Een centraaldoos is een doos in het plafond waar elektrische draden samenkomen en met elkaar verbonden worden. Je kunt het zien als een soort kruispunt waar elektriciteit wordt verdeeld naar verschillende plekken in een kamer. Vanuit deze doos lopen draden naar bijvoorbeeld een lamp, een schakelaar of een stopcontact. Vanuit de meterkast loopt er een kabel naar deze doos. De naam zegt eigenlijk al wat de functie is.
Een centraaldoos is het centrale knooppunt van de elektrische installatie in een ruimte, zoals een woon- of slaapkamer. Ophangpunt voor verlichting: De doos bevindt zich meestal in het plafond en dient direct als bevestigingspunt voor een lamp. In de meeste huizen bevindt de centraaldoos zich in het midden van het plafond. De keuze voor een centraaldoos hangt af van het type plafond en de toepassing.

Wat is een centraaldozensysteem?
Wat is een centraaldozensysteem?Een centraaldozensysteem is een buizensysteem waarbij vanaf de groepenkast, per groep, buizen lopen en die op één plaats worden samengebracht in een centraaldoos. Vaak bevindt zich in één ruimte, één centraaldoos waar alle schakelaars en wandcontactdozen op zijn aangesloten. Indien zich meerdere centraaldozen in een ruimte bevinden, dan zijn deze onderling met elkaar verbonden.
Deze buizen kunnen een diamater hebben van 8 tot 12 millimeter, 16 millimeter of 19 millimeter. Vanuit de centraaldoos lopen leidingen in een stervorm naar al het schakelmateriaal in een ruimte. In een elektrische installatie moeten draden veilig met elkaar verbonden worden. In de centraaldoos worden de draden verbonden met lasklemmen.
Bekabeling: draden en functies
De belangrijkste draad is de fasedraad. Dit is de draad waar spanning op staat. Daarnaast is er de nuldraad. Deze draad voert de stroom weer terug naar de installatie. Ook zit er vaak een schakeldraad in de doos. Dit is de draad die van de schakelaar naar de lamp loopt. Verder kan er een aardedraad aanwezig zijn.
Ten eerste zorgt de doos ervoor dat draden veilig kunnen worden verbonden met lasklemmen. Dit systeem maakt het eenvoudiger om later wijzigingen aan te brengen. Ook moeten verbindingen altijd in de doos zelf worden gemaakt. De doos moet bijvoorbeeld altijd bereikbaar blijven.

Soorten centraaldozen en toepassing per plafondtype
Er zijn verschillende centraaldozen die je kunt gebruiken. Deze zijn hieronder beschreven.- Ronde centraaldoos: Dit wordt vooral gebruikt bij standaard plafondlampen en eenvoudige installaties. Deze centraaldoos is compact en geschikt voor één lichtpunt.- Vierkante centraaldoos: Deze biedt meer ruimte voor meerdere draden en buizen. Het is geschikt voor uitgebreidere schakelingen of meerdere richtingen.- Centraaldozen met meerdere invoeren: Het is te kiezen met acht, twaalf of meer invoeren. Dit is handig wanneer je meerdere buizen samenbrengt of verschillende schakelaars wilt aansluiten.- Brandwerende of speciale centraaldozen: Dit is toepasbaar in situaties waar extra veiligheid of regelgeving vereist is. Geschikt voor holle plafonds of wanden.- Centraaldozen voor holle plafonds of wanden: Deze centraaldozen zijn ontworpen voor gipsplafonds of andere holle constructies, vaak met klemmen die zonder boren vastzetten.
Voor holle plafonds gebruik je een brandwerende centraaldoos zoals de Attema CH75R, die geschikt is voor meerdere kabelinvoeren. Voor massieve plafonds kies je een inbouwdoos die je direct in het beton verwerkt. In dit stappenplan zijn we uitgegaan van een houten plafond, voor betonnen plafonds worden namelijk andere varianten gebruikt.
Top 5 centraaldozen (selectie uit het assortiment)
- Attema centraaldoos CH60R plafondDe Attema CH60R is een ronde plafondcentraaldoos met 12 invoeren geschikt voor 16 of 19 mm buis. Ideaal voor nette en veilige bedrading in plafonds.
- Centraaldoos HAF vierkant 55mmVierkante centraaldoos met een hoogte van 55 mm, voorzien van 4 invoeren laag (16 mm) en 4 invoeren hoog (16 mm). Geschikt voor nette en veilige montage van elektra-installaties.
- ABB CHP60 centraaldoos groot 12 ingangenRuime ABB centraaldoos met 12 ingangen, geschikt voor buisdiameters van 16, 19 en 20 mm.
- Centraaldoos HAF vierkantVierkante HAF centraaldoos met een hoogte van 75 mm. Biedt extra ruimte voor het wegwerken en aansluiten van bedrading.
- 165B Centraaldoos ABB HAF vierkantVierkante centraaldoos met een hoogte van 55 mm, voorzien van 8 invoeren (16 mm, hoog). Bekijk deze centraaldoos
Basisklussen elektra - hoe ga je te werk?
Plaats bepalen en toegankelijkheid
In vrijwel iedere situatie adviseren we dus om een centraaldoos in het plafond te plaatsen. De centraaldozen worden meestal op een plek gemonteerd waar eronder ook het lichtpunt komt. Dit wordt zo gedaan, omdat vanuit dit punt alle schakelaars en wandcontactdozen eenvoudig bereikbaar zijn en omdat dit een plek is waar het wegwerken van de afdekplaat in het plafond relatief eenvoudig is. Een afdekplaat in de muur of de grond plaatsen is aanzienlijk lastiger. In bepaalde situaties, zoals bij een extreem hoog plafond, kun je er ook voor kiezen om het bijvoorbeeld in de muur te plaatsen.
Let op: Zorg er altijd voor dat de centraaldoos bereikbaar blijft. Verwerk het bij voorkeur dus niet in de muur of in het isolatiemateriaal. Naast het feit dat een stuk isolatiemateriaal wegsnijden niet ideaal is voor de isolatie van je woning, is het ook een stuk lastiger om het in de toekomst terug te vinden. Tip: Ga je de centraaldoos toch in het isolatiemateriaal of in de vloer plaatsen? Markeer de plaats duidelijk zodat het eenvoudig bereikbaar en herkenbaar is.
Probleemsituatie: bestaand balkenplafond met gips op riet
Binnenkort ga ik elektra in een balkenplafond wegwerken (daar waar dat nu overal met platte buis op het plafond is aangelegd). Daarna wordt het plafond in zijn geheel gestuct. Maar ook al wordt er gestuct, ik zou de gaten die ik moet maken graag zo klein mogelijk houden. Ik ben bang dat dat niet zo makkelijk zal gaan aangezien het om (oud) gips op riet gaat. Dus een heel stuk eruit halen en later weer terugplaatsen zal waarschijnlijk niet gaan. Ik weet ook niet welke afstand de balken onderling hebben (kan ik nu niet zien) dus wellicht dat ik er ook een heel groot stuk voor zou moeten verwijderen. Nee helaas, de vloer van de bovenverdieping kan/mag er niet uit. Anders was het een stuk makkelijker (v.w.b.
Wat ik kan doen is van onderaf tussen 2 balken het gips weghalen en de ruimte opvullen met 2 latten waarop ik van tevoren de centraaldoos heb vastgezet. Precies en aangezien het gestuuct wordt, kun je hier ook gewoon een strook stuucplaat tegen schroeven. En een ander punt is dat de centraaldoos aan de achterkant op 't plankje wordt bevestigd m.a.w. Ik denk dat ik begrijp wat je bedoelt.

Stappenplan: centraaldoos monteren en aansluiten
Stap 1: Voorbereiding en locatie
Stap 1: VoorbereidingDenk voor de tijd goed na over de locatie.De centraaldozen worden meestal op een plek gemonteerd waar eronder ook het lichtpunt komt. In vrijwel iedere situatie adviseren we dus om een centraaldoos in het plafond te plaatsen. Let op: Zorg er altijd voor dat de centraaldoos bereikbaar blijft.
Stap 2: Schroeven bevestigen (montage op latten)
Plaats de centraaldoos tegen twee houten latten en bevestig de schroeven zodat de centraaldoos op de gewenste plek komt te zitten. Plaats de schroeven nooit door de tuiten heen. Tussen de tuiten bevindt zich een gat waardoor de schroef op de centraaldoos bevestigd kan worden. Deze universele tuiten hebben een diameter van 16 of 19 mm.
Stap 3: Centraaldoos plaatsen op rachels
Plaats de centraaldoos op de rachels (houten planken). Stap 3. Leg de centraaldoos op het houten raamwerk van het plafond. Stap 2. Bevestig de centraaldoos met de schroeven en de schroevendraaier of boormachine tegen de twee houten latten, zodat de centraaldoos in het midden van de twee latten komt te zitten.
Stap 4: Leidingen en draden aanleggen
Stap 4: Draden plaatsenLeid alle elektriciteitsdraden via installatiebuizen naar de doos. Houd een wat grotere lengte aan met het oog op de toekomst. Het gebruiken van wat langere installatiedraden maakt het maken van bochten ook makkelijker. Kijktip: Heb je grotere lengtes installatiebuis nodig of dien je een aantal bochten te maken? Kies dan voor installatiebuizen met een diameter van 19 mm. Dit vereenvoudigt het trekken van kabels. Heb je geen zin in het trekken van kabels? Bekijk dan ons aanbod flexibele buis met draad.
Stap 5: Aansluiten en controleren
Stap 5: Draden aansluiten en controlerenSluit eerst de aardedraad aan (veiligheid voorop), gevolgd door de nuldraad (blauw), en daarna pas de fasedraad (bruin) en schakeldraad (zwart). Op deze manier werk je veilig en voorkom je dat de installatie onder spanning komt te staan terwijl je nog bezig bent. Controleer of alle installatiedraden correct aangesloten zijn voordat je de groepen weer inschakelt. Verbind nooit centraaldozen van verschillende groepen met elkaar.
Stap 6: Afwerking en lamp ophangen
Stap 6: Lamp plaatsen Als laatste stap kun je de lamp ophangen aan de centraaldoosdeksel. Tip: Een afdekplaatje met kroonsteen vergemakkelijkt het aansluiten van lampen aanzienlijk. Precies en aangezien het gestuuct wordt, kun je hier ook gewoon een strook stuucplaat tegen schroeven.

Alternatieven en bijzonderheden
Tip: Zie je geen mogelijkheden om een centraaldoos te verwerken in het plafond? Kies dan voor het zogeheten normaaldozensysteem. Hierbij maak je gebruik van kabeldozen en installatiebuizen die niet in de muur of in het plafond verwerkt worden. Tip: Heb je een betonnen plafond? Centraaldozen kunnen in principe gewoon in het beton gestort worden. Wij adviseren dit echter niet te doen aangezien het bij vervang- en herstelwerkzaamheden extra kosten en/of werk oplevert. Zie je geen andere mogelijkheden?
De keuze voor een centraaldoos hangt af van het type plafond en de toepassing. Voor holle plafonds gebruik je een brandwerende centraaldoos zoals de Attema CH75R, die geschikt is voor meerdere kabelinvoeren. Voor massieve plafonds kies je een inbouwdoos die je direct in het beton verwerkt. Hoe ziet een centraaldoos eruit?Een centraaldoos ziet eruit als een opeenstappeling, korte, grijze pvc-buizen met en aan de bovenkant een ronde of vierkante opening.
Benodigdheden voor montage
- Wat heb je nodig om een centraaldoos te monteren?Centraaldoos
- Centraaldoos deksel
- Correctiering centraaldoos (optioneel)
- Kabel snoer trekontlasting (optioneel)
- Schroevendraaier
- Boormachine
- Boor
- Twee houten latten
Overwegingen bij bereikbaarheid en veiligheid
Een centraaldoos wordt vaak gemonteerd op een centrale plek in het plafond, in de vloer of in een wand. Vaak is een centraaldoos gemonteerd boven een lichtpunt in het plafond van een gebouw. Let op: Zorg er altijd voor dat de centraaldoos bereikbaar blijft. Ook moeten verbindingen altijd in de doos zelf worden gemaakt. Naast het feit dat een stuk isolatiemateriaal wegsnijden niet ideaal is voor de isolatie van je woning, is het ook een stuk lastiger om het in de toekomst terug te vinden.
We hopen dat dit artikel je geholpen heeft bij het aansluiten van een centraaldoos in het plafond. Loop je ergens vast of heb je nog een aantal vragen? Stel ze gerust in de chat voor een direct antwoord. Heb je vragen over dit onderwerp of wil je persoonlijk advies van onze specialisten? Ons team staat klaar om je te helpen met vakkundig advies en de juiste oplossing voor jouw project.
tags: #centraaldoos #in #bestaand #plafond #maken