Nieuwe gevallen van bodemverontreiniging met asbest die zijn ontstaan na 1 juli 1993, moeten volledig verwijderd worden. Dit is ongeacht het asbestgehalte en zover het volledig verwijderen redelijkerwijs mogelijk is. Volledig verwijderen betekent in het geval van asbest dat de verontreiniging tot de nul-waarde (rapportagegrens) moet worden verwijderd.
Graven in de bodem met een kwaliteit groter dan de interventiewaarde bodemkwaliteit (als er gegraven wordt in omvang > 25 m3) moet volgens de regels gebeuren. Graven in de bodem met een kwaliteit kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde bodemkwaliteit. Eventueel decentrale regels voor graven in een omvang < 25 m3 (bijv. De erkenningsplichten die gelden bij sanering staan in het onderdeel kwaliteitsborging van Bodemvoorschriften saneren van de bodem (paragraaf 4.121 Bal).
Bij een tijdelijke uitname is milieukundige begeleiding echter niet altijd verplicht. Voor het saneren van een asbestweg welke geen bodem betreft of het saneren van of graven in een andersoortige asbesthoudende puinlaag gelden bovengenoemde erkenningsplichten niet. Geen bodem betekent dat er meer dan 50 massaprocenten aan bodemvreemd materiaal in de laag zit. Een asbestweg bestaande uit bodem (< 50% bodemvreemde bijmenging). Een asbestweg bestaande uit puin (> 50% bodemvreemde bijmenging). Een puinlaag (> 50% bodemvreemde bijmenging) niet zijnde een asbestweg. Bijvoorbeeld een puinlaag die geen onderdeel uitmaakt van een wegconstructie en dus niet voldoet aan de definitie van een weg uit het Besluit asbestwegen.
In alle drie genoemde situaties moet rekening gehouden worden met de Arboregelgeving en eventuele veiligheidsmaatregelen volgens CROW-publicatie 400. Over het algemeen geldt dat zandige met asbest verontreinigde grond reinigbaar is via nat-extractieve grondreiniging. Dit geldt ook voor grond met eventuele andere verontreinigingen. Grenswaarden liggen op 10.000 mg/kg hechtgebonden asbest of 1.000 mg/kg niet-hechtgebonden asbest. Grond die uitsluitend is verontreinigd met grove stukken hechtgebonden asbest kan ook droog worden gezeefd.
Partijen asbesthoudende grond (asbest >100 mg/kg d.s. gewogen gehalte). Deze moet wel onderzocht zijn overeenkomstig NEN 5707 of NEN 5897. Ze kunnen zowel op basis van een ex-situ partijkeuring, in-situ partijkeuring als in-situ verkennend of nader bodemonderzoek worden aangemeld.
Asbest is gevaarlijk voor de gezondheid. Mensen die met asbestvezels in aanraking komen kunnen ernstig ziek worden. Daarom stelt de overheid regels voor het gebruik van asbest. Asbest zit in veel verschillende producten. Asbest kan in allerlei materialen of producten zitten die voor 1994 zijn gemaakt. Asbest is een natuurlijk mineraal. Er zijn nog steeds landen waar ze asbest verwerken in producten. In sommige producten kan asbest zitten. Ze kunnen door een gecertificeerd laboratorium een monster laten onderzoeken.
De 6 voordelen van werken als asbestverwijderaar
Asbestdak vervangen Hoe ouder een asbestdak, hoe meer asbestvezels vrijkomen door (natuurlijke) beschadigingen. De dakeigenaar doet zelf een sloopmelding bij de gemeente. Mag een dakeigenaar zelf asbestmateriaal verwijderen? Dat mag als de dakeigenaar aan de voorwaarden voldoet voor het zelfstandig verwijderen van asbestmateriaal. Soms moet de dakeigenaar een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf het werk laten doen. Maak een asbestbeheersplan als asbest kan blijven zitten. Blijkt uit het asbestinventarisatierapport dat asbest nog goed vastzit in een ander materiaal in een gebouw, zoals in niet verweerd cement? En zijn er geen sloop- of renovatieplannen? Als het niet makkelijk beschadigt, is het meestal veilig genoeg. Wel is het verstandig als de gebouweigenaar mogelijke gevaren voor werknemers in kaart brengt. Bijvoorbeeld in een asbestbeheersplan. Zo is het duidelijk hoe het gebouw veilig is te gebruiken.
De gemeente of omgevingsdienst informeert en handhaaft. De gemeente of omgevingsdienst kan zelf extra regels vaststellen. Deze regels over asbest zijn op te vragen bij gemeenten of omgevingsdiensten. De gemeente of omgevingsdienst mag boetes geven. Of dwingen met een te betalen geldbedrag om een asbestdak te verwijderen. Het verwijderen van asbest is aan strikte regelgeving gebonden. Deze is verankerd in verschillende wetten en besluiten. Bij verwijdering van asbest uit gebouwen, uit objecten en vanaf het maaiveld moet eerst inventarisatie plaatsvinden van de aanwezigheid van het asbest. Als blijkt dat er asbest aanwezig is, wordt per asbesthoudende toepassing vastgesteld in welke risicoklasse de verwijdering van het asbest valt. Er zijn 3 risicoklassen.
Bij verwijdering van asbest uit de bodem gelden aparte voorwaarden. Werkplan werkvoorbereiding asbestverwijdering Het is verplicht om werkzaamheden met asbest minimaal 2 dagen voor aanvang te melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Verbouwen of onderhoud? Ga naar checklistasbest.nl. Gaat u een bestaand gebouw verbouwen of slopen? Controleer altijd of u met asbest in aanraking kunt komen. Bedrijven die werkzaamheden in gebouwen gaan uitvoeren en die niet gecertificeerd zijn om asbest te verwijderen kunnen een check doen op checklistasbest.nl.
Risicoklasse 1 Als de verwijdering van het asbesthoudende materiaal is ingedeeld in risicoklasse 1, dan wordt de blootstellingsnorm (grenswaarde) niet overschreden. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een losliggende asbesthoudende cementplaat of een asbesthoudend koord in een kachel die in zijn geheel wordt verwijderd. Het risico hierbij is beperkt. Daarom hoeft het asbest niet te worden verwijderd door een gecertificeerd bedrijf. Ook niet-gecertificeerde bedrijven mogen dat doen. In sommige gevallen mogen ook particulieren asbest verwijderen. Hieraan zijn specifieke voorwaarden verbonden.
Risicoklasse 2/2a Als uit de asbestinventarisatie blijkt dat verwijdering van asbesthoudende materialen alleen veilig mogelijk is in risicoklasse 2 of 2a, dan betekent dit dat de grenswaarde wordt overschreden. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een dak met golfplaten, leidingisolatie of een ingemetselde schoorsteenbuis. Er is dan sprake van een onacceptabel risico. De gezondheid van de werknemers kan ernstige schade oplopen. Daarom mogen de werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a alleen door een gecertificeerd bedrijf worden uitgevoerd. Gecertificeerde bedrijven hebben de beschikking over specialistische kennis, specifieke apparatuur en hulpmiddelen en vakkundig opgeleide werknemers, zodat het asbest zo veilig mogelijk kan worden verwijderd.
Voor het saneren van asbesthoudende grond gelden aparte regels. Hiervoor is een apart meldformulier beschikbaar. Bekijk meer informatie op Informatiepunt Leefomgeving - Bodemsanering asbest. Verreiker Maakt u gebruik van een personenwerkbak die gekoppeld is aan een verreiker? Of verhuurt u deze aan anderen? Asbest kan gevaarlijk zijn voor de gezondheid. Daarom gelden regels voor het omgaan met asbest. Welke regels van toepassing zijn, is afhankelijk van de situatie. Degene die werkzaamheden uitvoert of laat uitvoeren waarbij een risico bestaat op het aantreffen van asbest (bouwwerken/objecten van voor 1994), moet beschikken over een asbestinventarisatierapport. Een daartoe gecertificeerd bedrijf voert de asbestinventarisatie uit. Uit de inventarisatie volgt een asbestinventarisatierapport en de risicoklasse van het asbest. Asbest kent de risicoklassen 1, 2 en 2A. Asbest in risicoklasse 2 of 2A moet worden verwijderd door een gecertificeerd verwijderingsbedrijf met daartoe gecertificeerde werknemers. Uiterlijk twee dagen voor aanvang van de verwijderingswerkzaamheden wordt door de werkgever melding gedaan aan de daartoe aangewezen toezichthouder. Voor risicoklasse 1 moeten de werkzaamheden worden gemeld in het webportaal van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Voor risicoklasse 2 en 2A moeten de werkzaamheden worden gemeld in het Landelijk Asbest Volg Systeem (LAVS).
Na afloop van de sanering wordt een eindbeoordeling uitgevoerd door een daartoe bevoegd laboratorium. Wilt u asbest verwijderen (saneren) of inventariseren? Dan moet u een certificaat hebben voor het werken met asbest van risicoklasse 2 of 2a (hoog risico). Bedrijven die asbest verwijderen of inventariseren met een geldig certificaat staan in het register voor asbestinventarisatie en -verwijdering. Dit register wordt bijgehouden door Stichting Ascert. Certificaten voor werken met asbest Met een certificaat laat u zien dat u op een professionele en veilige manier met asbest kunt werken. Er zijn verschillende certificaten, zoals: Procescertificaat voor asbestinventarisatie, Procescertificaat voor asbestverwijdering, Persoonscertificaat (DAV-1, DAV-2, DTA).
Certificaat aanvragen U kunt een certificaat aanvragen bij 1 van de organisaties die door het Ministerie van SZW is aangewezen als certificerende instelling (CI). Deze organisaties geven aan het register (Ascert) door wie een certificaat heeft gekregen, als een certificaat is ingetrokken of wanneer iemand geschorst is. De organisaties voor procescertificaten zijn: De organisaties voor persoonscertificaten zijn: In de certificatieschema’s voor procescertificaten en persoonscertificaten staat aan welke eisen u moet voldoen om een certificaat te krijgen voor het verwijderen of inventariseren van asbest.
Buitenlandse asbestverwijderaars Een asbestverwijderaar uit het buitenland die tijdelijk of vast in Nederland wil werken, moet zich melden bij een certificerende instelling voordat hij met het werk begint. Een buitenlandse asbestverwijderaar moet aan dezelfde eisen voldoen als een Nederlandse asbestverwijderaar. Deze persoon moet ook de Nederlandse taal voldoende begrijpen en spreken om het werk veilig te kunnen doen en om ernstige ongevallen te voorkomen. De certificerende instellingen kunnen controleren of een buitenlands certificaat gelijkwaardig is aan het Nederlandse certificaat. Asbest in risicoklasse 2 betekent dat in de lucht waaraan medewerkers blootgesteld kunnen worden tijdens het werk de concentratie chrysotiele en amfibole asbestvezels bij elkaar meer dan 2.000 vezels/m3 bedraagt. Het berekenen ervan vindt plaats over een referentieperiode van 8 uur per werkdag. Asbest in risicoklasse 2A betekent dat in de lucht waaraan medewerkers blootgesteld kunnen worden tijdens het werk de concentratie amfibole asbestvezels meer dan 2.000 vezels/m3 bedraagt. Het berekenen ervan vindt plaats over een referentieperiode van 8 uur per werkdag. Onder amfibole asbestvezels vallen actinoliet, amosiet, anthoffylliet, tremoliet en crocidoliet.
Na het verwijderen van asbest in risicoklasse 2 of 2A in een binnenruimte moet een eindbeoordeling plaatsvinden (artikel 7.22, lid 1 Bbl). De regels voor het uitvoeren van de eindbeoordeling staan in het Arbeidsomstandighedenbesluit (artikelen 4.51a, lid 1, 2, 4 en 6 en 4.53c). Na het verwijderen van asbest in risicoklasse 2 of 2A in de buitenlucht moet een visuele inspectie plaatsvinden (artikel 7.22, lid 2 Bbl). De regels voor het uitvoeren van de visuele inspectie staan in het Arbeidsomstandighedenbesluit (artikel 4.51a, lid 3, 4, 5 en 6). Alle gecertificeerde bedrijven die asbest verwijderen, moeten hiervoor het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS) gebruiken. Voor niet-gecertificeerde bedrijven geldt deze verplichting niet. In sommige gevallen mag ook een niet-gecertificeerd bedrijf de asbestverwijdering doen (artikel 7.20, lid 2 in combinatie met artikel 7.9, lid 2 van het Bbl). Wel blijven de regels uit het Arbeidsomstandighedenbesluit gelden.
Geschroefde platen waarin asbestvezels hechtgebonden zijn (geen dakleien). Het verwijderen van het materiaal moet in z’n geheel gebeuren. Het opdelen van grotere oppervlakten in kleinere mag dus niet. Zo is het niet toegestaan dat bij een dak waar 100 m2 aan asbesthoudende platen op ligt, een particulier 35 m2 verwijdert. En een bedrijf de andere 65 m2 verwijdert. Op deze pagina staat niet alle asbestregelgeving. Alle stappen in het proces mogen alleen door daarvoor gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd. U mag niet zelf aan de slag of een willekeurige bouwondernemer deze verwijderingsklus laten uitvoeren. Dit is strafbaar en u brengt uzelf en derden hiermee in gevaar. De gemeente en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleren hier streng op.
In een zeer beperkt aantal gevallen mag een particulier of een niet-gecertificeerd bedrijf bepaalde toepassingen verwijderen. Het wetsvoorstel dat een verbod op asbestdaken mogelijk moest maken (2024), is door de Eerste Kamer verworpen. Dit betekent dat er voor asbestdaken geen wettelijke verwijderplicht geldt. Als u sloop- of renovatieplannen heeft kan een asbestinventarisatie vaststellen of het toegepaste asbest verweerd is en of medewerkers blootgesteld kunnen worden aan asbestvezels. Als de toepassing niet makkelijk beschadigt, is het meestal veilig genoeg. Het verwijderen van asbest bestaat uit 3 stappen. Stap 1 is altijd een asbestinventarisatie. Daarna vindt de verwijdering plaats (inclusief afvoer en stort). En tot slot is er een eindcontrole. U moet altijd een officiële asbestinventarisatie laten uitvoeren door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Een inventarisatie van een bedrijf zonder dit certificaat is voor de verwijdering ongeschikt en niet toegestaan. U (of uw aannemer) bent vrij om elk bedrijf te kiezen zolang dit maar over een certificaat beschikt. Uiteraard kunnen er (grote) prijsverschillen zijn tussen deze bedrijven. U moet het asbestinventarisatierapport bij uw sloopmelding voegen. Het verwijderingsbedrijf heeft dit rapport nodig om de verwijdering uit te mogen voeren. Verwijderingsbedrijven die aanbieden zonder inventarisatierapport te verwijderen, zijn strafbaar. Dit geldt dan ook voor u als opdrachtgever. Het is handig om de verplichte meldingen bij asbestverwijdering door het asbestverwijderingsbedrijf te laten uitvoeren. Op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet er minimaal 4 weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden melding gedaan worden bij de gemeente. Wanneer u beschikt over een asbestinventarisatierapport, kunt u een asbestverwijderingsbedrijf opdracht geven om het asbest te verwijderen. Maak afspraken over welke asbest er precies verwijderd wordt en hoe. Tijdens een inventarisatie zal er vaak op meerdere plekken asbest gevonden worden. U bent meestal niet verplicht om alle aangetroffen asbest te laten verwijderen. Dit is natuurlijk wel de meest voor de hand liggende optie. U kunt er voor kiezen om sommige toepassingen beheersbaar achter te laten blijven. Beheersbaar wil zeggen dat er geen asbestvezels (meer) vrij kunnen komen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als er sprake is van hechtgebonden asbest in goede toestand op een plek waar het niet makkelijk beschadigd kan worden. Ook kan asbest afgedekt worden met bijvoorbeeld een wand. Het behoort tot de werkzaamheden van de saneerder om het asbestbevattende afval af te voeren en naar een stortplaats te vervoeren. Ook hier gelden strenge voorschriften voor. Zo moet alle asbest luchtdicht en dubbel verpakt worden, voordat het buiten het saneringsgebied komt. De hoeveelheid die afgevoerd wordt, moet overeen komen met de hoeveelheid die in het werkplan staat. De saneerder, of een hiervoor geselecteerd bedrijf, voert het afval af.
Sloopmelding: op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet er minimaal 4 weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden melding gedaan worden bij de gemeente. Bij deze melding dient onder meer een asbestinventarisatierapport gevoegd te worden. Startmelding: Het asbestverwijderingsbedrijf doet dit via een melding in het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS). Na een sanering moet een eindcontrole worden uitgevoerd. Bij een buitensanering bestaat deze eindcontrole uit een visuele inspectie door een bedrijf dat hiervoor geaccrediteerd is. Bij een visuele inspectie vindt de controle 'op het oog' plaats en worden er bijvoorbeeld geen luchtmonsters genomen. Pas na de eindcontrole, mag de saneringslocatie weer door anderen betreden worden. De eindcontrole is voor u een garantie dat de sanering zorgvuldig is uitgevoerd. Een eindcontrole hoeft trouwens niet te betekenen dat alle asbest is verwijderd. De eindcontrole ziet dan ook alleen toe op het gesaneerde gebied of gebouwdeel. De eindcontrole is belangrijk. Zonder eindcontrole is de sanering nog niet afgerond. Ook dient de saneerder op de eerste werkdag na de beëindiging van de werkzaamheden de gemeente hiervan in kennis te stellen. Vervolgens moet het eindinspectielaboratorium de resultaten van de eindmeting melden.
Bedrijven die inventariseren, mogen geen asbest verwijderen en bedrijven die asbest verwijderen mogen zelf niet inventariseren. Zo wordt een zekere onpartijdigheid gewaarborgd. Tip: Het loont om van tevoren onderzoek te doen naar de bedrijven die u het best passen. Er zijn ook bedrijven die u het hele proces uit handen nemen. Ook in dat geval blijft gelden dat er verschillende bedrijven ingehuurd worden om de afzonderlijke stappen van het verwijderingsproces uit te voeren. Vaak regelt een verwijderingsbedrijf ook het bedrijf wat de inventarisatie doet en het laboratorium.
Sinds 1994 is het verhandelen en het toepassen van asbest verboden. Ook het bewerken van al aanwezige asbestmaterialen is (bijna altijd) verboden. Maar er is nog veel asbest aanwezig in gebouwen, installaties en schepen. Om werknemers te beschermen tegen de risico’s van asbest is er strenge regelgeving. Het Arbeidsomstandighedenbesluit bevat een apart hoofdstuk over asbest. Grenswaarde en risicoklassen Er geldt een strenge grenswaarde. In de lucht die de werknemer tijdens het werk inademt, mogen zich maximaal 2.000 asbestvezels per kubieke meter lucht (2.000 v/m3) bevinden. Is het gehalte aan asbestvezels in de lucht lager dan deze grenswaarde, dan valt het werk in risicoklasse 1. Er gelden dan een aantal basisregels. Is het gehalte aan asbestvezels in de lucht hoger dan deze grenswaarde, dan valt het werk in risicoklasse 2 of 2A. Er gelden dan aanvullende regels.
Inventariseren, melden, verwijderen en vrijgeven Bij werkzaamheden met kans op blootstelling aan asbestvezels, bijvoorbeeld onderhoud, reparatie of sloop van een gebouw of installatie, is de werkgever verplicht een aantal zaken te regelen voor de werknemers. Vóór aanvang van het werk moet het asbest verwijderd zijn, tenzij de werksituatie daarmee onveiliger wordt. Hiertoe moet er een asbestinventarisatie plaatsvinden. Deze is verplicht bij gebouwen en objecten die vóór 1994 gebouwd zijn. Bij schepen is het ook verplicht als ze ná 1994 gebouwd zijn. Alleen een gecertificeerd asbestinventarisatiebureau mag deze inventarisatie uitvoeren. Als uit de inventarisatie blijkt dat het verwijderen van het asbest in risicoklasse 2 of 2A valt, dan mag dit alleen worden uitgevoerd door een gecertificeerde asbestverwijderaar. Als blijkt dat het verwijderen in risicoklasse 1 valt, dan mogen ook niet-gecertificeerde bedrijven dit uitvoeren. Het verwijderen van asbest moet minimaal 2 dagen van tevoren worden gemeld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie en bij risicoklasse 2 of 2A ook in het Landelijk Asbestvolgsysteem.
Na afronding van de asbestverwijdering moet een eindbeoordeling worden uitgevoerd om de locatie weer te kunnen vrijgeven voor de gebruiker. Lees hier meer over asbestverwijdering. De Nederlandse Arbeidsinspectie stuurt geen ontvangstbevestiging (pdf) meer aan de melder, bevoegde instanties en certificerende instellingen. Deze ontvangstbevestigingen blijven wel verstuurd worden vanuit het LAVS en zijn anders opgebouwd dan de berichten die door de Nederlandse Arbeidsinspectie werden verzonden. Ze bevatten dezelfde gegevens. Dit besluit bevat regels over het verwijderen van asbest uit gebouwen. Als een eigenaar van een gebouw asbest uit een bouwwerk wil (laten) verwijderen, moet hij daar in de meeste gevallen sloopmelding van doen bij de gemeente. In sommige gevallen mag een particulier de asbestverwijdering zelf uitvoeren. De verplichting om de eindbeoordeling of visuele inspectie (risicoklasse 2/2A) in het LAVS vast te leggen door geaccrediteerde laboratoria is opgenomen in het nieuwe artikel 7.12 van het Bbl. Voor zowel particulieren als bedrijven geldt bij werkzaamheden in risicoklasse 1 nu de zorgplicht van artikel 7.4 van het Bbl. Deze zorgplicht betekent dat bij het verwijderen van asbest verspreiding moet worden voorkomen. Als er toch asbest is verspreid, moet dit worden opgeruimd.
Het Asbestverwijderingsbesluit 2005 bevat regels voor het verwijderen van asbest als er geen sprake is van een gebouw. Ook hier de verplichting om een asbestinventarisatierapport te hebben bij de verwijdering van asbest uit objecten. Het asbestverwijderingsbesluit bevat ook regels over het opruimen van asbest na incidenten. Net als in het Bbl voor bouwwerken gelden de asbestregels zowel voor particulieren als voor bedrijven wanneer zij werkzaamheden uitvoeren aan asbesthoudende materialen in objecten. Met het nieuw ingevoerde artikel 16 is een eerdere omissie hersteld. In situaties waarin bijvoorbeeld door een brand asbest in de leefomgeving terechtkomt, kan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente nu handhavend optreden. Nieuw is bovendien dat de LAVS-beheerder bevoegd is om gegevens in het LAVS te analyseren. In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) staan regels voor het behandelen van asbestafval voor bijvoorbeeld milieustraten. Ook voor onderhouds-, schilder-, en installatiebedrijven die tijdens hun werkzaamheden asbest verwijderen. De REACH-verordening (EG) 1907/2006 is een Europese verordening over de productie van en handel in gevaarlijke stoffen, waaronder ook asbesthoudende producten of voorwerpen. De verordening bevat een verbod op het maken, het gebruik en het handelen in voorwerpen en mengsels waaraan asbestvezels opzettelijk zijn toegevoegd. In het Productenbesluit asbest zijn ook regels opgenomen in relatie tot asbesthoudende producten/voorwerpen die niet door de REACH-verordening worden gesteld. Het Besluit asbestwegen geeft aan dat het verboden is een weg, een pad of een erf dat asbest boven een bepaalde concentratie bevat voorhanden te hebben. Het Arbeidsomstandighedenbesluit bevat regels voor het werken met asbest. Voor bepaalde werkzaamheden met asbest is een wettelijk certificaat verplicht. De bedoeling van het certificaat is, dat de gebruiker een ‘gefundeerd vertrouwen' mag hebben dat aan de te stellen eisen is voldaan. Er zijn enkele specifieke uitzonderingen. Het Arbeidsomstandighedenbesluit en vooral de bijbehorende regeling wordt op regelmatige basis gewijzigd. Ascert (stichting certificatie asbest) is de door de minister van SZW aangewezen beheersstichting in het werkveld asbest.