Met een warmtepomp heb je minder gas nodig of kun je zelfs helemaal van het gas af. Een warmtepomp haalt warmte uit de omgeving en geeft die door aan je verwarming in huis. Vaak bestaat een warmtepomp uit een binnen- en een buitenunit en werkt hij op stroom. Warmtepompen zijn er in allerlei soorten en maten. Welke warmtepomp bij je VvE past, hangt van meerdere factoren af. Denk bijvoorbeeld aan de vraag of je collectieve of individuele verwarming gebruikt, de grootte van de VvE en hoeveel ruimte er beschikbaar is voor de warmtepomp.
Omdat de verwarmingstemperatuur van warmtepompen tot maximaal 55 graden gaat, moet je huis voldoende geïsoleerd zijn. Hoe de verwarming nu in jullie gebouw is geregeld, bepaalt de route naar een duurzaam verwarmingssysteem. Als iedereen bijvoorbeeld zelf een cv-ketel heeft, noemen we dat een individueel verwarmingssysteem. Wil je overstappen op een ander individueel systeem? Vaak is daarvoor toestemming van de VvE nodig. Wil je zelf overstappen op een collectief systeem, zoals een gezamenlijke warmtepomp of een collectieve warmtenetaansluiting? Dan is het belangrijk om goedkeuring van de VvE te hebben en draagvlak bij je buren te creëren. Als jullie een duurzaamheidcommissie hebben, kan die je helpen bij het uitwerken van een plan. Het definitieve besluit wordt vervolgens in de ALV genomen.
Een vorm van gezamenlijke verwarming is bijvoorbeeld blokverwarming. Voor VvE’s zijn er meerdere opties. Een volledig elektrische warmtepomp verzorgt zowel de verwarming als het warme water in je huis. Je hebt geen gas meer nodig om te verwarmen. Op de meeste dagen zorgt de warmtepomp voor de warmte. De cv-ketel springt alleen bij als het extra koud is of het huis snel moet opwarmen. Daarnaast zorgt de cv-ketel nog voor warm water voor de badkamer en keuken.
Een volledig elektrische warmtepomp met buitenunit bestaat uit twee delen: een binnenunit en een buitenunit. De buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die door aan de binnenunit. Die verwarmt het water voor de radiatoren en zorgt voor warm water bij de kranen in de keuken en badkamer. Een andere optie is een monoblockwarmtepomp. Als de VvE een gezamenlijk verwarmingssysteem heeft, staat de binnenunit bijvoorbeeld in een technische ruimte. Het warme water gaat dan naar de verschillende appartementen. Als iedereen een eigen verwarmingssysteem heeft, heeft ieder appartement een warmtepomp met binnen- en buitenunit. Dan werkt het hetzelfde als bij eengezinswoningen: de binnenunit komt op de plaats van je cv-ketel en de buitenunit dicht bij je woning, bijvoorbeeld op het balkon. Niet elk appartement heeft plek voor een buitenunit. Ook de binnenunit is groter dan een cv-ketel en past daardoor niet altijd op dezelfde plek.
Bij een hybride warmtepomp blijft de cv-ketel hangen en komt de binnenunit ernaast te staan. Voor VvE’s is het belangrijk om de regels in de splitsingsakte goed te bekijken. Zijn er afspraken over geluid? Mag er een gat in de buitenmuur worden gemaakt? Hebben bewoners een eigen verwarmingssysteem?
Een volledig elektrische warmtepomp met bodembron haalt warmte uit de grond om water te verwarmen voor de verwarming, keuken en douche. Dit heet een gesloten bodemenergiesysteem (GBES). Voor zo’n systeem worden diepe gaten in de grond geboord. In die gaten komt een dikwandige slang, de bodemlus. Door deze slang stroomt vloeistof die warmte uit de bodem opneemt. De warmtepomp verhoogt de temperatuur van deze warmte, zodat je het water goed kan gebruiken. Boren in de grond kan niet overal. Bij een pvt-warmtepomp zit onder de zonnepanelen een systeem met vloeistof dat warmte uit de lucht haalt, zonder dat er een ventilator nodig is. Zo gebruik je de ruimte op het dak slim: de panelen wekken elektriciteit op en halen warmte uit de lucht. Een extra voordeel is dat de panelen geen geluid maken.
Een ventilatiewarmtepomp haalt warmte uit de lucht die normaal via het ventilatiesysteem naar buiten gaat. Met die warmte kun je je huis (gedeeltelijk) verwarmen. Dit systeem werkt goed in woningen en appartementen met mechanische ventilatie. Een warmtepomp met waterbron, ook wel aquathermie genoemd, kan een slimme oplossing zijn voor (grote) VvE’s. Een vorm van aquathermie is Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO). Dan wordt warmte uit meren of rivieren gehaald om gebouwen te verwarmen. Wanneer de isolatie nog niet op orde is, maar je toch minder gas wilt verbruiken, kun je kiezen voor een hybride warmtepomp als tussenoplossing. Goed om te weten is dat de binnenunit naast de bestaande cv-ketel komt te hangen.
Wil de VvE duurzamer gaan verwarmen met een warmtepomp? Dan is het goed om te weten welke mogelijkheden er zijn en hoe je de overstap kunt maken. De eerste stap is om te kijken of jullie klaar zijn om over te stappen. Daarnaast is het belangrijk om jullie eigen situatie in kaart te brengen: hoe de verwarming nu is geregeld. Duurzaam verwarmen is altijd een goed idee, zeker als je het met de hele VvE wilt doen. Hoe beter je huis geïsoleerd is, hoe makkelijker de warmte binnenblijft. Het verwarmingssysteem hoeft dan minder hard te werken en verbruikt minder energie. Goede ventilatie is belangrijk voor een gezond binnenklimaat. Minder ventileren kan energie besparen, maar er moet altijd voldoende verse lucht binnenkomen. Zorg dus dat de ventilatie past bij de situatie van het gebouw.
Verwarmingssystemen gebruiken water dat op een bepaalde temperatuur door de leidingen stroomt. In een slecht geïsoleerd appartement is hiervoor heel warm water nodig. Als je huis goed geïsoleerd is, kan de temperatuur omlaag. Met een eigen cv-ketel kun je dit zelf uitproberen, bijvoorbeeld met de Verwarmingstest van Milieu Centraal (opent in een nieuw venster). Steeds meer mensen willen hun huis in de zomer koelen. Het is handig om dit mee te nemen bij de keuze voor een nieuw verwarmingssysteem. Sommige warmtepompen kunnen namelijk niet alleen verwarmen, maar ook koelen.
Aansluiten op een warmtenet kan alleen als er in de wijk ook echt een warmtenet wordt aangelegd. De gemeente bepaalt in welke wijken dit gebeurt. Een gezamenlijk verwarmingssysteem maakt gebruik van gezamenlijke leidingen. Is er nog geen gedeeld systeem bij jullie VvE, zoals blokverwarming? Als alle bewoners nu een eigen cv-ketel hebben, zijn die vaak niet allemaal hetzelfde en ook niet even oud. Hou daar rekening mee als je wilt overstappen naar een gezamenlijk systeem, bijvoorbeeld door voor elke eigenaar apart de financiële gevolgen te berekenen. Ruimte: Is er genoeg plek voor de gekozen verwarming? Gemeenschappelijke delen: Bij aanpassingen aan je verwarmingssysteem kan het zijn dat er iets verandert aan gemeenschappelijke delen van het gebouw, bijvoorbeeld de leidingen. Kosten: Wanneer je een (hybride) warmtepomp in een appartement plaatst, duurt het langer voordat deze is terugverdiend dan in een eengezinswoning.
Zonneboiler: Zonnecollectoren op het dak verwarmen het water voor gebruik in de douche en keuken. Elektrische verwarming: Deze oplossing is als hoofdverwarming niet duurzaam, maar kan in specifieke situaties extra comfort bieden. Een VvE kan subsidie krijgen om de verwarming te verduurzamen. Zo is er de SVVE-subsidie (opent in een nieuw venster), die je kunt gebruiken voor een onderzoek of voor de uitvoering zelf. Verduurzamen met je VvE kan veel vragen oproepen. Waar begin je? Welke regels gelden er? Komt er een nieuwe cv-ketel? Kies dan een zuinige hr-ketel en combineer hem meteen met een hybride warmtepomp. Daarmee breng je jouw gasverbruik tot 70 procent omlaag en daalt je energierekening flink. Het liefst laat je ook meteen een slimme thermostaat plaatsen.
Is jouw huis goed geïsoleerd? Dan is een volledig elektrische warmtepomp een goede keuze. Een elektrische cv-ketel of inductie-cv zijn afraders: ze gebruiken veel stroom. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn ze niet toegestaan. Keuzehulp cv-ketel: Combineer met hybride warmtepomp. Kies je voor een hr-ketel, neem dan ook meteen een hybride warmtepomp. Dat is een kleine warmtepomp mét een hr-ketel op gas, die bijspringt op koudere dagen en je tapwater verwarmt. Hiermee vervang je een deel van je gasverbruik door stroom die duurzaam opgewekt kan worden. Ga je de komende jaren de isolatie van je huis verbeteren? Dan is een all-electric ready warmtepomp een goede keuze. Dat is een hybride warmtepomp met een groter vermogen. Die gebruik je de eerste jaren als hybride warmtepomp. Zodra de isolatie op orde is, zet je hem om naar volledig elektrisch. Dit doe je door een voorraadvat voor water bij te plaatsen en de cv-ketel te laten afkoppelen.
Op Hybride warmtepomp vind je een overzicht van de kosten, besparing en het energieverbruik. Je leest er ook meer over de all-electric ready warmtepomp. Je kunt subsidie krijgen als je een warmtepomp koopt. Zonneboiler: Je kunt de cv-ketel ook combineren met een zonneboiler voor het warme water in de badkamer en keuken. Een zonneboiler bestaat uit een zonnecollector op je dak die de zonnewarmte opvangt én een voorraadvat in huis voor het warme water. Ook op de zonneboiler zit subsidie. Afraders: Elektrische boiler en warmtepompboiler. Een elektrische boiler (groter dan 20 liter) verbruikt in een gemiddeld huishouden veel energie: bijna 1.700 kWh per jaar. Een warmtepompboiler is geen slimme keuze. Hij maakt wel warm water, maar bespaart minder gas dan een hybride warmtepomp.
Een cv-ketel kost gemiddeld € 2.100, inclusief installatie. De installatiekosten verschillen per woning. Kijk niet alleen naar de prijs, maar ook naar de tijd die het bedrijf besteedt aan energiezuinige instellingen. Goede instellingen van ketel, thermostaat en radiatoren door waterzijdig inregelen ('cv-tuning') kunnen je jaar in, jaar uit veel energiekosten schelen. Er zijn ook nog vr-ketels te koop (vr staat voor verbeterd rendement), maar die zijn minder zuinig. Ze mogen alleen nog worden geïnstalleerd in appartementen met een rookgasafvoer die ongeschikt is voor hr-ketels en waarbij dit niet aangepast kan worden. Kies voor een combiketel. Heb je nog twee aparte apparaten voor warm water en verwarming (bijvoorbeeld een boiler voor warm water en een soloketel voor verwarming)? Zo'n ketel gebruikt immers geen gas, maar elektriciteit. Toch is het geen goed idee. Ze gebruiken veel stroom en zijn daardoor duur en niet klimaatvriendelijk. Een installatiebedrijf kiezen: Vakbekwame installateurs zijn aangesloten bij de branchevereniging Techniek Nederland. Via Centraal Register Techniek kun je een bedrijf vinden bij jou in de buurt. Installatiebedrijven die cv-ketels plaatsen of onderhoud doen moeten het CO-vrij-certificaat hebben. Doe-het-zelvers mogen niet aan een gasapparaat in huis werken. Regel meteen het onderhoud: Heb je een nieuwe cv-ketel, regel dan ook meteen het tweejaarlijkse onderhoud. Regelmatig onderhoud is van belang voor je veiligheid, en voorkomt storingen en onnodig energieverbruik. Lees meer op Cv-ketel onderhoud en instellingen.
Kooolmonoxidevergiftiging is een risico: CO of koolstofmonoxide is een geurloos en kleurloos gas. Hang een CO-melder op en kies een installateur met CO-vrij-diploma. Wist je dat subsidie mogelijk is voor warmtepompen? ISDE-subsidie kan van toepassing zijn. Een installatiepartnerschap met een installateur is cruciaal: “Een goede voorbereiding is ontzettend belangrijk.” Een installateur kan je hiermee verder helpen. Je vindt zo’n installateur hier. Nog meer weten over het plaatsen van een warmtepomp in jouw woning? Je ontvangt maandelijks een nieuwsbrief met de meest actuele onderwerpen op het gebied van duurzaam wonen.
Handige zaken: Hoe werkt een hybride warmtepomp eigenlijk?
tags: #cv #ketel #vervangen #door #warmtepomp #appartementen