buitengevel stucen: vergunningen, regels en praktische aandachtspunten

Deze pagina is bedoeld voor professionele gebruikers. Wilt u als particulier kozijnen of gevelpanelen plaatsen, ga dan eerst naar het Omgevingsloket en doe de Vergunningcheck. U ziet dan of u voor uw kozijnen of gevelpanelen een vergunning moet aanvragen of melding moet doen. Let op: het vervangen van bestaande kozijnen door kozijnen met een andere profilering, bijvoorbeeld door aluminium kozijnen, is geen 'gewoon onderhoud'.

Wat zijn de relevante vergunningen en welk deel van het bouwen is hier van toepassing?

Bij bouwen wordt onderscheid gemaakt tussen een technisch deel van het bouwen en een ruimtelijk deel van het bouwen. Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) en een ruimtelijk deel van het bouwen (opent als uitklapper). Als de kozijnen of gevelpanelen worden aangebracht of gewijzigd in of aan een (voorbeschermd) monument, is het aanbrengen of wijzigen van een kozijn, kozijninvulling, gevelpaneel, isolatieplaat, boeideel, of stucwerk vergunningplichtig voor het ruimtelijk deel van het bouwen. Vergunningvrij aanbrengen of wijzigen van kozijnen of gevelpanelen op basis van de rijksregels is niet toegestaan in, aan, op of bij een bouwwerk dat zonder de daarvoor vereiste omgevingsvergunning gebouwd is of gebruikt wordt.

Voor het aanbrengen of wijzigen van kozijnen of gevelpanelen in de voorgevel of in een naar openbaar toegankelijk gebied gekeerde zijgevel gelden de regels van het omgevingsplan. Er is dan voor het tijdelijk deel van het omgevingsplan een vergunning omgevingsplanactiviteit bouwwerken nodig. Vergunningvrij aanbrengen of wijzigen van kozijnen of gevelpanelen voor het ruimtelijk deel is niet toegestaan op een bouwwerk dat zonder de daarvoor vereiste omgevingsvergunning gebouwd is of gebruikt wordt.

Welstand en buurregels

Bij een welstandsexces is er ernstige strijd met redelijke eisen van welstand. Dus buitensporigheden in het uiterlijk, die ook voor niet-deskundigen duidelijk zijn. In het Burgerlijk Wetboek staan regels die gelden voor buren onderling. De regels van burenrecht hebben vaak te maken met het voorkomen van hinder (artikelen 5:37 t/m 5:69 BW). Het burenrecht omvat ook bouwregels. Binnen 2 m van de gezamenlijke zijerfgrens zijn vensters of andere muuropeningen, balkons of soortgelijke werken niet toegestaan. Dit geldt alleen als deze uitzicht bieden op het erf van de buren.

Isolatiepleister en bouwvolume

Stel, je wilt een buitengevel voorzien van een mooie pleisterlaag, mag dat dan zo maar? Er van uit gaande, dat het isolerende pleisterwerk niet veel dikker is dan gewoon pleisterwerk (tot 3,5 cm), zou dat wel moeten kunnen. Een isolatiesysteem waarbij eerst een dikke isolatieplaat wordt aangebracht en vervolgens nog een stuclaag breidt het bouwvolume wel uit en is dus wel vergunningsplichtig.

Zo’n half afgesloten bakstenen gebouw met isolatie en stucwerk kan gevolgen hebben voor de ruimtelijke kenmerken van de gevel. Oeps, de Welstandscommissie. Wat je wel rekening moet houden, is dat op grond van de geldende welstandseisen door de gemeente op basis van artikel 13a van de Woningwet handhavend opgetreden kan worden wanneer door het stukadoren sprake is van ernstige strijd met redelijke eisen van welstand. Het is dus handig om vooraf even contact met de betreffende gemeente op te nemen. Algemene richtlijnen zijn hiervoor niet te geven, omdat elke gemeente een eigen welstandsnota heeft, of in de gehele gemeente of een deel daarvan een welstandsvrij beleid voert.

Omwonenden en communicatie

Oeps, de buren. Een heikel punt en goed voor vele uren televisievermaak: onmin met de buren. Ook het stukadoren van een gevel waar buren op uitkijken of van een mandelige muur kan leiden tot vetes en venijn, dus bespreek het voorgenomen stucwerk vooraf met de betrokken buren, zodat ze niet worden verrast. De kans op protest is groter, wanneer je de buren voor een voldongen feit stelt, of in dit geval een gestucte muur. De mandelige muur vereist mogelijk dat je aantoont dat de stuclaag niet nadelig is voor de buren. Bij uitzicht op de muur kunnen buren bezwaar maken tegen de kleur, maar als die binnen welstandseisen valt, is dat geen zaak van bezwaar.

Tijdens het proces: wat neer te leggen hebt?

Wanneer je stucwerk of isolatie aanbrengt, is het verstandig om in kaart te brengen welke delen wel of niet binnen de welstand en omgevingsvergunningen vallen. Houd rekening met de mogelijkheden van een combinatie van werkzaamheden en de regelgeving rondom monumenten, voorbeschermde situaties, en omgevingsplan-activiteiten. Voor specifieke gevallen geldt: neem contact op met de gemeente en controleer de welstandsnota en het omgevingsplan.

Infographic: Overzicht vergunningplichtige onderdelen bij buitengevelstucwerk
Onderdeel Vergunning vereist? Opmerkingen
Kozijnen/Gevelpanelen (nieuwe of gewijzigde afmetingen) Afhankelijk van omgevingsplan en monumenten Zie Omgevingsloket en welstandnota gemeente
Gevelstucwerk met isolatieplaat (dik 3,5 cm of meer) Ja (ruimtelijk deel) Kan bouwvolume uitbreiden
Voorgevel of naar openbaar gebied gekeerde zijgevel Ja (omgevingsplanactiviteit) Regels per gemeente

Samenvattend: controleer altijd bij het Omgevingsloket of u een vergunning moet aanvragen of een melding moet doen. Houd rekening met monumentenzorg, welstand en burenrecht, en bespreek uw plannen tijdig met de gemeente en met uw buren.

tags: #buitengevel #stucen #vergunning