In het centrum voor mammacare werken verschillende specialismen samen om mensen met goedaardige borstproblemen of borstkanker te onderzoeken en te behandelen. Het team bestaat uit chirurgen, verpleegkundig specialisten, mammacareverpleegkundigen, radiologen, pathologen, radiotherapeuten, internisten en plastisch chirurgen. Als bij jou borstkanker is vastgesteld, wordt een mammacareverpleegkundige je vaste aanspreekpunt. Zij is de casemanager die jou en je familie begeleidt in deze vaak moeilijke periode. Bij borstkanker krijg je meestal 15 tot 20 bestralingen. Het doel van de bestraling is de kans kleiner maken dat de kanker terugkomt. Soms worden ook de lymfeklieren in je oksel of rond je sleutelbeen bestraald.
Voorbereiding en planning van bestraling
Voor de bestraling maakt MST een CT-scan. Deze is bedoeld om de bestraling te plannen. Om het hart zoveel mogelijk te beschermen gebruiken we DIBH (deep inspiration breath hold). Dit betekent dat je tijdens de inademing wordt bestraald. Je zou het de nieuwste Ferrari of Porsche onder de tumorenbestralers kunnen noemen: de Varian Ethos. Het Enschedese ziekenhuis MST had bijna de wereldprimeur met de aanschaf van de machine. Hans Brok | Tubantia
De Varian Ethos Therapy kost een paar miljoen, maar dan heb je ook wat in huis als ziekenhuis. Bovendien: Enschede is de enige in Nederland die er eentje bezit. De voordelen van de machine liggen vooral bij de patiënt, want hij is niet alleen snel, hij is ook uiterst nauwkeurig. Dat betekent: gelijk raak schieten en dus minder klachten. Voorlopig worden met de Varian Ethos Therapy alleen prostaatkankers bestraald, maar in de toekomst wordt hij ook voor andere tumoren ingezet. Als een grote ring, ziet de Ethos eruit en wordt de patiënt geschoven op een tafel. Technisch gezien is de Ethos een deeltjesversneller die fotonen op de tumor afvuurt, waardoor het dna wordt gedood.
Waarom Ethos en wat betekent dit voor patiënten
Dat klinkt eenvoudig maar in het lichaam is het nooit rustig. Een volle endeldarm, een gevulde blaas of darmgas kunnen de organen een beetje van de plek duwen. Radiotherapeut en oncoloog Dankert Woutersen van MST legt uit dat Ethos razendsnel een nieuwe scan kan maken, de precieze plek bepaalt en daarna meteen bestralen. Patiënten zijn binnen twintig minuten weer van de tafel. Bestralen kost minder tijd en is nauwkeuriger. Een grote vooruitgang, vooral voor de patiënt. Liesbeth de Wit benadrukt dat de prostaat soms net op een iets andere plek kan zitten, maar dat de Ethos beweging in de prostaat opvangt en daarmee de precisie verhoogt. Dit maakt bestralen veiliger en effectiever.
Uitvoering en schaal van bestraling in Twente
We doen de bestralingen voor alle patiënten uit het gebied van MST, ZGT in Almelo en Hengelo en SKB in Winterswijk. Vorig jaar behandelden we tussen de 2100 en 2200 patiënten; op sommige dagen zijn dat wel 140 bezoeken per dag. Nu doen we eerst alleen prostaten om ervaring op te doen; de volgende stap is het behandelen van tumoren aan de endeldarm en later komen tumoren in het hoofd-halsgebied aan de beurt. Voor de bestraling van een prostaattumor moeten patiënten zo ongeveer twintig keer terugkomen; mogelijk gaat dat aantal in de toekomst omlaag.
Niet voor alle patiënten is de Ethos geschikt; ongeveer een vijfde kiest voor een alternatief. Er zijn echter zoveel mogelijkheden dat volgens Woutersen 95 procent van de patiënten in Enschede terechtkan. Het precieze aankoopbedrag van de Ethos Therapy noemt men niet, maar het is een miljoeneninvestering. Het AMC is zo enthousiast dat het zes bestelde. Het winterschip van MST benadrukt de innovativiteit en samenwerking tussen ziekenhuizen in de regio.
Andere innovatieve methoden en patiëntgerichte zorg
NOS meldt daarnaast een andere baanbrekende methode in MST: een borstsparende operatie waarbij een chip in de borst wordt ingebracht om de tumor te markeren. Voorheen werd een metalen draadje of radioactief jodiumzaadje geplaatst; de chip zendt radiofrequente golven uit en wordt in de operatiekamer gedetecteerd. Arts Anneriet Dassen noemt dit vriendelijker voor de patiënt, omdat er geen radioactieve straling bij komt kijken en minder ongemak ontstaat voor de patiënt en het personeel.
De chipmethode wordt in de Verenigde Staten al enkele jaren toegepast, maar MST loopt voorop in Europa met deze implementatie. De Varian Ethos-technologie levert wieglig snelle en nauwkeurige bestraling en wordt gezien als een voortzetting van de hightechrevolutie in de bestralingstherapie. Dassen benadrukt dat deze methoden de lokalisatie van tumoren verbeteren en weefselschade beperken.
Bestraling
Praktische impact op zorgprocessen
De Ethos zorgt voor snellere en nauwkeurigere behandelingen, wat positief is voor zowel korte als lange termijn bijwerkingen. Radiotherapeuten zien beter waar tumoren zitten en kunnen daardoor nauwkeuriger opereren en nazorg plannen. Nazorg en controle blijven een belangrijk onderdeel van de zorg: elke patiënt kan een individueel nazorgtraject hebben afhankelijk van de diagnose en doelstellingen van de behandeling. Verschillende organisaties bieden aanvullende informatie over borstkanker, zoals KWF, SGAN en Helen Dowling Instituut.
- KWF: Minder kanker, meer genezing en betere kwaliteit van leven
- SGAN: Kennis en advies over interculturele gezondheidszorg
- Helen Dowling Instituut: Emotionele ondersteuning bij kanker
Project- en onderhoudsdynamiek in MST en Trebbe
Daarnaast speelt Trebbe een cruciale rol in het onderhoud en de bouwkundige vraagstukken rondom MST. In 2016 leverde Trebbe samen met Dura Vermeer Bouw Hengelo en Goossen Te Pas de nieuwe huisvesting op, en Trebbe verzorgt nog steeds dagelijks onderhoud. Joost ten Brake beschrijft hoe onderhoud en aanpassingen zorgden voor optimalisatie van het zorgproces en veiligheid. Diverse bouwkundige uitdagingen worden opgelost met oog voor de continuïteit van zorg, zoals het integreren van een extra plafond in het atrium of het ontwerp van een glasdak. Het zorgproces blijft altijd voorop staan bij ingrepen in een ziekenhuis dat continu in gebruik is.
Toekomstperspectieven en bereik
De grootste toekomstige stappen omvatten verdere introductie van tumorbestraling in verschillende aandachtsgebieden en de voortzetting van innovatieve markeringstechnieken. Het MST streeft naar een brede inzet van Ethos en andere geavanceerde behandelmethoden voor meerdere tumoren, zodat nog meer patiënten in Twente en omstreken kunnen profiteren van hoogstaande zorg. De nadruk ligt op snelle, nauwkeurige behandelingen met minimale belastingen voor de patiënt en maximale effectiviteit in tumorbestrijding.
tags: #bestrating #borst #mst #enschede