Bestaande fundering hergebruiken bij verbouwing: regelgeving en mogelijkheden

Wanneer het hergebruik van bestaande funderingen wordt overwogen, dient de bestaande funderingen te worden beoordeeld. Op basis van de uitkomst van de funderingsbeoordeling kan niet alleen een besluit worden genomen over het al dan niet hergebruiken van de bestaande fundering, maar ook of aanvullende funderingselementen nodig zijn. Allnamics heeft ruime ervaring met het onderzoeken en beoordelen van nieuwe én bestaande funderingen. Het vaststellen van de kwaliteit van de bestaande fundering begint doorgaans met een vooronderzoek bestaande uit een bureaustudie, een visuele inspectie van de door de fundering gedragen constructie en beoordeling van de onvlakheden in vloerniveaus. Indien nodig wordt in de tweede fase van het onderzoek een deel van de fundering blootgelegd.

Elke fundering heeft grondstoffen nodig zoals beton en staal. De impact op het milieu bestaat uit het gebruik en de exploratie van grondstoffen, zand, grind, cement en staal, en de uitstoot die gepaard gaat met de productie, het transport en de installatie van die materialen. De hoeveelheid materialen kan worden verminderd door het aantal funderingselementen, de paallengtes en paaldiameters te verminderen. Door efficiënter te bouwen kan de hoeveelheid materiaal en grondstoffen worden verminderd. Het gebruik van paaltesttechnieken als onderdeel van het ontwerpproces zal bijdragen aan het optimaliseren van funderingen. Tot slimmer bouwen.

Sinds maart 2023 is er het jaarlijkse 3-daagse evenement over Hergebruik van Funderingen in Amsterdam, Nederland. In deze stad is het gebruik van funderingspalen niets nieuws en gezien de ouderdom van veel constructies is het hergebruik van funderingen steeds weer een terugkerend onderwerp. Dit kan komen doordat de belastingen zijn toegenomen sinds het ontwerp van het bouwwerk, zoals het geval is bij de bruggen in Amsterdam, of omdat er een nieuw gebouw wordt gebouwd ter vervanging van een bouwwerk dat niet meer aan de huidige eisen voldoet. Allnamics presenteerde op diverse conferenties papers over hergebruik van bestaande funderingen.

De afgelopen maanden kwam ik op weg naar kantoor steeds langs een bouwplaats waar een kantoorgebouw werd afgebroken. Stukje bij beetje werd het gebouw gestript, verdieping na verdieping verdween, tot er alleen nog een hoop betonpuin zichtbaar was. Vervolgens werd het gat weer gevuld met zand en is de kavel bouwrijp. In de bouw lijkt er een oneindige cyclus te zijn waarbij vervanging en uitbreiding kernbegrippen zijn. Bestaande gebouwen worden gesloopt en na verloop van tijd vult nieuwbouw de horizon weer. Op zich is daar niet direct iets mis mee want de tijd verandert, maar juist in die verandering zit het hem nou. Voor nieuwbouw op een plek die al is bebouwd, is de traditionele gang van zaken aan het begin beschreven. Wat bestaande funderingen betreft worden de palen gesneld en deze blijven als obstakels achter in de bodem. Vervolgens worden de nieuwe funderingspalen er netjes tussendoor gemaakt en wordt er lokaal nog een paal die ‘echt heel erg in de weg zit’ getrokken. Over hergebruik van de palen wordt niet eens nagedacht. Allemaal gemiste kansen om dit bij voorbaat te stellen. Bestaande funderingspalen kunnen juist grote kansen bieden voor een project, met name wat kosten en duurzaamheid betreft.

Vorig jaar werden we bij ABT benaderd voor zo’n project. Het betrof een bedrijfsvloer op een plek waar nog een bestaande hal stond, die zou worden gesloopt. Met de opdrachtgever, in dit geval de aannemer Roozen van Hoppe, zijn we in dialoog gegaan over de fundering van de bestaande hal en of onderzocht mocht worden of deze kon worden hergebruikt en geïntegreerd in het ontwerp van de nieuwe fundering. Het project betrof een bestaande hal die was gefundeerd op ca. 1200 prefab funderingspalen #350 en #380 mm. Binnen de grenzen van de nieuwbouwplannen kwamen deze palen eigenlijk allemaal in aanmerking voor hergebruik en daar is dan ook op aangestuurd. Om het ontwerp rond te krijgen is de ruimte tussen en rondom de bestaande palen verder aangevuld met HSP Ø180 mm palen. Uiteraard een theoretische aantal, want de sloop van de bestaande hal moest nog plaatsvinden. Vervolgens kwam het meest spannende onderdeel: de sloop en de akoestische doormeting van alle bestaande funderingspalen. Uit de resultaten van de akoestische metingen volgde dat dit alles behalve waar is. Van de 1200 palen bleken er 69 dusdanig beschadigd te zijn dat hergebruik twijfelachtig was.

Regelgeving en bouwkaders rondom verbouw en funderingen

Home / Kennisbank / Wat u moet weten over fundering bij een oud huis. Een oud huis heeft vaak karakter, sfeer en geschiedenis. Maar met die charme komen ook vragen. Hoe staat het met de fundering oude huizen? Veel oudere woningen in Nederland rusten op houten palen of gemetselde funderingen. Beide systemen zijn gevoelig voor problemen door bodemdaling, grondwaterwijzigingen of simpelweg ouderdom. En juist daar ligt het risico: scheuren, huis verzakking en verminderde stabiliteit.

Tot halverwege de vorige eeuw werden veel huizen gebouwd op houten palen. Zolang die palen onder water bleven, bleven ze sterk. Maar als het grondwater daalt, treedt paalrot op. Andere huizen kregen een gemetselde fundering op staal. Degelijk, maar gevoelig voor zettingen als de bodem ongelijk inzakt. Het gevolg? De fundering kan haar draagkracht verliezen. En dat merkt u in de woning zelf.

Signalen van een oude fundering: scheuren in muren die doorlopen over meerdere stenen, vloeren die schuin lopen, deuren en ramen die steeds slechter sluiten. Ziet u dit? Dan is de kans groot dat de fundering aandacht vraagt. Duurzaam funderingsherstel als oplossing: met duurzaam funderingsherstel kan een woning weer tientallen jaren mee. Bij onze aanpak staat één vraag centraal: hoe maken we de fundering sterk en stabiel, met zo min mogelijk overlast en maximale levensduur? Ons DFH-funderingssysteem is speciaal ontwikkeld voor dit soort situaties. Het werkt trillingsvrij, waardoor schade aan de woning of buren voorkomen wordt. Er wordt efficiënt gewerkt met materialen die lang meegaan en waar mogelijk circulair zijn. Zo krijgt een oude woning niet alleen een nieuwe basis, maar ook...

Waarom nu handelen belangrijk is: Veel eigenaren hopen dat het meevalt. Maar bij een oude fundering geldt: hoe langer u wacht, hoe groter de schade. Scheuren worden breder, vloeren zakken verder weg en herstel wordt steeds ingrijpender. Tijdig ingrijpen betekent lagere kosten en een woning die weer veilig en stabiel staat. Vraag daarom een funderingsonderzoek bij ons aan zodat specialisten de staat van uw fundering beoordelen. Advies over fundering oude huizen: deskundig advies is essentieel bij aankoop of verbouwing. Samen bekijken we de situatie en bespreken we welke vorm van funderingsherstel het meest geschikt is. Wilt u weten wat duurzaam funderingsherstel voor uw huis kan betekenen? Neem contact op en ontdek hoe u uw woning weer een stevige en toekomstbestendige basis geeft. Direct inspectie aanvragen Plan een adviesgesprek.

Funderingsprocedures bij verbouw en bouwprojecten

Funderingsinspectie: vraag vrijblijvend informatie aan. In veel gevallen gelden regels uit het Bouwbesluit en de Woningwet voor verbouw en uitbreiding. Bij een aanbouw of uitbreiding geldt het uitgangspunt van het rechtens verkregen niveau: de kwaliteit na verbouwing moet minimaal hetzelfde zijn als voor de verbouwing. Voor gevels en daken kunnen afwijkende eisen bestaan, zoals Rc-waarden en warmtedoorgangscoëfficiënt (u-waarde), afhankelijk van afdeling 5.3 van het Bouwbesluit. De regels rondom brandmeldinstallaties (BMI) volgen eveneens het uitgangspunt van het bestaande niveau wanneer de installatie wordt uitgebreid. Voor een dakraam, extra verdieping of terrasdeuren gelden specifieke normen die aansluiten bij het rechtens verkregen niveau.

De invloed van klimaatverandering manifesteert zich onder andere in de grondwaterstand. Droogte kan de bodem verlagen en houten palen blootleggen die gaan rotten. In Rotterdam en Amsterdam lopen berekeningen en hanteren gemeenten aangepaste methoden voor trillingsarm heien en duurzame funderingsherstel. Voorlopig wordt fundering herstel vrijwel altijd uitgevoerd bij bestaand complexen dat nog in gebruik is, wat omwonenden en bewoners intensieve communicatie en planning vereist. Logistieke uitdagingen en strakke planningen per zes weken zijn gebruikelijk bij grootschalige projecten in dichtbebouwde gebieden.

In de praktijk kan tijdens een verbouwing of sloop de fundering gedeeltelijk hergebruikt worden: bijvoorbeeld bij een bestaande hal die gefundeerd is op prefab palen en later wordt geïntegreerd in de nieuwbouw. Het onderzoek naar hergebruik omvat ook akoestische metingen en visuele controles van de staat van alle palen, waarna een afweging wordt gemaakt of 69 van de 1200 palen nog bruikbaar zijn. De resterende palen kunnen als obstakel achterblijven en vereisen vaak aanvullende maatregelen.

Specialistische workflow voor duurzaam funderingsherstel

Bij duurzaam funderingsherstel wordt gekeken naar draagvermogen, zettingen en de interactie met de ondergrond. Sonderingen bepalen diepte van de zandlaag en lengte van heipalen. In Rotterdam kan er gebruikgemaakt worden van het stalenbuizensysteem voor trillingsarm heien, terwijl de omgeving in Amsterdam ook andere methoden toelaat. Het herstellen van funderingen gebeurt meestal bij een bestaand wooncomplex, vaak met tijdelijke verhuizing van bewoners of het creëren van een tafelconstructie waarbij de vloer op de begane grond wordt verwijderd en de woning op een nieuwe ruimtelijke inrichting rust.

De wettelijke ontwikkelingen en bouwkundige normen zijn in beweging geweest sinds de invoering van de Woningwet 2007, met een duidelijke verschuiving naar verantwoordelijkheid bij de eigenaar of beheerder van het bouwwerk en de eis dat bestaande bouwwerken voldoen aan het Bouwbesluit 2003 (artikel 1b, tweede lid). De regelgeving bevat clausules over redelijke termijn, aanvullende gegevens en de benodigde constructiegegevens bij bouwaanvragen, en stelt dat sloop- of vernieuwingswerkzaamheden aan een bestaand bouwwerk onder bepaalde voorwaarden de bestaande normen moeten respecteren of zelfs verbeteren.

Praktische voorbeelden en lessen

Een voorbeeld van een geslaagd hergebruikproject betrof een hal met ca. 1200 palen. Door inspectie bleken 69 palen beschadigd, waardoor hergebruik beperkt werd. Dit illustreert dat ondanks initiale kansen uiteindelijk een zorgvuldige evaluatie noodzakelijk is voordat hergebruik in ontwerp wordt geïntegreerd. Verantwoord bouwen vereist samenwerking tussen opdrachtgever, ingenieur, architect en installatiedeskundigen, met aandacht voor milieueffecten, duurzaamheid, veiligheid en bewonersimpact.

tags: #bestaande #fundering #van #woning #hergebruiken #is