Het is aangewezen om jaarlijks je metselwerk eens te onderwerpen aan een inspectie, zodat je er vroeg bij kan zijn om bijvoorbeeld vochtproblemen op te lossen. De kans bestaat ook dat je hier en daar een scheur opmerkt. Dat is echter niet altijd een reden tot paniek. Hoewel het zeker aangewezen is om er een stabiliteitsingenieur bij te halen, kan je ook zelf al een eerste analyse doen. Barsten en scheuren in je muren kunnen verschillende oorzaken hebben. Fijne barstjes of kleine haarscheurtjes zijn hoofdzakelijk te wijten aan onvoldoende krimp- en uitzetvermogen van de gebruikte materialen in de muur of door het ‘zich zetten’ van de constructie of druk verkeer in de straat waar je woont. Over het algemeen geldt dus: horizontaal wijst op een groter gevaar dan verticaal. Check bij een barst in een buitenmuur zeker ook of de binnenmuur niet meescheurt. Verticale scheuren in een buitenmuur: dergelijke scheuren ontstaan hoofdzakelijk door het zetten van het gebouw en/of te weinig dilatatievermogen van de materialen. Horizontale scheur in een buitenmuur: deze scheuren kunnen wijzen op grondverzakkingen of spatkrachten - de zijwaarts gerichte horizontale krachten - van het dak. Getrapte scheur, vertrekkend vanuit de hoek van een raam en weg van het raam: dit kan het gevolg zijn van de werking van het linteel of latei boven het raam. Een of meerdere getrapte scheuren boven het raam, niet weg van het raam: Dit wil zeggen dat het linteel voor onvoldoende steun zorgt en zo snel mogelijk moet worden vervangen. Scheuren met roestplekken: scheuren met roestplekken zijn gevaarlijk en moeten zo snel mogelijk verholpen worden. EEN SCHEUR! Afhankelijk van de locatie en positie van de scheur, kan je er een professional bijhalen om een analyse te doen en de oorzaak te zoeken. Wat je wel zelf al kan doen, is nagaan of de scheur nog werkt (krimpen en uitzetten). Dat kan je doen door er spietjes in te klemmen. Deze zullen, indien de scheur krimpt of uitzet, platgedrukt worden of eruit vallen. Volg dat nauwgezet op. Merk je dat er beweging in zit? Kleine, enigszins rechte verticale scheuren kan je zelf fixen met een reparatiemortel of een geschikte siliconenkit. Belangrijk is vooral dat je kit elastisch genoeg is en de breedte van de scheur zeker kan overbruggen. Voor scheuren met een grilligere, onregelmatige vorm kan je ook een dilatatieband of voegband gebruiken. Die bestaan uit een flexibel schuim of uit rubber. Kies zeker voor een band die vochtbestendig is. Doordat een verticale scheur vaak veroorzaakt wordt door te weinig krimp- en uitzetvermogen van de muur, laat je best ook een dilatatievoeg voorzien in de muur om scheuren verder te voorkomen. Om grotere scheuren het hoofd te bieden, kan er gewerkt worden met scheurverankering. Eerst worden daarbij alle beschadigde stenen vervangen en voegen verwijderd, waarna er een sleuf (kruislings op de richting van de scheur) wordt uitgefreesd, van om en bij de halve meter aan beide kanten van de scheur. Als een scheur zich niet enkel in de voegen doorzet, maar ook doorheen meerdere stenen loopt, bijvoorbeeld bij een verticale of getrapte scheur die van boven tot beneden op de gevel loopt, worden de stenen waardoor de scheur loopt vervangen en wordt er uiteraard opnieuw gevoegd rond de nieuwe stenen. Daarna wordt een dilatatievoeg aangebracht. Scheuren in het voegwerk kunnen de structurele integriteit van een gebouw in gevaar brengen. Voegen spelen een cruciale rol bij het afdichten van de gevels tegen water, vuil en andere invloeden van buitenaf. Wanneer voegwerk begint te scheuren, kan water de muur binnendringen, wat kan leiden tot verdere schade zoals schimmel, vorstschade en zelfs rot. Scheuren in voegwerk kunnen verschillende oorzaken hebben, variërend van externe factoren zoals weersomstandigheden tot interne factoren zoals beweging van het gebouw. Er zijn verschillende factoren die scheuren in voegwerk kunnen veroorzaken. Het is belangrijk om te begrijpen wat de oorzaken zijn, zodat je gericht actie kunt ondernemen om de schade te verhelpen en verdere problemen te voorkomen. 1. Een van de belangrijkste oorzaken van scheuren in voegwerk is de invloed van weersomstandigheden, vooral temperatuurschommelingen en vorst. Wanneer water in de voegen trekt en vervolgens bevriest, zet het uit en veroorzaakt het druk op het voegwerk. Dit kan leiden tot scheuren in de voegen, wat de bescherming van de gevel vermindert. 2. Gebouwen kunnen in de loop der tijd bewegen door verschillende factoren, zoals verzakking van de fundering of het inkrimpen van bouwmaterialen. Deze beweging kan scheuren in het voegwerk veroorzaken. 3. Een andere veelvoorkomende oorzaak van scheuren in voegwerk is een onjuiste toepassing van het voegwerk zelf. Als de mortel niet goed gemengd is, niet op de juiste manier wordt aangebracht of als de voegen te dun worden aangebracht, kan dit leiden tot scheuren of het loskomen van de voegen. 4. Vochtproblemen, zoals water dat in de voegen trekt, kunnen ook scheuren veroorzaken. Als het voegwerk niet goed afsluit, kan water de muur binnendringen, wat leidt tot verzwakking van het voegwerk en het ontstaan van scheuren. Het is belangrijk om scheuren in het voegwerk snel en effectief te repareren om verdere schade aan de gevel te voorkomen. Er zijn verschillende professionele oplossingen beschikbaar voor het herstellen van scheuren in voegwerk, afhankelijk van de oorzaak van de schade. 1. De eerste stap in het repareren van scheuren is het uitvoeren van een grondige inspectie van het voegwerk. Dit omvat het identificeren van de oorzaak van de scheuren en het beoordelen van de omvang van de schade. 2. Voegwerk dat zwaar beschadigd is of dat niet goed hecht, moet worden verwijderd voordat het nieuwe voegwerk kan worden aangebracht. Dit wordt meestal gedaan door het voorzichtig uitschrapen van het oude voegwerk zonder de gevel zelf te beschadigen. 3. De keuze van mortel is afhankelijk van het type gebouw en de omgevingsomstandigheden. Bij scheuren door vorst zal bijvoorbeeld een flexibele mortel nodig zijn die bestand is tegen temperatuurschommelingen en vocht. 4. Na het aanbrengen van het nieuwe voegwerk kan de gevel worden geïmpregneerd met een hydrofobeermiddel. Dit zorgt ervoor dat het voegwerk waterafstotend wordt, wat de kans op toekomstige scheuren door vocht vermindert. MKE Dienstverlening biedt gespecialiseerde oplossingen voor het herstellen van scheuren in voegwerk. Hun vakmensen hebben jarenlange ervaring met het repareren van voegwerk in zowel moderne als historische gebouwen. Met een team van ervaren voegwerkers zorgt MKE Dienstverlening ervoor dat scheuren in voegwerk snel worden gerepareerd en dat de gevel van je gebouw beschermd blijft tegen de elementen. Scheuren in voegwerk kunnen ernstige gevolgen hebben voor de gevel en de bescherming van het gebouw. Het tijdig herkennen en repareren van scheuren is essentieel om verdere schade te voorkomen. Scheurvorming in een gevel is meestal onbedoeld en doet afbreuk aan de mooie gevel. Dilatatieadvies tegen scheurvormingOm het risico op scheurvorming te minimaliseren kan bij MBI een dilatatieadvies worden aangevraagd. Deze adviezen worden verzorgd door een extern ingenieursbureau dat kijkt naar alle bouwkundige aspecten. Zij kijken naar het gehele gebouw, de ligging, het gebruik van geveldragers en lateien en de eigenschappen van de gevelsteen. Met de toevoeging van wapening in de lintvoegen kan in veel gevallen het aantal dilatatievoegen worden verminderd. Ontstaan scheuren in de gevelScheuren in de gevel ontstaan wanneer trekspanningen, die in een gemetselde muur optreden als gevolg van krimp, kruip of temperatuurdaling, leiden tot overschrijding van de treksterkte van het samengestelde materiaal. Krimp is een eigenschap inherent aan betonstenen. Door het laten uitbrengen van een dilatatieadvies wordt het risico op scheurvorming geminimaliseerd, maar kan nooit geheel worden voorkomen. Wat te doen?Mochten er toch scheuren in de gevel ontstaan dan is het van belang om de oorzaak van deze scheuring te achterhalen.Wordt het gevelblad belemmerd in de werking?Is er een dilatatieadvies opgevraagd en is dit ook toegepast?Is er sprake van werking / zetting in de draagconstructie, geveldragers of lateien?Indien er geen dilataties zijn voorzien is het in sommige gevallen mogelijk om deze achteraf in het gevelblad aan te brengen. Dit is een zeer specialistische klus die heel netjes moet worden uitgevoerd en waarbij ook rekening moet worden gehouden met waterkerende folies, metalen dragers en wapeningen die in het gevelblad zijn opgenomen. Wanneer er scheuren in de gevels zijn ontstaan dan kunnen deze door gespecialiseerde bedrijven worden gevuld en op kleur worden gezet. Wat is optrekkend vochtOptrekkend vocht is een veelvoorkomend verschijnsel in wanden van metselwerk van veelal oudere gebouwen en woningen in ons vochtige klimaat. Veelal betreft het wanden die in verbinding staan met de gemetselde fundering. Kenmerkend voor optrekkend vocht is dat het in de loop van de jaren ontstaat en verergert, zodanig dat het vocht zich zichtbaar gaat uiten door middel van schimmels, uitbloeiingen, vochtplekken. Vooral door de naar buiten tredende zouten. Het leidt tot een muffe geur en relatieve hoge vochtigheid in de ruimte bij onvoldoende ventilatie. Daarnaast verminderd het aanzien van de betreffende ruimte. Stuclagen en behang kunnen loslaten, schimmels kunnen zich aan aanwezige goederen hechten. Oorzaken van optrekkend vocht Optrekkend vocht wordt veroorzaakt door direct of indirect contact van het steen -of metselwerk met vocht, grond- of lekwater. Natuurlijke absorptie en capillaire werking maken dat vocht optrekt vanuit de grond in een onafgebroken proces. Bijvoorbeeld in de gemetselde fundering en vandaar uit naar de gemetselde opgaande muren. De mate waarin dat gebeurt wordt bepaald door omstandigheden zoals opbouw van de constructie, vochtigheid, temperatuur, verdamping, isolatiemateriaal, aanwezigheid van zouten, bepleistering, etc. Factoren die optrekkend vocht bevorderen Een beschadigd trasraam of het ontbreken ervan. Toepassing van verkeerde stenen in de fundering. Poreuze bouwmaterialen in fundering en / of wanden Situaties waarbij het trasraam lager ligt dan de hoogste grond water stand. Verkeerd toegepaste metselspecie, valspecie in de spouw en vervuiling. Toepassing van oude bouwmaterialen verontreinigd met zouten. Grondwater dat vervuild is met zouten. Afdichtende pleisterlagen en of aftimmeringen. Combinaties van voornoemde factoren kunnen de situatie verergeren. Het verbergen - weg timmeren - van optrekkend vocht door latten of een pleisterlaag, het aanbrengen van lambrisering aluminiumpapier etc. zijn toegepaste middelen om de visuele verschijnselen van het optrekkend vocht aan het oog te onttrekken. Ze creëren echter een “schoorsteen” effect, waardoor het vocht nog hoger optrekt dan zonder deze maatregelen. Het niveau tot waarop het vocht optrekt, wordt bepaald door evenwicht tussen de hoeveelheid vocht die aan de oppervlakte van de muur verdampt en de hoeveelheid vocht die de muur absorbeert op grondhoogte. Het gebruik van ondoordringbare wandmembranen of -bekleding verminderd de hoeveelheid verdamping, waardoor het vocht gedwongen wordt verder te stijgen. Zo kan optrekkend vocht door een combinatie van deze factoren zelfs boven de eerste verdieping uitkomen. Bijkomende problemen Bij optrekkend vocht kan de muur een zodanige hoeveelheid water bevatten dat het een voedingsbodem vormt voor de groei van houtaantastende algen of soortgelijke schimmels die goed gedijen onder vochtige omstandigheden. Deze kunnen de houtconstructies van een gebouw danig aantasten. Een goed geconditioneerde ruimte, voldoende verwarmd en geventileerd vertraagt het proces weliswaar, maar het optrekken van vocht gaat toch langzaam door. Onderzoeken en beoordelen van de aanwezigheid van optrekkend vocht Om te onderzoeken of inderdaad sprake is van optrekkend vocht en omdat daarvoor vele oorzaken mogelijk zijn, is het gewenst om een specialist onderzoek te laten verrichten. Daarnaast dient bekeken te worden wat de meest effectieve oplossing is in de gegeven situatie. Dit onderzoek kan bestaan uit: Visuele inspectie van het gebouw en omgeving; is sprake van optrekkend vocht? In kaart brengen van de plattegrond en de muurgedeelten waar optrekken van vocht plaats vindt, mede op basis van ter beschikking staande bouwtekeningen. Onderzoek naar soort fundering en samenstelling van de fundering. Vaststellen van de hoogte van het optrekkend vocht in de desbetreffende muurgedeelten, met de Ervas elektro indicatie meter. Vaststellen en controleren van het vochtpercentage met de calcium carbid meter. Eeventueel boormonster nemen en onderzoeken op aanwezigheid van zouten in het metselwerk. Na het onderzoek brengt Ervas een advies uit over de te nemen maatregelen en de daarvoor aanbevolen methoden. Een indicatie van de kosten om het probleem op te lossen behoort eveneens tot het advies. Voor algemene informatie over de inspectie, de analyse en de rapportage: zie Analyse en Inspectie Waar moet de oplossing aan voldoen? Voorkomen is beter dan genezen. Daarom is het ideaal plaatje dat vocht niet van buiten in de constructie kan dringen (noch horizontaal noch verticaal). Bij nieuwbouw kunnen wanden en aansluitingen op effectieve wijze van buitenaf behandeld worden. Bij bestaande bebouwing is dat vaak lastiger of economisch niet haalbaar. Als het vocht eenmaal in de constructie aanwezig is kan het, zonder verdere maatregelen, gaan optrekken. Daarom is het aanbrengen van horizontale barrières in de constructie aanbevolen, zodat vochttransport stopt of voorkomen kan worden. Bij nieuwbouw wordt daartoe veelal een waterdichte laag in het opgaande metselwerk (trasraam) aangebracht. Dit is echter vrijwel niet toepasbaar bij reeds bestaande gebouwen. Het probleem nader geanalyseerd Optrekken van vocht vindt pas plaats na intrekking van het vocht in het bouwmateriaal, vaak de fundering. De meeste natuurlijke constructiematerialen zijn waterabsorberend en worden gemakkelijk vochtig, daar hun ondergrond wateropnemend of wateraantrekkend is. Het ideaal is dat de oppervlakten van de materialen waterafstotend of niet makkelijk water verspreidend zijn. Indringing wordt dan tegengegaan. Bij veel bestaande constructies zijn de oppervlakten echter juist wateraantrekkend en moeten er derhalve middelen gevonden worden om het oppervlak te veranderen van wateraantrekkend in waterafstotend. Deze wijziging kan plaatsvinden door het wijzigen van zijn chemische aard.Technisch gezien is dit betrekkelijk gemakkelijk voor buitenoppervlakken, maar dat is veelal niet economisch of esthetisch aantrekkelijk. Graafwerk aan de buitenzijde van gebouwen is in veel gevallen ook niet mogelijk. Daarom zijn in de loop der jaren methoden ontwikkeld om het optrekken van vocht dat zich reeds in de constructie bevindt, zoals: Elektro-kinese; een methode die vooral in Oost-Europese landen werd toegepast. Poriënvullende systemen, van natronwaterglas tot acryl armide gels. Veel van deze systemen zijn heden achterhaald of verboden omdat ze schadelijk zijn voor het metselwerk door de vorming van zouten, omdat ze zeer giftig voor de volksgezondheid of omdat ze milieu onvriendelijk zijn. Deze behandelingen zijn ook moeilijker, vooral als men een dieptebehandeling wenst en als tevens het metselwerk nog moet “ademen”. Wat is de oplossing? Ervas ontwikkelde een uniek antwoord op dit probleem: het Ervas injectiesysteem . Onder regelbare druk wordt van binnenuit de kelder een vloeistof in de constructie gespoten, zodat een horizontale blokkade wordt gevormd in de poriën van het bouwmateriaal, waardoor het hinderlijke vochttransport stopt. Bij voorkeur wordt de barrière gelegd in de fundering, dus zo laag mogelijk. Bij een hogere waterstand wordt deze daarboven aangebracht. Methoden Zodra geconstateerd wordt dat capillaire werking - intern vochttransport in het steen - in het funderingsmetselwerk en eventueel overige metselwerk plaats vindt, is het raadzaam om dit metselwerkgedeelte te behandelen met het effectieve Ervas - systeem. Er zijn verschillende injectie-methoden: handmatig, met onderdruk en met lage druk. De keuze is afhankelijk van tijd en het doordringend vermogen van de steen, maar ook de hoeveelheid te injecteren m3 metselwerk. Injectie onder hoge druk van de afzonderlijke stenen zelf.Injectie onder lage druk die leidt tot een volledig verzadiging van het metselwerk door capillaire opnemen van de injectie vloeistof. Uitvoering De injectiebehandeling gaat als volgt te werk: Om te kunnen injecteren dienen gaten te worden geboord. Nadat de wand is geschoond, boort men ter hoogte van de beoogde plaats van blokkeren gaten, met bijvoorbeeld een onderlinge afstand van 10-12 cm, onder een hoek van 25 graden. Deze boorgaten worden middels injectie gevuld met. Het aantal gaten is afhankelijk van de samenstelling van de baksteen en zijn verzadiginggraad. Een gat per steen worden normaliter aanbevolen. Indien het metselwerk zeer dicht is, zijn mogelijk meerdere gaten per steen nodig om de verdeling van de vloeistof gelijk te maken, zodat een totale verzadiging van de geïnjecteerde laag wordt bereikt. Afhankelijk van de poreusheid van de steen of voegspecie wordt het vullen met de Ervas injectievloeistof herhaald totdat er voldoende verzadiging heeft plaatsgevonden. Na controle van de verzadiging worden de geboorde gaten afgedicht met Ervas Boorgatenvuller. Milieu Ervas Injectievloeistof is een milieuvriendelijke en watergedragen . Ontwikkeld na vele jaren van grondig laboratoriumonderzoek, veelal uitgevoerd door onafhankelijke instellingen en gebruikmakend van de praktijk. De vloeistof bestaat uit grondstoffen op basis van watergedragen siliconaten die met koolzuur uit de lucht een chemische verbinding vormen. Resultaat De resultaten van deze methode zijn zeer goed, mits door specialisten uitgevoerd. De vloeistof toont zich, mits toegepast met het Ervas injectiesysteem, zowel vanuit zijn structuur als zijn indringend vermogen superieur in alle vormen. De structuur van het bestaande metselwerk wordt versterkt. Een natte buitenmuur kan zorgen voor schimmel, loslatende voegen en een kil binnenklimaat. Vaak ligt de oorzaak bij doorslaand vocht, beschadigde voegen of lekkages. In dit artikel leest u hoe u vochtproblemen aan de buitenmuur herkent, wat de oorzaken zijn en welke oplossingen het meest effectief zijn.
Herkennen en monitoren van scheurpatronen
Hoe herken je vochtproblemen in de buitenmuur? Een vochtige buitenmuur laat vaak duidelijke sporen na. Let op donkere plekken, groene aanslag, mosgroei, afbladderende verf of witte uitslag door zouten. Schimmel aan de binnenzijde van de muur is ook een teken. Herkenbaar? Dan is het verstandig om snel actie te ondernemen, voordat de schade zich verder uitbreidt.
Oorzaken en signalen van scheurvorming
Scheuren in voegwerk kunnen veroorzaakt worden door weersomstandigheden, funderingsverzakking, verkeerde toepassing van het voegwerk en vochtproblemen. Horizontal scheuren duiden vaak op druk van buitenaf of roestende elementen; verticale scheuren wijzen op zetting of funderingsproblemen. Kleine haarscheurtjes zijn meestal oppervlakkig, maar bij grotere scheuren is professionele beoordeling nodig. Meerdere scheuren in buitenmuren geven meestal een breder probleem aan en vragen om stabilisatie van de oorzaak voordat herstel effectief kan zijn.
Stabiele zijligging
Professionele hersteloplossingen voor scheurvorming
Voegen en scheuren herstellen begint met inspectie en het verwijderen van zwaar beschadigd voegwerk. De keuze van mortel hangt af van het type gebouw en omgevingsomstandigheden. Voor vorstschade is flexibele mortel gewenst en na het aanbrengen kan de gevel geïmpregneerd worden met een hydrofobeermiddel. Spiraalwapening in lintvoegen verdeelt trekspanningen en versterkt het metselwerk. Injecteerbare systemen worden gebruikt voor diepere scheuren of moeilijk bereikbare plekken. Een dilatatievoeg is vaak nodig om toekomstige scheurvorming te voorkomen.
MKE Dienstverlening biedt gespecialiseerde oplossingen voor het herstellen van scheuren in voegwerk met vakmensen en ervaren voegwerkers. ABC-Adamas levert complete systemen voor scheurherstel met wapening, mortel en gereedschap, afgestemd op verschillende geveltypes. Een uitstekende diagnose en stabilisatie van de oorzaak zijn cruciaal voordat structureel herstel kan plaatsvinden. Voor historisch of monumentaal metselwerk kunnen kalkgebonden mortels en passende systemen gebruikt worden.
tags: #buitenmuur #afscheiding #zit #beweging #in