Het ontwerpbesluit voorziet in de implementatie van artikel 15, vierde lid, van de herziene richtlijn hernieuwbare energie (hierna: REDII).
Dat artikel bevat een verplichting voor lidstaten om een hoeveelheid hernieuwbare energie voor te schrijven bij nieuwbouw en ingrijpende renovatie.
Er zijn verschillende technische oplossingen beschikbaar om aan de minimumeis voor een hoeveelheid hernieuwbare energie te voldoen.
Op grond van de REDII geldt de minimumeis van energie uit hernieuwbare bronnen in geval van een ingrijpende renovatie voor zover dit technisch, functioneel en economisch haalbaar is en rekening houdend met de resultaten van de kostenoptimaliteitsberekening.
In het ontwerpbesluit is deze verplichting echter verbonden aan de voorwaarde dat een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming of ruimtekoeling deel uitmaakt van de ingrijpende renovatie.
Deze beperking kent de richtlijn niet.
Hierdoor wordt de reikwijdte van de nieuwe regel beperkt en bestaat de mogelijkheid dat ingrijpende renovaties zullen plaatsvinden zonder dat de minimumeis geldt.
Het feit dat op grond van artikel 4 van de Woningwet alleen eisen gesteld kunnen worden aan hetgeen wordt verbouwd, kan niet als rechtvaardiging dienen voor de beperking van de reikwijdte van de REDII.
Transponering en toelichting REDII
De toelichting bevat een transponeringstabel.
De tabel vermeldt in welke artikelen van het Bouwbesluit 2012 en het Besluit bouwwerken leefomgeving artikel 15, vierde lid, van de REDII wordt geïmplementeerd.
Over artikel 1 tot en met 39 en bijlagen I tot en met XI van de REDII vermeldt de tabel "Geen implementatie in bouwregelgeving BZK".
De toelichting vermeldt verder niet in welke andere wetgeving de overige artikelen van de REDII worden geïmplementeerd en, voor zover implementatie tot wijziging daarvan noopt, wanneer deze zal plaatsvinden.
De Afdeling adviseert in de tabel ten minste te vermelden waar de overige artikelen zijn of worden geïmplementeerd.
Ik kan mij vinden in het door de Afdeling advisering geuite bezwaar bij de voorwaarde dat een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming of ruimtekoeling deel uitmaakt van de ingrijpende renovatie.
Redenen voor aanpassing en uitzonderingen
De REDII geeft ruimte om voor specifieke gevallen uitzonderingen op de eis te formuleren, namelijk wanneer het technisch, functioneel en economisch niet haalbaar is om aan de eis te voldoen.
Met de in het ontwerpbesluit opgenomen reikwijdte van de eis bestaat echter de mogelijkheid dat een ingrijpende renovatie zal plaatsvinden wanneer dat technisch, functioneel en economisch haalbaar is, zonder dat de eis uit de richtlijn geldt.
Verbreding van de reikwijdte van de eis vergt onder de huidige regelgeving echter een wijziging van de Woningwet, nu artikel 4 van de Woningwet in de weg staat aan het laten vallen van de hiervoor bedoelde voorwaarde.
Na inwerkingtreding van de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving kan deze aanpassing worden gerealiseerd zonder wetswijziging, gelet op artikel 5.4, vierde lid, van voornoemd besluit.
Nederland is echter reeds in gebreke gesteld in verband met de te late implementatie van de REDII.
Onderhavig ontwerpbesluit maakt onderdeel uit van de implementatieregelgeving voor deze richtlijn, die binnenkort afgerond zal kunnen worden.
Aangezien deze verbreding van de reikwijdte van de eis niet op korte termijn kan worden gerealiseerd, kies ik ervoor over te gaan tot vaststelling van het ontwerpbesluit met de eis in zijn huidige vorm.
Naar aanleiding van het tweede punt in het advies van de Afdeling, over het vermelden waar de overige artikelen, naast artikel 15, vierde lid, van de REDII worden geïmplementeerd, is een aanvulling gedaan in de nota van toelichting.
Van de gelegenheid is tot slot gebruikgemaakt om enkele wijzigingen van redactionele en ondergeschikte aard te verwerken in het ontwerpbesluit en de nota van toelichting.
Ingrijpende renovatie en definitie
De verduurzamingsverplichting komt voort uit de REDII en geldt voor ingrijpende renovaties waarbij aan twee cumulerende voorwaarden wordt voldaan: (i) er is sprake van zo’n ingrijpende renovatie en (ii) een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming of ruimtekoeling wordt geplaatst, gedeeltelijk vernieuwd, veranderd of vergroot in dat gebouw.
De RED II laat lidstaten een keuze in de definitie van ‘ingrijpende renovatie’; de tweede optie is een renovatie van 25% van de oppervlakte van de gebouwschil.
In het ontwerpbesluit is gekozen voor de oppervlakte-methode, zoals vastgelegd in artikel 3.2 van de Regeling Bouwbesluit 2012.
Concreet stelt de Minister van BZK dat van ingrijpende renovatie sprake is wanneer meer dan 25% van de oppervlakte van de gebouwschil wordt vernieuwd, veranderd of vergroot én deze vernieuwing, verandering of vergroting de integrale gebouwschil betreft.
Bij aanpassingen die geen betrekking hebben op de integrale bouwschil is ook als het gaat om renovatie van meer dan 25% van de gebouwschil geen sprake van ingrijpende renovatie.
Uitzonderingen en praktijktoepassing
Voorbeelden van niet-ingrijpende renovaties zijn onder meer na-isolatie van een spouwmuur, na-isolatie van enkelsteens buitenmuren, na-isolatie onder dakpannen of tegen het dakbeschot, vervanging van het binnen- of buitenblad van gevel of dak en vervanging van dakbedekking.
De verduurzamingsverplichting geldt niet wanneer de maatregelen die nodig zijn om aan de eis te voldoen niet binnen tien jaar kunnen worden terugverdiend.
Er zijn vier uitzonderingen op de verduurzamingsverplichting bij ingrijpende renovatie: lage energievraag door gebruiksfuncties, aansluiting op een warmtenet binnen drie jaar, locatiegebonden omstandigheden of technische belemmeringen, en geen terugverdienperiode van tien jaar.
In samenspraak met marktpartijen wordt een leidraad opgesteld om het werken met de uitzonderingen in de praktijk aan de hand van een stappenplan gemakkelijker te maken.
Inwerkingtreding en praktische informatie
De wijziging van het Bouwbesluit 2012 treedt in werking op een nader bekend te maken tijdstip, maar in elk geval uiterlijk 30 juni 2021.
De wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving treedt later in werking, namelijk op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt.
Raadpleeg hier het ontwerpbesluit tot wijziging van het Bouwbesluit 2012 en het Besluit bouwwerken leefomgeving en hier de Renewable Energy Directive II.
De internetconsultatie bij deze regeling is op 19 mei kl.
Over Bouwbesluit 2012 en handhaving
Het Bouwbesluit 2012 is de verzameling van alle technische bouwvoorschriften in Nederland.
Het bevat regels voor veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu voor alle bouwwerken.
Wil je verbouwen? Zorg dat je voldoet aan de regels, vraag vergunningen aan en werk samen met professionals.
Bestaande bouwniveau: Geldt voor bestaande gebouwen en bevat minimale vereisten om basisveiligheid te garanderen.
Rechtens verkregen niveau: Dit niveau weerspiegelt de eisen die van toepassing waren tijdens de oorspronkelijke bouw of laatste renovatie.
Bij grotere renovaties gelden vaak strengere eisen, vergelijkbaar met die voor nieuwbouw.
Renovaties moeten voldoen aan specifieke technische eisen. Voor veel renovaties is een omgevingsvergunning nodig.
Gemeenten voeren het Bouwbesluit 2012 streng uit, maar elke gemeente hanteert deze regels op haar eigen manier en kan extra eisen stellen.
Het is slim om de gemeente al in een vroeg stadium bij je plannen te betrekken.
Technische details en definities
Naast lokale regelgeving spelen energieprestaties een grote rol in het Bouwbesluit 2012.
De kosten voor deze maatregelen verschillen per project.
Door energiemaatregelen vroeg in het proces mee te nemen, kun je extra kosten vermijden.
Bij renovatie geldt voor thermische isolatie het rechtens verkregen niveau met als ondergrens Rc = 1,4 m2K/W.
Bij het vernieuwen of vervangen van ramen, deuren en kozijnen geldt een U-waarde van ten hoogste 2,2 W/m2.K.
Een renovatie is een ingrijpende renovatie als u meer dan 25% van de oppervlakte van de gebouwschil verandert en als deze vernieuwing de integrale gebouwschil betreft.
Toekomst en gebiedsverruiming
Er is een relatie tussen REDII, EPBD en de Omgevingswet die toekomstige aanpassingen mogelijk maakt.
De verduurzamingsverplichting bij ingrijpende renovatie geldt generiek voor alle bestaande woningbouw en utiliteitsbouw die aan de voorwaarden voldoet.
Tot de mogelijkheden behoren het plaatsen van PV-panelen, een (hybride) warmtepomp en/of een zonneboilersysteem.
De verplichting levert ook baten op voor gebouweigenaren door lagere energiekosten en verbeterde energieprestaties.
Praktische samenvatting voor renovatieprojecten
Breng het Bouwbesluit 2012 en de Omgevingswet tijdig in kaart bij een renovatieproject.
Bij ingrijpende renovatie geldt de minimumeis voor hernieuwbare energie alleen wanneer een technisch bouwsysteem voor ruimteverwarming of ruimtekoeling deel uitmaakt van de renovatie.
Er zijn verschillende technische oplossingen beschikbaar om aan de minimumeis te voldoen, zoals PV-panelen, warmtepompen en zonneboilersystemen.
Als een bouwproject niet voldoet aan de definitie van ‘ingrijpende renovatie’, geldt de minimumeis niet in dezelfde mate.
Maak gebruik van de nota van toelichting en de transponeringstabel om inzicht te krijgen waar welke REDII-artikelen zijn geïmplementeerd.
tags: #bouwbesluit #2012 #een #zogeheten #hoogniveau #renovatie