Afgelopen 16 december 2017 heb ik op de DoeDag een praatje gehouden over het maken van lichtgewicht troggen. Om het inzichtelijk te maken, heb ik een paar van die troggen in diverse stadia van afbouw gemaakt. Nu kon ik bij het aankopen van de XSP platen alleen een pak kopen (8 platen). Aangezien ik al 9 van deze troggen in mijn tuin heb, dacht ik: ik ga wat handzame troggetjes maken om tegen een kleine prijs aan rotsplantenliefhebbers te verkopen. Vandaag de laatste hand gelegd aan de 7 troggetjes. Als iemand er nog een wilt, er zijn er nog twee over.
Vandaag alle troggen buiten gezet. Een van 70 cm is afgezegd, dus er kan er nog een worden besteld van deze afmeting. Had nog een zak van 25 kg betonmix over en heb daar een ovaal troggetje van gemaakt. Wat een goed idee om troggen te maken. Goed bedacht en al net zo'n goede bouw handleiding erbij. Ik denk dat ik dit ook een keer ga proberen. Ook lijkt het me makkelijk om deze methode toe te passen voor troggen die verplaatsbaar moeten zijn. Ze zijn bij mij nu in de tweede winter, Martijn, geen problemen.
Voorbereiding voor het Maken van een Betonnen Trog
Voordat u begint met het maken van een betonnen trog, is het belangrijk om de juiste materialen en gereedschappen bij de hand te hebben. Deze handleiding richt zich op het maken van betonnen elementen, zoals troggen, maar de principes zijn ook toepasbaar op het aanleggen van tuinpaden of terrassen.
Benodigdheden voor het Maken van een Betonnen Trog/Element
- Een mal (specifiek voor troggen of een algemene mal zoals van tuinpadmal.nl)
- Kant-en-klare betonmix
- Een stuk hout om het cement glad te strijken
- IJzeren spatel of plamuurmes
- Kruiwagen of grote bak voor het mengen van cement
- Schep
- Bezem
- Waterpas
Stappenplan voor het Maken van Betonnen Elementen
Het proces voor het maken van betonnen elementen, zoals troggen, volgt een gestructureerd stappenplan. Hieronder worden de algemene instructies beschreven, die ook van toepassing zijn op het aanleggen van een tuinpad.
Stap 1: Bereken de Hoeveelheid Betonmix en Kleurstof
Bepaal hoeveel betonmix u nodig heeft voor uw project. Als u kleurstoffen wilt gaan gebruiken, moet u berekenen hoeveel kleurstof u nodig heeft.
Stap 2: Bereid het Beton voor
Giet een zak met betonmix in een kruiwagen of een grote emmer. Prepareer het beton zodat het gebruikt kan worden om de mal te vullen. Zie hiervoor de gebruiksaanwijzing op de zak. De mix moet de consistentie van modder hebben.
Stap 3: Plaats de Mal
Plaats de mal op de gewenste locatie. Voor een tuinpad begint u aan het begin van het pad.
Stap 4: Vul de Mal met Beton
Schep wat betonmix in de mal en druk het goed aan. Gebruik daarna een lange plank om het beton helemaal vlak te strijken.
Stap 5: Verwijder de Mal
Wanneer de gehele mal gevuld en gladgestreken is, kunt u de mal voorzichtig verwijderen. Til de mal recht omhoog op zodat de betonnen elementen niet worden beschadigd.
Stap 6: Reinig de Mal
Spoel de mal daarna direct af met water zodat er geen beton blijft plakken en hij weer klaar is voor het volgende gebruik.
Stap 7: Herhaal voor het Gehele Project
Herhaal stap 4 en 5 totdat het gehele pad of alle elementen zijn gelegd. U kunt eventueel de mal een kwartslag draaien om een ander motief te krijgen in het pad.
Stap 8: Uitharden van het Beton
Wanneer het gehele pad is gelegd, laat u het beton 24 uur lang uitharden.
Stap 9: Afwerking van de Voegen
Strooi na 24 uur rusten wat voegzand of een mix van cement en voegzand over de betonnen elementen. Verspreid het zand tussen de voegen met een bezem zodat het zand de voegen volledig vult. Besproei de elementen met een tuinslang, maar zorg ervoor dat u niet al het zand uit de voegen spuit. U kunt het beste de tuinslang op "misten" zetten. Laat daarna het pad goed drogen.
Wanneer de voegen goed gedroogd zijn, kunt u het pad gebruiken. Let op! Sommige betonsoorten moeten tijdens het drogen vaker met water worden besprenkeld om scheuren te voorkomen en de hardheid van het pad te garanderen. Lees hiervoor de gebruiksaanwijzing op de zak!
Tips voor het Maken van Betonnen Troggen en Elementen
Om het proces soepeler te laten verlopen en een beter eindresultaat te verkrijgen, zijn hier enkele handige tips:
- Natte Mal: Om te voorkomen dat er resten cement aan de mal blijven plakken, kunt u de mal nat maken met water of bakspray gebruiken.
- Weersomstandigheden: Kies bij voorkeur een dag uit wanneer het niet te warm is. Zon zorgt ervoor dat de elementen snel uitdrogen. Besprenkel de elementen met een mist van water zodat ze niet te snel uitdrogen. Wanneer het plots begint te regenen, kunt u het beste de tegels afdekken met plastic.
- Veiligheid: Cement kan bijtend zijn. Adem het stof van het cement niet in en gebruik handschoenen wanneer u gevoelig bent voor cement.
- Verplaatsbare Elementen: Deze methode lijkt ook ideaal voor het maken van verplaatsbare troggen.
Diepgaande Informatie over Betonconstructies
Hoewel de initiële focus lag op het maken van troggen, biedt de verstrekte tekst ook gedetailleerde informatie over bredere betonconstructies, zoals funderingen en schuilplaatsen. Deze sectie duikt dieper in de technische aspecten en historische context.
Fundering Aanleggen
Een fundering is de basis van elke constructie, zoals een aanbouw, garage, schuur of tuinhuis. Bij het aanleggen van een betonnen fundering zijn diverse factoren van belang:
Weersomstandigheden
De omstandigheden voor het storten van beton zijn cruciaal. Bij koude temperaturen of vorst zijn extra maatregelen nodig. Ook bij zeer warme temperaturen moet men oppassen dat het water in het beton niet te snel opdroogt, wat tot poreus beton kan leiden. Zware regenval kan de funderingssleuf onder water zetten, wat de betonkwaliteit negatief kan beïnvloeden. Controleer daarom altijd de weersvoorspellingen.
Afmetingen van de Fundering
Bepaal eerst de breedte van de fundering. Voor een enkele muur is 25 cm breedte aan te raden, voor een spouwmuur 40 cm. De dikte van de fundering is afhankelijk van de constructie die erop wordt gebouwd en de gebruikte materialen; raadpleeg hiervoor een bouwkundige. De graafdiepte moet minimaal 60 cm zijn om onder de vorstgrens te blijven, mogelijk dieper afhankelijk van de benodigde dikte.
Bekisting en Afdekking
Bij een slappe ondergrond die snel afbrokkelt of verzakt, is een houten bekisting noodzakelijk. De ondergrond dient goed te worden afgedekt met (landbouw)folie om te voorkomen dat vocht uit het beton wordt onttrokken. Stoeptegels of bakstenen op de bodem helpen de folie op zijn plaats te houden.
Betonwapening
Betonwapening (betonijzer) zorgt voor sterk beton dat niet scheurt of vervormt. Het betonijzer mag niet te dicht aan het oppervlak liggen (minimaal 2,5 cm van de randen) om roesten te voorkomen en een goede hechting te garanderen.
Storten en Verdichten
Het storten van beton gebeurt idealiter met een mixerpomp of betonpomp. Direct na het storten is het belangrijk het beton te verdichten met een trilnaald om luchtbellen te verwijderen. Zorg voor voldoende betonmortel om de funderingssleuf op gelijke hoogte met het maaiveld te vullen.
Uitharding en Nabehandeling
Na enkele dagen kan er gemetseld worden op de fundering, maar het volledige uitharden duurt 4 tot 8 weken. Nabehandeling is essentieel om scheuren te voorkomen. Het beton moet voldoende nat blijven, bijvoorbeeld door lichte regen of door zelf water te nevelen. Afdekken met folie of behandelen met een nabehandelingsproduct kan ook helpen.
Betonnen Groepsschuilplaatsen en Kazematten
De tekst bevat ook uitgebreide informatie over betonnen verdedigingswerken, met name de groepsschuilplaatsen en kazematten die deel uitmaakten van het Zuidfront Vesting Holland, gebouwd tussen 1936 en 1940.
Historische Context
Het Zuidfront Vesting Holland was de zuidelijke sector van de Vesting Holland, bedoeld als verdedigingslinie. Het bestond uit groepsschuilplaatsen (ook wel kazematten genoemd) en zwaardere rivierkazematten. Deze constructies werden gebouwd om strategische posities te versterken, met name rond de Moerdijkbruggen en het Hollandsch Diep.
Groepsschuilplaats Type P
De groepsschuilplaats type P werd in 1939 ontwikkeld om bescherming te bieden in open terrein. Deze rechthoekige bouwwerken van gewapend beton hadden een bovendekking met afgeschuinde zijden ter afleiding van granaten. De buitenmuren waren zeer dik (tot 1,8 m) om beschietingen met zwaar kaliber artillerie te weerstaan. Ze boden bescherming aan 10 tot 12 man en waren onderdeel van infanteriestellingen.
Rivierkazematten
De rivierkazematten, zoals die bij de Moerdijkbruggen, waren zwaardere verdedigingswerken voor geschut en mitrailleurs. Ze werden gebouwd in de periode 1936-1937. Sommige van deze kazematten werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers omgebouwd en hergebruikt.
Bouwmethoden en Uitdagingen
De bouw van deze verdedigingswerken kende diverse uitdagingen. Er was sprake van bezuinigingen, vertragingen in de levering van onderdelen en problemen met de funderingsconstructie. De inrichting van de kazematten was vaak gebrekkig, met onvoldoende ruimte voor munitie, slechte verlichting, verwarming en ventilatie.
Moderne Betonbouwmethoden
De tekst beschrijft ook moderne uitvoeringsmethoden in de betonbouw, gericht op efficiëntie en kostenbesparing.
Gietbouw
Gietbouw, een geïndustrialiseerd proces, staat bekend om zijn snelheid en uniformiteit, maar biedt tegenwoordig ook veel variatie in vorm. Kenmerkend is de combinatie van bekistingstechniek, betontechnologie en logistiek.
Tunnelgietbouw
Bij tunnelgietbouw worden complete tunnelbekistingen gebruikt om wanden en vloeren in één keer te stellen en te storten. Dit proces kan dagelijks herhaald worden, mits het beton snel genoeg de vereiste ontkistingssterkte bereikt. Dit kan versneld worden door verwarming (warme gietbouw) of het gebruik van snel verhardende betonmengsels (koude gietbouw).
Klimbekisting
De klimbekisting is een methode voor hoogbouwprojecten om betonnen kernen economisch te realiseren. De bekisting 'klimt' mee met het gebouw, waarbij de wandbekisting op klimsteigers wordt gemonteerd die aan de betonwand worden gehangen. Dit verkort de totale bouwtijd van de ruwbouw.
Bekistingssystemen
Er zijn diverse bekistingssystemen voor wanden en vloeren:
- Traditionele wandbekisting: Vaak van hout, voor enkelvoudige oplossingen.
- Grootwand- en paneelbekisting: Samengesteld uit gordingen, regels en plaatmateriaal, vaak met stalen frames.
- Stalen wandbekisting: Bestaat uit een stalen frame met stalen beplating, nauwkeurig instelbaar.
- Holle-wandensysteem: Twee prefab-betonschillen verbonden met tralieliggers, waartussen beton wordt gestort.
- Tafelbekisting: Voor het storten van vloeren in volle dikte, vaak voorzien van onderstempeling.
- Breedplaatvloer: Een dunne betonnen vloer met tralieliggers, waarop een druklaag wordt gestort.