Besneeuwde daken in Hoorn: geschiedenis en fotografie

Bij het verlaten van het station in Hoorn viel mijn oog op een gigantisch beeld in een plantsoen. Dichterbij gekomen zag ik dat het een in elkaar gedoken jong mens was. Aan zijn voeten stonden allemaal schilderijtjes van personen. Een ander beeld wat al jaren opzien baart in de stad is dat van Jan Pieterszoon Coen midden op het stadsplein Roode Steen. Men is het oneens over de heldenverering van iemand, die verantwoordelijk was voor de handel in mensen, die tot slaaf werden gemaakt. Bij het standbeeld, dat velen ook weg willen hebben, is de tekst aangepast. Niet alleen zijn roemrijke daden worden vermeld als visionair bestuurder, maar ook zijn gewelddadige optreden bij het verwerven van handelsmonopolies in Indië. Daar ligt de verklaring voor de aanwezigheid van de zwevende man op het dak. Men wil ermee aangeven, dat het gebouw tegenwoordig heel andere functies heeft. Tot slot kwam ik nog meneer Velius tegen. Eerder die dag zaten we al op het terras van Velius, een café-restaurant, naamdrager van de meneer van het standbeeld van Theodorus Velius (1572-1630) kroniekschrijver en geneesmeester van Hoorn.

Veranderingen in een dorpsgezicht: Doorn en Hoorn

Veranderingen in een dorpsgezicht Doorn - Een oud dorp waarvan de eerste tekenen terug gaan tot voor het jaar 863. In 1798 werd de gemeente Doorn gevormd door het samenvoegen van drie gerechten (Maarn, Maarsbergen en Doorn). Wat is er in de loop van de jaren allemaal veranderd en wat zien we tegenwoordig nog steeds terug in het dorpsgezicht van Doorn ? En voor hoelang nog? Video's uit halverwege jaren 60 en begin 70 . Something went wrong. Dorpsgezicht Doorn probeert zoveel mogelijk aan bronvermelding te doen indien afbeeldingen niet in eigen bezit zijn. Soms is dit niet te achterhalen. (c) Dorpsgezicht-doorn.nl . Door Redactie op 3 januari 2023, 10:14 uur

HOORN - In 1982 ontving de Vereniging Oud Hoorn van de erven van B J.M Hermes, geboren 21 april 1881 te Medemblik, in leven manufacturier en sinds 1900 wonende op de Grote Noord 118 te Hoorn, vier doosjes met glasnegatieven met opnamen van Hoorn. Hij was amateurfotograaf en lid van de Fotoclub van Hoorn omstreeks 1930. Sommige negatieven uit zijn collectie zijn negatieven van originele foto's, gemaakt door de Hoornse fotografen Gerrit Dirk Siewers, Huijsen en Zoon en J.L.T. Huijsen. Niet bekend is of de collectie glasnegatieven de originele glasnegatieven zijn, of dat het de negatieven van de door Hermes gereproduceerde foto’s betreft.

De Vereniging Oud Hoorn heeft de glasnegatieven destijds in bruikleen afgestaan aan de Archiefdienst West-Friese Gemeenten te Hoorn. Van een aantal negatieven is een afdruk gemaakt waarvan u hier een expositie ziet. In een artikelenreeks 'Hoornse fotografen’, geschreven door Dhr. O. Havermans in: Oud Hoorn jaargang 10, nr. 1, 2, 3 en 4, jaargang 11, nr. 1 en 2 en jaargang. 12 nr. 3 treft u de opkomst van fotografie uitgebreid aan. Ga hiervoor naar de Kennisbank en daarbinnen de rubriek Publicaties. Als bijzondere toevoeging aan deze expositie is een collectie historische fototoestellen van Dick Mostaard in de Kerkmeijerzaal te zien. Kwartaalblad 2023 / 3 blz.

In de laat 16de en vroeg 17de eeuw werden in Hoorn en Enkhuizen geglazuurde (verglaasde) dakpannen toegepast, een relatief kostbare dakbedekking die kwalitatief hoogstaand was en nog steeds zichtbaar is op enkele plekken in het stadsbeeld. Door het bakproces verschillen deze oudhollandse dakpannen, ook wel golfpannen genoemd, van kleur en leveren zij bontgekleurde daken op.

Historische onderwerpen en hedendaags stadsbeeld

De vaste rubrieken: Het Westfries Museum over het schilderij van de slag op de Zuiderzee in de Statenpoort (Vleerlaag, M., pg. 38-39). Het Westfries Archief over de herdenking van de slag op de Zuiderzee in 1873 (Swart, P., pg. 40-42). De vereniging Oud Hoorn met de uitslag van de peiling over de positie van het standbeeld van J.P. Coen (bestuur Oud Hoorn, pg. 43). Een interview met Ron Dol, bestuurslid van Oud Hoorn en ‘verweven met de Hoornse kunst en cultuur’ (Lansdaal, A., pg. 44-46). De schenking aan Oud Hoorn uit de nalatenschap van Hans Rijswijk van een fotoselectie uit de periode 1890-1914 (pg). Stadsbeeld, restauraties en veranderingen met o.a. de restauratie van de gevels van De Gruyter op de hoek van de Nieuwsteeg en het Nieuwe Noord (Hout, J. van der en Iersel, F. van, pg.).

Verleden en heden, de Veermanskade (Wiggelaar, W., pg.). In februari 1947 werden we wakker met sneeuw tot aan de dakgoot. Onze poes was helemaal van slag want normaal zat hij op de raampost te wachten tot hij naar binnen mocht. Nu was hij radeloos in de sneeuw aan het krabben ter hoogte van de dakgoot. Wij woonden op De Burg in de Goorn en de hele buurt had hetzelfde probleem. Maar voor het zover was moesten wij eerst nog even op de foto. Ik met mijn twee broers, Arie en Dick en zusje Coby, die nog maar 1,5 was. Opvallend is dat zij geen jas aan heeft. Ook de jongens zijn niet zo dik aangekleed met korte broeken en kousen. Zelf draag ik een blauw jasje dat door mijn tante was gemaakt, uit een oude jas waarschijnlijk, en waarop mijn moeder konijnenbontjes heeft gezet bij de zakken en de kraag.

Zo zag het er toch wel leuk uit. Het was een wit konijn en mijn vader had dat geslacht. Op deze foto staan alle buurkinderen van De Burg. Ik zag deze foto in het verhaal dat mijn oude buurjongen Aad Snoek op mijnzuiderzee.nl heeft gezet. Zie Mooie en barre winter foto's uit het verleden. Heel toevallig… Hierop sta ik ook op met mijn twee broers. Wel bijzonder: het is winter, maar het meisje in het midden lijkt wel blote benen boven haar kniekousen te hebben. Dan kun je je nu niet meer voorstellen… Ook opvallend is dat wij allemaal klompen aan hebben terwijl dat met sneeuw niet zo gemakkelijk loopt omdat de sneeuw eronder blijft plakken. De twee foto’s zijn waarschijnlijk door dezelfde fotograaf gemaakt.

Iconen en controverse over standbeelden

Een bekend beeld in Hoorn is dat van Jan Pieterszoon Coen, midden op het Roode Steen. De discussie over heldenverering van iemand die verantwoordelijk was voor de handel in mensen, die tot slaaf werden gemaakt, blijft actueel. Bij het standbeeld is de tekst aangepast zodat naast roemrijke daden ook gewelddadige handelingen bij het verwerven van handelsmonopolies in Indië worden vermeld. Een zwevende man op het dak van een gebouw fungeert als metafoor: een jongerenfiguur die aantoont dat het gebouw tegenwoordig heel andere functies heeft. Een andere figuur uit de lokale geschiedenis is Theodorus Velius (1572-1630), kroniekschrijver en geneesmeester van Hoorn, waarover op het terras van café-restaurant Velius informatie en ontmoetingen terugkeren.

Fotografie als venster op geschiedenis

De fotoverhalen uit de collectie van Hermes en de Hoornse fotografen laten zien hoe het stadsbeeld veranderde in de 19e en 20e eeuw. Glasnegatieven en afdrukken geven inzicht in dagelijks leven, architectuur en festiviteiten, terwijl restauraties van panden zoals De Gruyter bijdragen aan het behoud van erfgoed in Hoorn. De combinatie van beeld en verhaal onderstreept hoe sneeuw en winterlicht een bepalende rol spelen in de waarneming van de stad door de eeuwen heen.

tags: #besneeuwde #daken #hoorn