Gemeente Eindhoven investeert fors in de verduurzaming van haar (maatschappelijk) vastgoed. Zo ook in buurthuis ’t Trefpunt aan het Belgiëplein. Aan dit pand viel veel te verbeteren. In dit project komt de renovatie van 81 bestaande appartementen en een uitbreiding van 52 studio's door middel van het optoppen van de Grijpmaflats in Eindhoven samen met de renovatie van het buurthuis en de verduurzaming van het vastgoed. De volgende stap (fase 2) is een gebiedsgerichte benadering waarbij het doel is om het vastgoed CO2 neutraal(gasloos) te maken. Hierbij is de samenwerking met de omgeving belangrijk, denk aan infiltratie van hemelwater of vergroening van parkeerterreinen en het uitwisselen van opgewekte energie, warmte en koude, rondom de gebouwen.
Verduurzaming van ’t Trefpunt: wat is er gebeurd en wat volgt?
In de coronatijd is het pand verduurzaamd en toekomstbestendig gemaakt. Hiervoor zijn maatregelen uit het meerjarig onderhoudsplan (MJOP) en uit het programma Slim Verduurzamen Vastgoed (SVV) gecombineerd. De geschatte besparing van 1.938 m3 gas en 36.500 kWh werd in 2022 behoorlijk overtroffen met zo’n 25% extra besparing op zowel gas als elektra. Verduurzaming op maat voor ’t Trefpunt omvat onder meer het isoleren van dak, gevel en vloer, plaatsing van 113 zonnepanelen en het vervangen van glas door HR++- of HR+-isolatieglas. Ook komen er nieuwe materialen en installaties voor verwarming en vocht- en geluidsisolatie. De voorziening voor verwarming en warmwater gaat van collectief naar individueel, waardoor bewoners meer grip hebben op hun verbruik en kosten.
< tagimg>Infographic over de verduurzamingsmaatregelen en energiebesparing bij ’t TrefpuntHarde en zachte maatregelen: wat levert het op?
- Harde maatregelen: isolatie van gevel (249 m2), vloer (225 m2) en dak, plaatsing van 113 zonnepanelen, isolatieglas (43 m2), en vervanging van houten balkondeuren en -kozijnen. HR++ glas en HR+ kozijnen in portieken, nieuwe dakbedekking en nieuwe voordeuren.
- Zachte maatregelen: monitoren van energieverbruik via app en slimme meters, inzetten van gebouwbeheerssysteem, en gericht energiebesparingsadvies voor bewoners.
- Overgang van collectieve naar individuele verwarming en warmwatervoorziening, zodat bewoners invloed hebben op hun verbruik en kosten.
De terugverdientijden en huurkosten worden beïnvloed door de daling van energielasten en het verhoogde comfort. Na de verduurzamingsoperatie is ’t Trefpunt aan het Belgiëplein meer huur gaan betalen, maar de stichting ziet dit ruimschoots gecompenseerd door lagere energielasten en hoger comfort. Onderaan de streep bespaart de stichting nu circa € 812 per jaar.
Uitbreiding door optopping: 52 extra studio’s
Naast renovatie van de bestaande woningvoorraad worden er 52 extra studio’s voor 1 à 2 personen gerealiseerd, bedoeld voor jongeren tot 28 jaar. De uitbreiding wordt gedaan door een extra verdieping bovenop de Grijpmaflats te realiseren. De woningen worden duurzamer gemaakt met onder meer isolatie, zonnepanelen en individuele installaties voor verwarming en warmwater. Bewoners krijgen een nieuwe badkamer en toilet; de keuken wordt vernieuwd indien vervanging nodig is. Ook asbesthoudende leidingen worden vervangen. De onderhoudskosten blijven voor bewoners gelijk of dalen door de energiebesparing, en bewoners krijgen extra keuzes tegen huurverhoging.
Ingrijpende aanpassingen voor bewoners
De werkzaamheden worden gedeeltelijk uitgevoerd in onbewoonde staat, wat betekent dat bewoners elf weken niet in hun woning kunnen wonen en deze vooraf leeg moeten maken. Woonbedrijf biedt hiervoor tijdelijke wisselwoningen met berging aan, of volledige ontzorging via verhuizing door een verhuisbedrijf. Een persoonlijke benadering staat voorop: een huurderscoach bezoekt alle bewoners persoonlijk en ondersteunt waar nodig. Twee sociaal projectleiders vanuit Huybregts Relou en Woonbedrijf bieden robuuste begeleiding gedurende het hele traject.
Aanpassing oorspronkelijke plan en bewonersinspraak
In september 2024 kregen bewoners de kans om het oorspronkelijke plan te bekijken in de modelwoning. Feedback via huisbezoeken en de bewonerscommissie leidde tot een aangepast plan, ontwikkeld in samenwerking met de bewonerscommissie en de Woonbond. Het aangepaste plan werd in januari 2025 aan de bewoners gepresenteerd en ze konden het opnieuw in een tweede modelwoning bekijken. Door de combinatie van de uitbreiding van de Grijpmaflats met de verduurzaming van de bestaande woningen, wordt de hele woonomgeving klaar gemaakt voor de toekomst.
Knoop XL en Stationsplein: gebiedsontwikkelingen rondom Eindhoven
Internationale Knoop XL omvat het gebied van grofweg het PSV-stadion in het westen tot aan de Dommel in het oosten. Het gebied groeit van circa 200 inwoners naar ongeveer 15.000 bewoners in de komende jaren. Het wordt een plek voor wonen, werken, ontmoeten en verblijven, met goede verbindingen vanaf het station naar huis, werk, vliegveld of internationale bestemmingen. Drie woontorens - District E - komen op het Stationsplein. De bouwvergunning voor District E is onherroepelijk en voorbereidende werkzaamheden starten. Vanaf 31 maart zijn de eerste werkzaamheden zichtbaar. Een apart traject betreft hetStationsplein met plannen voor een groen en aantrekkelijk verblijfsgebied voor voetgangers, met veel groen, bankjes en water. De huidige plannen voor Knoop XL zijn onderhevig aan continue evaluatie en afstemming met diverse belanghebbenden, waaronder bewoners en ondernemers, om zo de omgevingskwaliteit en collectieve doelen te waarborgen.
Openbare ruimte en VR-onderzoeken voor toekomstige omgevingskwaliteit
Om de beleving van de publieke ruimte te onderzoeken, maakt men gebruik van virtual reality (VR). Een online VR-experiment met 3D-omgevingen (desktop VR) werd uitgevoerd met 237 deelnemers. Vier video’s van elk scenario werden getoond en bewoners werden gevraagd emoties en percepties te beoordelen op veiligheid, levendigheid, comfort en leesbaarheid, gemeten via een 5-punts Likertschaal. De resultaten wijzen uit dat bomen en gras de meeste positieve invloed hebben op alle vier de percepties en vooral op levendigheid en comfort. VR biedt een betere representatie dan stillstaande beelden en helpt begrijpen hoe verschillende omgevingskenmerken emoties beïnvloeden. Deze bevindingen dragen bij aan het ontwerp van toekomstige openbare ruimten in Eindhoven, waaronder Knoop XL en het stationsgebied.
Belangrijke lessen en toekomstige stappen
De combinatie van grootschalige stadsvernieuwing met verduurzaming toont aan hoe woningcorporaties, gemeenten en bewoners gezamenlijk kunnen bouwen aan toekomstbestendige woonomgevingen. Belangrijke lessen zijn onder meer: vroegtijdige bewonersinspraak, adaptieve plannen die ruimte bieden aan wijzigingen op basis van feedback, en een integrale aanpak die zowel harde (bouw/energie) als zachte (beleving, participatie) maatregelen omvat. De omgeving rondom Knoop XL en het Stationsplein biedt kansen voor een groenere, leefbaardere en duurzamere stad die klaar is voor de toekomst.
Samenvatting van cijfers en projecten in dit artikel
- 1.938 m3 gas- en 36.500 kWh aan besparingen (2022) met extra 25% besparing op gas en elektra.
- 113 zonnepanelen, gevel- en dakisolatie, HR++/HR+ glas, en nieuwe gevel door renovatie.
- 52 extra studio’s door optopping boven Grijpmaflats.
- Elf weken onbewoond during renovatie; tijdelijke wisselwoningen of volledige verhuisregeling mogelijk.
- District E woontorens op Stationsplein als onderdeel van Knoop XL; start voorbereidende werkzaamheden.
- VR-onderzoek toont positieve correlaties tussen groen, beleving en emotie in toekomstige ruimtes.
tags: #belgieplein #eindhoven #verbouwing