Op 1 april 2023 is de nieuwe Gasketelwet van kracht geworden om de veiligheid van gastoestellen te verhogen en het aantal slachtoffers van koolmonoxidevergiftiging te beperken. Ook cv-ketels vallen onder deze wet. De wet bepaalt dat alleen gecertificeerde bedrijven en monteurs aan een gastoestel mogen werken.
De certificerende instantie controleert jaarlijks of het bedrijf en de medewerkers aan de eisen voldoen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de handhaving van de Gasketelwet. Woont u in een eengezinswoning, hoekwoning of vrijstaande woning met een eigen rookgasafvoerkanaal, dan is het eenvoudig. U bent dan zelf verantwoordelijk voor uw individuele rookgasafvoerkanaal. Wij controleren of het rookgasafvoerkanaal nog net zo lang meegaat als de cv-ketel die er hangt, zodat wij de cv-ketel veilig kunnen onderhouden.
Woont u in een appartementengebouw of flatgebouw, dan heeft u waarschijnlijk een gemeenschappelijk rookgasafvoerkanaal, dat u deelt met uw buren. De Vereniging van Eigenaren (VvE) is dan de eigenaar van het rookgasafvoerkanaal en verantwoordelijk voor onderhoud, inspecties en vervanging als het systeem te slecht of te oud wordt. Heeft u een Vereniging van Eigenaren (VvE)? Dan is het belangrijk om te controleren of uw rookgasafvoerkanaal collectief is. Zo ja, dan mogen wij alleen een nieuwe cv-ketel in uw appartement plaatsen, werkzaamheden verrichten of uw ketel in onderhoud nemen als wij zeker weten dat het rookgasafvoerkanaal in goede staat is. Hiervoor hebben wij het meest recente inspectierapport of het technisch dossier nodig om te beoordelen wat wij voor u kunnen doen. U kunt deze documenten opvragen bij uw VvE.
Is er sprake van een collectief rookgasafvoersysteem, dan kunnen wij uw cv-ketel alleen in onderhoud nemen als wij alle aangesloten ketels in onderhoud nemen. Dit is noodzakelijk om de veiligheid te kunnen waarborgen. Heeft u de juiste documenten van uw VvE ontvangen en aan Feenstra geleverd, en constateren onze technici dat het collectieve rookgasafvoerkanaal in uw gebouw aan de regels voldoet? Dan kunnen wij een nieuwe cv-ketel bij u installeren of uw cv-ketel onderhouden. Hierover kunt u zelf beslissen, zonder tussenkomst van de VvE. Voldoet het collectieve rookgasafvoerkanaal niet aan de regels, is het onveilig of te oud, dan mogen wij geen nieuwe cv-ketel bij u installeren. In dat geval moet uw VvE eerst zorgen dat het collectieve rookgasafvoerkanaal aan de regels voldoet en weer minimaal een ‘ketelleven’ lang meegaat (~15 jaar). Dit zijn maatwerktrajecten waarbij Feenstra kan ondersteunen.
Na het lezen van deze informatie begrijpt u wellicht beter dat Feenstra in flatgebouwen en appartementengebouwen niet zomaar een cv-ketel mag installeren of onderhouden zonder eerst te controleren of het collectieve rookgasafvoerkanaal aan de regels voldoet. Hiervoor vragen wij u om de benodigde documenten over onderhoud en inspectie op te vragen bij uw VvE. Hierna kunnen wij beoordelen of uw collectieve rookgasafvoerkanaal aan de regels voldoet en of wij een cv-ketel bij u mogen installeren. En zo ja, welk type cv-ketel veilig op uw collectieve rookgasafvoerkanaal kan worden aangesloten.
Download de Handreiking van de Rijksoverheid over ‘De veiligheid van collectieve rookgasafvoeren in woongebouwen’. Op 1 oktober 2020 is het wettelijk stelsel ‘certificering werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties’ (CO-stelsel) in werking getreden. Deze wet wordt in de volksmond ook wel de 'Gasketelwet' genoemd. Dit stelsel volgt op aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) en is uitgewerkt in de bouwregelgeving. Wettelijk zijn deze installatiebedrijven verplicht melding bij de gemeente te doen, wanneer in een ruimte waar zich mensen kunnen bevinden een koolmonoxidewaarde wordt gemeten die hoger is dan 20 ppm (melding bijna-ongeval).
Door de sector is een applicatie ontwikkeld waarmee installateurs meldingen aan de gemeente kunnen doorgeven. Er is onderscheid gemaakt tussen te hoge concentraties CO waarbij het risico op een incident is weggenomen en of het risico nog aanwezig is. De gemeente maakt aantekening van de melding in haar registers. Symptomen zoals duizeligheid, misselijkheid en stuiptrekkingen kunnen snel optreden; de exacte snelheid en ernst hangen af van de concentratie en de tijdsduur van blootstelling.
De gemeente ziet op basis van de Omgevingswet toe op de gezondheid en veiligheid van bewoners. Als er gezondheidsrisico’s ontstaan door ernstige gebreken aan installaties en de eigenaar weigert deze gebreken te verhelpen, kan de huurder of de GGD de afdeling bouw- en woningtoezicht van de gemeente inschakelen. De gemeente kan een last onder bestuursdwang of dwangsom opleggen en het toestel desgewensts uitschakelen of verwijderen. Ook kan de gemeente toezicht houden op naleving van de vereisten in de bouwregelgeving via het bevoegd gezag.
Vanaf 1 april 2023 mogen gemeenten handhavend optreden tegen niet-gecertificeerde installatiebedrijven. De verbodsbepaling geldt ook voor consumenten en andere opdrachtgevers. Het is daarom belangrijk na te vragen of de betreffende installateur gecertificeerd is en dit aan te tonen. Een bevoegde monteur toont vakbekwaamheid en kan werkzaamheden deskundig en veilig uitvoeren. De gemeentelijke handhaving is gericht op veiligheid, naleving en het voorkomen van CO-incidenten.
Als een installateur constateert dat uit een gasverbrandingstoestel CO vrijkomt in een ruimte waar mensen aanwezig kunnen zijn, moet dit gemeld worden bij het bevoegd gezag en de bewoner, gebruiker en eigenaar van het gebouw. De concentratie die deze meldplicht triggert, is vastgesteld in artikel 5.52 Omgevingsregeling. De herstel- of reparatiewerkzaamheden kunnen worden uitgevoerd en de installatie weer in bedrijf worden gesteld nadat deze veilig is bevonden.
In het kader van het CO-stelsel en de Gasketelwet heeft Kiwa (in opdracht van Netbeheer Nederland) cijfers gepubliceerd over gasinstallatieongevallen. In 2023 registreerde Kiwa 121 gasinstallatieongevallen, waaronder 18 incidenten met CO-vergiftiging en 4 dodelijke slachtoffers. Analyse toont aan dat de oorzaak in de helft van de fatale gevallen bij bouwkundige ingrepen door derden ligt. Hoewel officiële recente cijfers ontbreken, laten registraties geen duidelijke daling zien sinds de invoering van de Gasketelwet, wat aangeeft dat het beleid tijd nodig heeft om effect te sorteren.
Nauwkeurige opbouw en onderhoud van cv-ketels tot 125 kW
Warmwaterketels zijn onder te verdelen naar het gebruikte brandstoftype, materiaal van de warmtewisselaar en wijze van verbranding. CV-ketels voor vaste brandstoffen zoals hout of pellets worden apart behandeld en de huidige documentatie beschrijft verschillende typen warmtewisselaars: gietijzeren, plaatstaal en koper. De verbrandingsruimte, warmtewisselaar, ventilator en afvoer zijn essentieel voor veilige werking. Het systeem bevat doorgaans een circulatiepomp, driewegklep (bij combiketels), geïsoleerde behuizing en regel- en beveiligingsapparatuur.
Voor gasbranders geldt: atmosferische gasbranders gebruiken gedeeltelijke menging van lucht en gas. Vernuftige vlambeveiliging, ionisatiebeveiliging en installatiebeveiligingen zijn standaard opgenomen om ongewenst uitschakelen te voorkomen. Moderne ketels hebben vaak een tweede warmtewisselaar of economizer om condensatie te verminderen en rendement te verhogen. HR-ketels maken gebruik van een extra condensatietechniek en dragen bij aan hogere efficiëntie.
De stookruimte of opstellingsruimte moet voldoen aan NEN 3028 en aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en Bal. Een stookruimte fungeert als brandcompartiment en vereist brandwerende wanden, ventilatie en voldoende ruimte voor onderhoud. Bij installaties vanaf 100 kW geldt een periodieke keuring, en vanaf 20 kW gelden ook strikte eisen aan keuringsplicht en inspectie. Een juiste rookgasafvoer en voldoende ventilatie zijn cruciaal om CO-incidenten te voorkomen.
Gasdetectiesystemen met automatische afsluiting zijn tegenwoordig essentieel in woningen met gastoestellen. Plafond- of wandconstructies moeten brandveilig zijn en waterdichte kasten beschermen de installatie. Een plofwand kan bij explosie-energie de schade beperken. Het correct aansluiten van rookgasafvoer op het systeem en regelmatige controles dragen bij aan veiligheid en efficiëntie.
Cv-ketel: ATAG A-serie
Samengevat vraagt de Gasketelwet om certificering van installateurs en bedrijven, meldingsplicht bij onveilige situaties en strikte naleving van normen en regelgeving. Voor huurders en eigenaren blijft het van belang documenten op te vragen bij de VvE en samenwerken met gecertificeerde partijen om veiligheid en efficiëntie van cv-ketels tot 125 kW te waarborgen.