Op weg naar een volledig circulaire bouweconomie in 2050 moet de Nederlandse bouw in 2030 al voor de helft circulair zijn. Dit betekent dat er bij het bouwen van nieuwe woningen zoveel mogelijk gebruik gemaakt moet worden van de grondstoffen die vrij komen bij de sloop van oude gebouwen. Nieuwe bouwmaterialen moeten zonder kwaliteitsverlies uit zo veel mogelijk secundaire grondstoffen gaan bestaan. Om de aanvoer van hoogwaardige secundaire grondstoffen voor circulaire kalkzandsteen te garanderen en te optimaliseren slaan Calduran kalkzandsteen en GP Groot recycling de handen ineen. Calduran is marktleider in kalkzandsteenoplossingen en Caldubo vertegenwoordigt een enorme stap richting circulair bouwen.
Circulair bouwen met Caldubo: wat verandert er in productie en gebruik?
Bij de productie van Caldurbloemen is 40% van het grove toeslagmateriaal vervangen door gerecyclede granulaten van kalkzandsteen en beton. Calduran Caldubo-elementen voldoen aan de kwaliteitseisen volgens het KOMO-certificaat voor kalkzandsteen en aan de normen voor uitloging zoals gesteld in het Besluit Bodemkwaliteit. In het proces wordt granulatie uit sloopmateriaal steeds crucialer: Calduran streeft naar een situatie waarin een nieuw kalkzandsteenelement voor 100% uit secundair materiaal bestaat, al is de beschikbare stroom momenteel nog niet voldoende om dit volledig te realiseren.
De milieukostenindicator van kalkzandsteen blijft verreweg het laagst in vergelijking met andere veelgebruikte wandsystemen van 10 centimeter dik, volgens NIBE. Het gebruik van circulaire grondstoffen in kalkzandsteen zoals Caldubo biedt daarnaast enorme mogelijkheden op weg naar een volledig circulaire bouweconomie. Kalkzandsteenpuin uit sloop wordt, mits schoon aangeleverd, hoogwaardig gerecycled en kan als secundaire grondstof dienen in de productie van nieuw kalkzandsteen. Granulaat uit kalkzandsteenpuin wordt eerst visueel gereinigd, vervolgens gebroken, gezeefd en eventueel gewassen voordat het terugstroomt in Calduran’s productieproces.
Partnerschap als motor voor kwaliteit en schaal
Om de aanvoer van hoogwaardige secundaire grondstoffen voor circulaire kalkzandsteen te garanderen werkt Calduran samen met GP Groot recycling. GP Groot zamelt betonpuin en kalkzandsteen in op zes locaties in Nederland en levert dit aan als nieuwe grondstof voor Caldubo, mits voldaan wordt aan strikte kwaliteitseisen en innameprotocollen van het Calduran-laboratorium. Door voortdurend te investeren in inzamel-, sorteer- en verwerkingsmethoden wordt de materiaalstroom steeds hogerwaardig.
Het proces start bij de bron: sloopafval wordt geMonostroom gescheiden, zodat kalkzandsteen in blokken en wanddelen uit gebouwen kan worden geoogst. Een sorteergrijper maakt machinaal oogsten mogelijk, wat kosten efficiënt houdt. De gefaseerde verwerking omvat uiteindelijke breken, zeven en wassen van het materiaal tot een schoon granulaat dat als secundaire grondstof kan dienen in Caldubo-productie. De Vilder benadrukt dat dit een vak apart is en dat leren en verbeteren continu plaatsvinden, met als doel uiteindelijk een groter aandeel circulair materiaal in de stenen te incorporeren.
Nieuwe toepassingen en proefprojecten
Een opvallend voorbeeld is De Hofdame in Barendrecht, een circulair appartementencomplex dat met Calduran Caldubo-elementen is opgebouwd. Deze elementen bestaan grotendeels uit kalkzandsteenblokken teruggewonnen via urban mining door GP Groot. Het casco combineert circulaire wandoplossingen met innovatieve duurzaamheidstechnieken zoals een groen retentiedak met PV en warmtepompen met bodemwisselaars. Ook in Assen wordt ingezet op circulaire bouwmaterialen: twaalf RUG-woningen met Caldubo-elementen zijn bedoeld om de ecologische voetafdruk te verlagen, ondersteund door advies van Stichting Insert en samenwerking met Hendriks.
In Veenoord heeft Moorman Lijmwerken ervaring opgedaan met het lijmen van Caldubo-elementen; zij geven aan dat lijmen geen wezenlijk verschil vertoont met traditionele kalkzandsteen. Het pilotproject in Assen benadrukt de mogelijkheid om circulaire elementen te integreren in bouwteams, waarbij leveranciers en aannemers gezamenlijk aan design for circularity werken. Tim Kruse van Calduran laat weten dat Caldubo-projecten nog steeds in ontwikkeling zijn, met continu ruimte voor verbetering en uitbreiding.
Techniek en kwaliteit: wat zijn de kansen en beperkingen?
Technisch kan 80 tot 90% van het zand in kalkzandsteen vervangen worden door granulaat, met de ambitie om ooit 100% secundair materiaal te gebruiken. De realiteit is dat de secundaire stroom nog niet in voldoende mate beschikbaar is en dat de kwaliteit van granulaten afhankelijk blijft van de sloop- en recyclageprocessen. Volgens Calduran en GP Groot is het essentieel dat sloopmaterialen gescheiden aangeleverd worden en dat bouw- en sloopbedrijven leren en aanpassen om granulaat van hoge zuiverheid te leveren. De basiskwaliteit van Calduran-producten blijft gegarandeerd door certificering en strikte kwaliteitscontrole.
Prijsconcurrentie speelt nog altijd een rol: Caldubo-elementen zijn momenteel duurder dan conventionele kalkzandsteenpanelen, wat de brede marktacceptatie beïnvloedt. Desondanks tonen pilots en referenties (zoals De Hofdame) aan dat circulaire kalkzandsteen haalbaar en waardevol is voor duurzame bouwopgaven, vooral wanneer opdrachtgevers en bouwteams vroeg in het proces meebeslissen over materiaalkeuzes.
Markt en beleid: hoe circulaire kalkzandsteen zich beweegt
De marktkanttekening is dat de vraag naar secundaire materialen nu zeven keer hoger is dan wat vrijkomt; dus vergroting van aanbod is cruciaal. GP Groot en Calduran pleiten voor beleidsmatige prikkels en heldere regelgeving die CO2-uitstoot en vermesting van virgin materialen belonen en belasten. Een breed gedragen circulaire visie vereist samenwerking tussen producenten, sloopbedrijven, overheden en klanten om tot betaalbare, realiseerbare oplossingen te komen. Gezamenlijk zien zij de toekomst waarin circulaire bouwmaterialen de standaard zijn en sloopmaterialen op een nette manier opnieuw worden ingezet in de bouwindustrie.
Praktische samenvatting van Caldubo
- 40% grove toeslag vervangen door gerecyclede granulaten; minimaal 50% van dit granulaat afkomstig uit sloop en maximaal 50% uit productieafkeur of zaagafval.
- Granulaat geproduceerd volgens Calduran-specificaties en KOMO-normen; einde-afval-status van granulaat vergemakkelijkt grootschalige toepassing.
- Granulaat scheiden, oogsten en verwerken op recyclinglocaties; Caldubo-elementen leveren een hoogwaardige, circulaire bouwoplossing.
- Meer dan de helft van dragende wanden gebouwd met kalkzandsteen; laag milieulasten en LCA-onderbouwing ondersteunen circulaire keuzes.
- Samenwerking Calduran - GP Groot als model voor circulaire ketens in de bouwsector.
De Hofdame als praktijkvoorbeeld laat zien hoe Caldubo-elementen in een energieneutraal en circulair appartementengebouw toegepast kunnen worden, met een retentiedak, PV-systemen en duurzame constructies. Voor Actium en andere opdrachtgevers bieden Calduran en zijn partners een concreet pad naar duurzame materiaalkeuzes binnen bouwteams, mede ondersteund door adviesorganisaties zoals Stichting Insert.
tags: #circulair #kalkzandsteem #lijm