Een bekisting maakt men voor het storten van beton. Door met goed materiaal te werken kunnen de mooiste vormen worden gecreëerd bij het storten van beton. Voor het storten van beton is het belangrijk om de juiste materialen te gebruiken.
Basisbenodigdheden en opbouw van de bekisting
- 4 zijden van plaatmateriaal (Betonplex aangeraden!)
- Piketpaaltjes van bijvoorbeeld hardhout of vurenhout
- Wapeningsnetten / betongaas
- Folie rol
- Stukken oude tegels of stenen
Zaag het plaatmateriaal op de juiste maat en zorg dat deze stevig zitten vastgeschroefd. Tijdens het betonstorten moeten we natuurlijk voorkomen dat de bekisting onverwachts knapt. Wanneer dan een nachtje uit de buurt bent loopt al je beton uit de bekisting en ontstaat er een losgeslagen hoop hard beton. Goed, zorg er dus voor dat het plaatmateriaal goed aan elkaar bevestigd is.
Plaatsing en waterpasstelling
Zodra de platen zijn omgetoverd in een mooie mal, kan de bekisting in de grond worden geplaatst. Het is hierbij belangrijk dat de bekisting netjes waterpas staat. Plaats een stuk folie in de bekisting om ervoor te zorgen dat het beton zich niet zal mengen met de grond.
Op de foto hierboven zie je een kant en klare bekisting. Deze kun je opzich best wel goed vergelijken met een zelfgebouwde bekisting. De betongaasnetten voeg je toe om ervoor te zorgen dat het beton tijdens het uitharden niet barst en om extra versteviging mee te geven.
Wapening en ondergrondse elementen
Om de wapening van de bodem af te houden en in het beton te verwerken is het gebruik van stukken kapot steen of tegel niet overbodig. Zorg ervoor dat de gaasnetten rusten op de stukken steen of tegel. De dikte van het betongaas is afhankelijk van de grootte van het beton dat gestort wordt.
Vulling en ontluchting
Zodra je er zeker van bent dat de bekisting op en top in orde is, kan het beton aangemaakt/aangevoerd worden en vervolgens in de bekisting gegoten worden. Zorg ervoor dat er voldoende beton aangeleverd of gemengd wordt zodat de gehele bekisting gevuld kan worden. Zodra het beton in de bekisting zit, kan er met stokjes geprikt worden in het beton om ontluchting te geven. Hierdoor ontstaat een betere vulling van alle hoekjes en sleufjes.
Een klein weetje: bouwbedrijven gebruiken in plaats van een 'stokje', een trilnaalt. Na het vullen kunnen de platen nog wel een paar schouderklopjes gebruiken. Sla daarom nog even voorzichtig met bijvoorbeeld een hamer op de bekistingsplaten. Zo ontstaat er wat massa aan lucht tussen de platen en het beton. Zo, hèhè, het beton zit er eindelijk in. Nu nog even wachten tot het hard is!
Speciale soorten bekisting en toepassingen
Bekisting is een tijdelijk aangebrachte mal of contravorm waarin beton wordt gestort. De mal houdt het beton - en doorgaans ook de wapening - tijdens het storten en uitharden op zijn plaats. De bekisting kan bestaan uit verschillende materialen, zoals hout, kunststof of staal. Wanneer het beton is uitgehard, wordt de bekisting doorgaans verwijderd en in het geval van een systeembekisting opnieuw gebruikt.
Bij wand- en kolombekistingen spelen magneten soms een rol bij stalen bekistingen: met magneten kunnen wand- en deursparingen, leidingen en elektradozen worden bevestigd. Het gebruik van olie op de bekistingsplaat vereenvoudigt het verwijderen van de bekisting en voorkomt hechting tussen beton en bekisting.
Kolombekisting
Een kolombekisting is een verticale draagconstructie die krachten uit bovenliggende vloeren, dekken, balken of daken naar de onderliggende constructie of fundering overdraagt. Kolombekistingen kunnen uit hout, staal, aluminium, kunststof en karton bestaan, en kunnen worden uitgevoerd als paneelbekisting of als kant-en-klare systemen. De juiste keuze hangt af van kolomhoogte, herbruikbaarheid en veiligheids-eisen. Stellen van de kolombekisting gebeurt met schoren die goed verankerd moeten zijn. Veiligheidsvoorzieningen zijn essentieel tijdens het storten.
Bij horizontale wapening moet de kisthoogte daarop worden afgestemd. Traditionele kolombekisting wordt zelden toegepast; vaker wordt gekozen voor paneelbekistingen met multiplex of kunststof en een frame van staal of aluminium. Sommige systemen worden geleverd als kant-en-klaar systeem met schotten, hoeken, koppelmateriaal en veiligheidsvoorzieningen.
Fysieke en bouwkundige overwegingen bij bekisting
De bekisting moet voldoen aan constructieve eisen: vormvast, sterk en stijf genoeg om de betonspeciedruk en andere belastingen te dragen. Veilig werken is cruciaal, met name bij schoren die moment-gecontroleerd bevestigd moeten worden. Esthetiek en afwerking spelen ook een rol; afhankelijk van de gewenste oppervlakteklasse moeten normen zoals NEN-EN 13670 en NEN 8670 geraadpleegd worden, en CUR-Aanbeveling 100 kan relevant zijn voor schoon beton.
Stap-voor-stap: korte handleiding voor een basis bekisting
- Markeer de omtrek van de fundering met 4 piketpalen en span metselkoord.
- Graaf het uitgezette gebied minimaal 60 cm diep uit (80 cm indien mogelijk).
- Zaag de planken op maat en bevestig ze stevig aan elkaar.
- Plaats de bekisting op de juiste positie en stel deze waterpas. Verankeren aan de buitenzijde zodat opdrijven wordt voorkomen.
- Leg onderin bouwfolie zodat aarde en vocht het beton niet beïnvloeden.
- Bij binnenvloeren leg isolatiemateriaal op de folie en dek dit af met een tweede laag folie.
- Leg een wapeningsnet in de bekisting op ongeveer 5 cm van de onderkant.
- Smeer ontkistingsolie in om het verwijderen te vergemakkelijken na uitharding.
Bedek het gestorte beton met folie en laat minimaal een week liggen om vocht in het beton te behouden. Bij gebrek aan folie kan nat sproeien noodzakelijk zijn.
Materialen en hulpbronnen
Betonplex platen zijn van hoogst mogelijke kwaliteit en worden veel gebruikt voor bekisting. Amerikaanse providers'
tekstfragment geeft aan hoe bekisting vervaardigd en toegepast kan worden met moderne systemen zoals MEVA en alkus bekistingplaten. Magneten kunnen worden toegepast bij sommige systemen om gaten en aansluitingen te vermijden.
Wat is een fundering met vorstrand? Benamingen uitgelegd door Fred
Veelgestelde vragen over bekisting
- Hoe dik moeten de planken zijn voor een betonbekisting? Multiplex van 18 tot 21 mm dik is meestal aanbevolen.
- Waarom bouwfolie gebruiken in een bekisting? Voorkomt dat aarde in het beton komt en houdt vocht vast voor het uitharden.
- Hoe lang wachten tot verwijdering van de bekisting? In droog weer en bij temperaturen boven 10 graden kan 24-48 uur; anders langer. Volledige sterkte na circa 28 dagen.
- Is wapening altijd nodig bij een bekisting? Niet altijd, maar sterk aanbevolen bij funderingen en constructieve vloeren.
- Hoeveel beton is nodig? Lengte x breedte x dikte plus circa 10% extra.
