Het probleem van waterplassen op bestrating of terras ontstaat vaak door een onjuist afschot en een gebrek aan goede afvoermogelijkheden. Wanneer de bestrating niet op de juiste manier is geheld, kan het water niet goed wegstromen en blijft het achter in plassen, wat niet alleen vervelend is, maar ook schade kan veroorzaken aan de bestrating zelf.
Waarom afschot en afvoer cruciaal zijn
Het terras moet op afschot (helling) liggen, waarbij je per strekkende meter een helling van ongeveer 2 centimeter moet aangehouden. Op deze manier kan het water altijd richting de tuin of afvoer stromen, waardoor plassen worden voorkomen. Als het nodig is, kun je extra afvoeren plaatsen om de waterafvoer te verbeteren.
Een standaard afschot wat meestal wordt aangehouden is 1 cm afschot per strekkende meter. Minder afschot geeft te veel stagnatie bij afvoer van water op de bestrating. Meer afschot geeft een minder fraai beeld van de bestrating in de tuin. Het onder afschot leggen van de bestrating zal zodanig uitgevoerd moeten worden, dat het van de bebouwing (woning, garage e.d.) wegloopt. Enkel onder afschot leggen van de bestrating is niet voldoende voor het juist afvoeren van regenwater. Op het laagste punt zal het regenwater verzamelen, maar moet vervolgens ook nog afgevoerd worden.
Tot slot kunt u kiezen voor waterdoorlatende verharding, zoals grasbetontegels of halfverharde oppervlakken zoals grind of split. Een essentieel aandachtspunt bij het leggen van een terras is het afschot. De bestrating moet altijd worden gelegd in een bewust aangebrachte helling, zodat regenwater naar één punt wegloopt. Anders ontstaan er plassen water op jouw terras, waar jouw tegels van kunnen beschadigen.
Stapsgewijze aanpak van afschot en fundering
- Maak vooraf een ontwerp en zet alle maten in de tuin uit met piketpaaltjes of draadpennen langs de buitenrand van het te bestraten oppervlak. Geef op deze paaltjes de hoogte aan waarop de stenen dienen te worden gelegd; gebruik eventueel een bouwlaser.
- Verleg de steenhoogte zo’n 1 tot 2 centimeter onder de dorpel en zorg ervoor dat er een afschot is van 1 tot 2 centimeter per meter. Span een uitzetdraad tussen de hoogtepunten om een duidelijk beeld van de latere bestrating te krijgen.
- Graaf een passende fundering. Voor een oprit is 30 tot 40 centimeter diep aanbevolen, vermeerderd met de dikte van de bestrating; voor een tuinpad of terras 15 tot 20 centimeter, vermeerderd met de bestrating.
- Draagzorg voor ondergrond: de straatlaag dient 3 tot 5 centimeter dik te zijn en wordt licht afgetrild met een trilplaat. Leg daarna de stenen gevlijd en nagetrild. Bij tegels wordt vaak een rubberhamer gebruikt om schade te voorkomen.
- Bevestig kantopsluitingen met opsluitbanden: 8 x 20 x 100 cm voor opritten en 5 x 15 x 100 cm voor terrassen of tuinpaden. De bandjes moeten een passende verbinding hebben, zoals hol en dol of visbekverbinding. Plaats de kantopsluiting 2 centimeter lager dan de bestrating voor een nette afwerking.
- Afreien en opvullen: gebruik een aluminium afreibalk of strijklat en vul eventuele gaten met zand. In plaats van afreilatten kun je lange waterpassen gebruiken. Vervolgens kan de bestrating worden gelegd en moet je voegen aanbrengen met minimal 2 millimeter spleet.
- Invegen na het bestraten: voegmateriaal zoals zilverzand voor kleine voegen; voor opritten gebruik je schoon brekerzand of fijn inveegsplit. Veeg zand tussen de voegen en tril het oppervlak nog eens lichtjes na voor stabiliteit.
Drainage en afvoerpunten langs de bestrating
Waarom apart nadenken over afvoer? Water verzamelt zich namelijk op het laagste punt als het afschot te beperkt is. Daarom moet je dit water daadwerkelijk afvoeren. Mogelijke oplossingen:
- Laat het laagste punt aansluiten op een border of gazon zodat het water in de grond verdwijnt. Voor tijdelijke opslag kun je Rainbloxx plaatsen die het water vasthouden en langzaam aan de ondergrond afgeven.
- Plaats op het laagste punt een putje dat is aangesloten op de riolering of een infiltratiekrat. De bestrating loopt onder afschot naar dit punt.
- Plaats langs de bestrating een goot die het water afvoert naar de riolering, infiltratiekrat of regenwaterafvoer. Als je een goot gebruikt, kan de bestrating over de gehele breedte onder afschot liggen.
- Kies eventueel voor waterdoorlatende verharding zoals grasbetontegels of halfverharde oppervlakken als alternatief voor grotere waterafvoerproblemen.
Praktische tips en veelgestelde vragen
Een veelgemaakte fout is denken dat afschot automatisch zorgt voor een goede afvoer. Regenwater moet echt worden afgevoerd, anders kan het tuin- en bestratingsproblemen veroorzaken. De gekozen methode hangt af van de situatie: border, putje, goot of waterdoorlatend oppervlak.
De uitvoering vereist nauwkeurigheid: begin vanuit een vast referentiepunt en werk in kolommen of pakketten om een uniforme uitstraling te behouden. Gebruik bij keramische tegels een rubberhamer en vermijd een straathamer om schade te voorkomen. Zorg voor voldoende voeg van 2 millimeter en controleer de vlakheid na het aantrillen. Een goede afwerking verhoogt de duurzaamheid aanzienlijk.
Klantervaring en praktijkverhalen
In projectverhalen uit de praktijk werd ingezet op een afschot van 5 cm over 10 meter bij een oprit, waardoor waterprobleem door de definitieve bestrating kon worden opgelost. Bij bestaande situaties kan het lastiger zijn: de gemeente en aannemer kunnen verschillende verklaringen geven over hoogteverschillen tussen stoep en oprit. Het is daarom verstandig advies en ondersteuning van een vakman te zoeken.

Overige overwegingen voor een duurzame bestrating
Regenwaterafvoer is cruciaal om te voorkomen dat tuin en bestrating regelmatig blank komen te staan na een regenbui. Het kan leiden tot vervuiling van bestrating en beplanting of zelfs tot lekkages in huis bij ernstige gevallen. Een combinatie van correcte afschot, afvoerpunten en waterdoorlatende verharding biedt de beste lange termijn oplossing.
Het leggen van bestrating onder afschot vereist zorgvuldige planning en uitvoering. De ondergrond moet vlak, stabiel en goed gedraineerd zijn. Voor sierbestrating kan men gebruik maken van verschillende voegmaterialen en legpatronen, maar let op dat niet alle sierbestrating mag worden afgetrild. Werk met de juiste gereedschappen en voegafstanden om een langdurig mooie bestrating te realiseren.
Het mooiste resultaat verkrijg je door jouw sierbestrating te laten verwerken door een professionele stratenmaker, hovenier of tuinprofessional.
tags: #bestrating #en #stoep #loopt #af