Beeldengalerij, geblokte vloer: geschiedenis en betekenis

Dankzij hun vele esthetische en technische voordelen zijn vinylvloeren een vertrouwd zicht geworden in gebouwen en huizen overal ter wereld. Vinyl werd al in de 19de eeuw ontdekt door een Franse natuurkundige, maar de eerste experimenten begonnen pas in de jaren 1930. Het grote publiek kreeg het voor het eerst te zien op de Wereldtentoonstelling van 1933 in Chicago, die ‘A Century of Progress’ heette. Door grondstoffenschaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vinyl onderzocht als alternatief voor rubber. Na de oorlog nam het aantal industriële toepassingen ervan exponentieel toe. In de jaren ’50 werden creatieve, experimentele toepassingen bedacht voor dit nieuwe materiaal. Zijn eigenschappen - het was extreem slijtvast, veelzijdig en leende zich tot gevarieerde ontwerpen - maakten van vinyl een aantrekkelijke en voordelige grondstof voor tal van industriële en huishoudelijke voorwerpen. In zowel Noord-Amerika als Europa begonnen bedrijven vinylvloeren te vervaardigen. In Frankrijk lanceerde Sommer (een van de oprichters van Tarkett) zijn eigen Tapiflex-vloer. In 1957 begonnen wij al te recycleren. De jaren 1960 zijn synoniem met de groeiende populariteit van vinyl. Het werd overal gebruikt: van bouwmaterialen, auto-onderdelen en voedselverpakkingen tot medische uitrusting en zelfs kleding. De wereldwijde productie schoot omhoog, van 220.000 ton per jaar in 1950 tot 6 miljoen in 1970. Vinylvloeren werden warm onthaald dankzij hun slijtvastheid en hun weerstand tegen vocht, vlekken en schokken.

Deze technische kwaliteiten leverden het een enorme populariteit op als praktische vloerbedekking voor ziekenhuizen, scholen, kantoren en woningen overal ter wereld. Van de keuken tot de badkamer en van de slaapkamer tot de woonkamer ... Vinyl begon al in de jaren ‘60 aan zijn opmars in het interieur en zet die vandaag nog voort, als een van de populairste vloerbedekkingen. Zijn democratische prijs en grote verscheidenheid aan dessins - van hout, tegels en steen tot verbluffende grafische effecten - overtuigen zowel consumenten als vaklui. Met zijn installatie- en onderhoudsgemak bespaart een vinylvloer moeite en tijd in ons drukke moderne leven! Ook wat gezondheid en het milieu betreft, biedt vinyl dankzij innovatie vandaag veel meer voordelen. In 1957 zette Tarkett al zijn eerste stappen in het recycleren van vinyl door resten uit het productie- en installatieproces opnieuw te gebruiken. Mettertijd groeide deze werkwijze uit tot een overkoepelende aanpak om materialen continu op een duurzame manier te hergebruiken en de impact op het milieu tot een minimum te beperken. De industrie ging ook verkennen hoe vinyl kan bijdragen tot welzijn en tot een gezonde omgeving binnenshuis. Tarkett zet zich al enkele jaren in om op emissiearme wijze vloerbedekking te produceren - en zo niet enkel de kwaliteit van de buitenlucht, maar ook van de binnenlucht te verbeteren.

Onze nieuwe generatie vinylvloeren is het recentste gamma in Tarketts aanbod aan vloeren uit verschillende materialen waarbij de productie-emissies 10 tot 100 maal lager liggen dan de strengste normen. Van verborgen erfgoed tot stralend middelpunt. Het is altijd spannend om te ontdekken wat er schuilgaat achter de muren, vloeren en plafonds van een oud huis. Onze hal bleek een ware schatkamer, vol verhalen uit vervlogen tijden. Toen we begonnen aan de renovatie van onze hal, verwachtten we hooguit wat stof en ouderwetse vloerbedekking te verwijderen. Maar onder het linoleum kwam plots een schitterende vondst tevoorschijn: een originele geblokte vloer uit 1931, met een prachtig patroon in wit en rood en aan de kanten okergeel met zwart. De kleuren zijn nog verrassend fris en het patroon geeft de ruimte direct karakter. Niet alleen de vloer vertelt een verhaal, de muren van onze hal zijn bekleed met originele wandtegels uit 1931, in een warme beige tint gecombineerd met primair blauw, rood en groen. Deze kleurencombinatie ademt de sfeer van het begin van de twintigste eeuw, toen Art Deco helemaal in was. Het huis is gebouwd in Amsterdamse stijl door de architect Arie van Walraven, een beroemde architect uit die tijd en liefhebber van de Amsterdamse stijl. Het patroon en de glans van de tegels maken de hal uitnodigend en geven een gevoel van echtheid en historie. Om het comfort te vergroten en de stijl van het huis te behouden, hebben we ervoor gekozen de trap te bekleden met een wol­­len loper. We slaagden hiervoor familiebedrijf De Roode Loper. De zachte structuur van wol voelt heerlijk onder de voeten en dempt geluid, wat meteen een huiselijk gevoel geeft. De trap zelf is geschilderd in een zachte roomgele kleur, die prachtig aansluit op de tegels én de loper. Wat onze hal echt afmaakt, zijn de originele glas-in-loodramen. Ze vangen het licht op een magische manier en zorgen voor een kleurenpracht in huis, helemaal als de zon naar binnen schijnt. Je blijft kijken naar de details en het vakmanschap. Ook de deuren zijn nog origineel en tonen het solide werk uit de jaren dertig. Onze hal is niet zomaar een doorgangsruimte; het is een plek waar historie en heden samenkomen. Door het behouden én zichtbaar maken van de originele vloer, tegels, glas-in-loodramen en deuren, voelt het huis rijker en persoonlijker. Ben jij ook bezig met een renovatie en twijfel je over het bewaren van oude elementen? Wees nieuwsgierig, kijk wat er onder het oppervlak schuilt en geef authentieke details een tweede kans.

• Eigenschappen van vinylvloeren: slijtvast, vochtbestendig, gemakkelijke installatie en onderhoud.
• Historische ontwikkeling: van ontdekking in de 19de eeuw tot massale toepassingen na de Tweede Wereldoorlog.
• Verzorging en milieu: recycleren sinds 1957, emissiearme productie en gezondheid van binnenshuis.

Keramische vloertegels zijn ook een belangrijk onderdeel van het verhaal van vloeren. Voorbeelden uit Leuven, Straatsburg en Antwerpen illustreren de variëteit aan patronen en kleuren, waaronder wit genuanceerd, rood genuanceerd en hexagonale motieven. Daarnaast zijn natuursteen tegels zoals marmer, graniet en leisteen duurzaam en geschikt voor vele toepassingen binnen en buiten. Voordeel van kalkmortel bij oudere tegels is dat de tegel er individueel makkelijker uit te halen is later. Tip: hou rekening met de dikte van je vloeropbouw omdat oude tegels dikker zijn dan de huidige tegels. Vroeger werden tegels gezet in kalkmortel met schelpen om scheurvorming te voorkomen. De oudere natuurstenen tegels dateren uit de 19e en 18e eeuw en hebben daardoor grotere dikteverschillen.

Na de Tweede Wereldoorlog nam de productie van kunststoffen een vlucht en werden steeds meer toepassingen bedacht. Ook in het interieur werden kunststoffen populair, vooral op vloeren en wanden. De asfalttegels uit de VS werden na 1950 in Nederland geproduceerd onder de naam Colorite, met verschillende varianten zoals Colovinyl, Coloflor en Colodal. Wandtegels in promotiemateriaal benadrukten hygiëne en reinheid van oppervlakken. Novilon, een vinyl op verend schuim, werd in 1968 op de markt gebracht en kreeg het Gouden Keurmerk van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen. De productie vereiste vaak asbestpapier als drager, later vervangen door glasvlies vanwege gezondheidsrisico’s.

Rubbervloeren vormen een aparte categorie: hoewel geen kunststof, vertonen ze vergelijkbare eigenschappen en werden ze vooral in de 20e eeuw toegepast vanwege geluiddempend vermogen en duurzaamheid. Een bekend voorbeeld is de Atopic rubber vloertegel van Vredestein, die werd gepromoot als modern, geluiddempend en onderhoudsvriendelijk. De geschiedenis van gietvloeren, zoals terrazzo, toont aan dat de interesse in vloeren zowel praktisch als esthetisch kan zijn. Terrazzo ontstond in de Renaissance in Italië door marmeren snippers toe te voegen aan cement, wat resulteerde in duurzame en artistieke vloeren. Tegenwoordig blijven gietvloeren populair door de veelzijdigheid aan materialen zoals epoxy en polyurethaan, met vrijwel onbeperkte kleur- en afwerkingsopties.

Tot slot benadrukt dit verhaal dat de geschiedkundige en culturele waarde van vloeren verder gaat dan alleen functionaliteit. Door elementen zoals geblokte vloeren, wandtegels en glas-in-loodramen te behouden, kan een huis een rijk historisch verhaal vertellen en tegelijkertijd modern comfort leveren. De combinatie van authentieke details met moderne materialen laat zien hoe traditie en innovatie hand in hand gaan in het ontwerp van interieurs.

tags: #beeldengalerij #geblokte #vloer