbest gaat verwijderen, moet u dit aan de gemeente melden voordat u met het werk begint. Materialen mogen niet gelijmd, gespijkerd of genageld zijn.
2. Als uw asbesthoudend materiaal niet voldoet aan de voorwaarden, mag u het materiaal niet zelf verwijderen. Een sloopmelding is vereist en een gecertificeerd asbestinventarisatierapport is noodzakelijk.
3. Voor gebouwen gebouwd vóór 1994 is het aannemelijk dat asbest is toegepast. Laat altijd vooraf een asbestinventarisatie uitvoeren door een gecertificeerd bureau en doe een geaccepteerde sloopmelding bij het Omgevingsloket.
4. Bij het verwijderen geldt meestal een termijn van vier weken voor de aanvang van de werkzaamheden; soms kan dit verkort worden tot 5 werkdagen. In sommige gevallen is geen sloopmelding nodig.
5. Het eindresultaat omvat een eindcontrole voordat het pand weer vrijgegeven wordt en de verwijderde asbestmaterialen worden afgevoerd door het asbestverwijderingsbedrijf.

Specifieke stappen voor particulieren

De uitzondering voor asbestverwijdering door particulieren wordt in de wet genoemd: "geen verwijdering in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf". De particulier mag geen hulp vragen aan een aannemer of andere professional bij de verwijdering. Alleen met laboratoriumanalyse kunt u vaststellen of een materiaal asbest bevat. Wel is het mogelijk materialen met asbest in woningen te herkennen aan asbesttoepassingen en de Asbestwegwijzer te raadplegen.

Verder gelden de volgende stappen:

1. Een totaal niet meer dan 35 m2 asbesthoudend materiaal mag onder specifieke voorwaarden verwijderd worden door particulieren, mits de platen geschroefd zijn, in zijn geheel verwijderd kunnen worden, en asbestvezels hechtgebonden blijven in het dragermateriaal. Verweerde of kapotte platen mogen niet door particulieren verwijderd worden.
2. Vloertegels en vloerbedekking mogen alleen in zijn geheel verwijderd worden als de vezels hechtgebonden zijn. Niet-hechtgebonden vezels (zoals onderlaag van oud vloerzeil) vereisen een gecertificeerd bedrijf.
3. Voor nevenfuncties en gebouwen zonder woonfunctie gelden aanvullende criteria.

Inleveren en verpakking van asbesthoudend materiaal

Alle verwijderde asbesthoudende materialen moeten verpakt worden aangeboden bij de milieustraat. Verpakkingsmateriaal moet luchtdicht, transparant en sterk genoeg zijn om scheuring te voorkomen. Het woord 'Asbest' moet duidelijk op de verpakking staan. Controleer of uw gemeente geschikt verpakkingsmateriaal aanbiedt, want onverpakt asbest wordt niet geaccepteerd.

Bij het inleveren geldt vaak de eis van een meldingsbewijs bij het Omgevingsloket; een sloopmelding kan vereist zijn. Als het materiaal in buizen of leidingen vastzit aan een gebouw (bijv. schoorsteen of rioolpijp), mag dit niet door particulieren verwijderd worden.

Regelgeving en kaders

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bevat regels voor het inventariseren van asbest en het verwijderen van asbest uit bouwwerken. Het Bal (Besluit activiteiten leefomgeving) behandelt het verwijderen van asbestafval en regels voor onderhouds-, schilder-, en installatiebedrijven. De REACH-verordening (EG) 1907/2006 regelt de productie en handel in gevaarlijke stoffen, waaronder asbesthoudende producten. Het Productenbesluit asbest bevat aanvullende regels omtrent asbesthoudende producten buiten REACH. Het Arbeidsomstandighedenbesluit bepaalt dat een bedrijf eerst een asbestinventarisatierapport moet laten opstellen door een gecertificeerd bureau en geeft de risicoklassen aan. De officiële onafhankelijke beheersstichting in het veld is Ascert, aangewezen door de minister van SZW.

Checklist en bronnen

Gaat u een bestaand gebouw verbouwen of slopen? Controleer altijd of u met asbest in aanraking kunt komen. Bedrijven die werkzaamheden in gebouwen gaan uitvoeren en die niet gecertificeerd zijn om asbest te verwijderen kunnen een check doen op checklistasbest.nl. Voor specifieke regels en meldingen via gemeente en Omgevingsloket verwijzen we naar de wettelijke kaders zoals Bbl, Bal, en diverse besluiten rondom asbest.

Mogelijke tabellen en samenvatting data

tags: #asbest #werk #taken