Een mechanische ventilatiebox is een ideale oplossing om je gehele huis constant van frisse lucht te voorzien.
Mechanische ventilatie is een gemotoriseerde vorm van ventilatie. Mechanische ventilatie zorgt 24 uur per dag voor frisse en gezonde lucht in huis, en is vaak effectiever dan natuurlijke ventilatie.
Algemene werking en voordelen
Hoe werkt mechanische ventilatie? Een mechanisch ventilatiesysteem bestaat uit luchtkanalen, luchtroosters en een ventilatiebox. De ventilatiebox zuigt vuile lucht af in de keuken, badkamer en het toilet. Hierdoor ontstaat er onderdruk, en stroomt verse lucht via de luchtroosters uw woning binnen. Zo draagt mechanische ventilatie bij aan een gezond binnenklimaat.
De ventilatiebox met luchtkanalen is de bekendste en meest gebruikte vorm van mechanische ventilatie. Een wtw-installatie kan echter ook worden gezien als een vorm van mechanische ventilatie.
Wanneer mechanische ventilatie vervangen of geïnstalleerd moet worden
De meest voorkomende reden om mechanische ventilatie te vervangen is een hinderlijk geluid van de ventilator-unit. Zodra de levensduur er op zit, raakt de ventilator uit balans en wordt het apparaat lawaaierig. Dit betekent ook dat de unit niet meer efficiënt werkt: het energieverbruik ligt daardoor onnodig hoog.
Nieuwe systemen zijn namelijk een stuk zuiniger, waardoor u tot wel 80% kunt besparen op uw verbruik. Misschien is het hoe dan ook tijd uw ventilatiebox te vervangen. De kosten van mechanische ventilatie hangen af van de woning en de gekozen systemen.
Bij een bestaand huis kan mechanische ventilatie worden ingebouwd, maar dat is een behoorlijke en dure klus. Een slimmere keuze kan een ventilatie-unit met wtw in de buitenmuur van de woonkamer zijn.
Voorbereiding en ontwerp
De diafragma’s en buizen moeten zo recht mogelijk zijn, met een diameter van ten minste 125 millimeter. De buis naar de dakdoorvoer: verloop van Ø 125mm naar Ø 160mm wordt aangeraden als 160mm-dakdoorvoer gekozen is. Gebruik geen flexibele slang en vermijd bochten in dit traject.
Maak de gekoppelde buizen of kanalen luchtdicht. Schroef de aansluitingen aan elkaar vast met zelfborende plaatschroeven (eventueel eerst de aansluitingen met kitten). Werk de aansluitingen hierna af met bijvoorbeeld PVC tape. Indien je gebruik maakt van hulpstukken met afdichtingsrubber heb je geen schroeven, kit en tape nodig.
De mechanische ventilatieboxen die Ventilatieshop aanbiedt hebben aansluitingen van Ø 125mm. Je kunt hier een buizen met diameter Ø 125mm op aansluiten, een grotere maat kan ook, gebruik in dat geval een verloopstuk met afdichtingsrubber voor spirobuis (of evt. zonder afdichtingsrubber).
Installatie- en aansluitstappen (overzicht)
- Kies voor de luchtafvoer een dakdoorvoer met een lage weerstand. De dakdoorvoer dient minimaal Ø 125mm te zijn, maar in ventilatie geldt: hoe groter de diameter, des te beter! Dus je kunt beter verlopen naar 160mm.
- Houd de woonhuisbox luchtdicht.
- Plaats geen afvoerventiel rechtstreeks op de aansluitopening. Plaats altijd een bocht of buisstuk tussen de woonhuisbox en het ventiel. Let op! Bij een mechanische ventilatiebox met een centrale vochtsensor kun je dit niet doen. Hierdoor kan de werking van de vochtsensor beïnvloed raken.
- Hou het aantal bochten beperkt, zo houd je de weerstand zo laag mogelijk.
- Maak de gekoppelde buizen of kanalen luchtdicht. Schroef de aansluitingen aan elkaar vast met zelfborende plaatschroeven (eventueel eerst de aansluitingen met kitten). Werk de aansluitingen hierna af met bijvoorbeeld PVC tape. Indien je gebruik maakt van hulpstukken met afdichtingsrubber heb je geen schroeven, kit en tape nodig.
- Buis naar de dakdoorvoer: verloop van Ø 125mm naar Ø 160mm (indien je natuurlijk 160mm dakdoorvoer hebt gekozen zoals we aanbevelen).
- Gebruik geen flexibele slang en vermijd bochten in dit traject.
- Verbinding voor hulpstuk (zoals geluidsdemper): gebruik een verbinding voor hulpstuk om tussen de ventilator en de geluidsdemper te plaatsen.
- Geluidsdemper: door direct op de box een geluidsdemper te plaatsen, reduceer je geluid door het kanalentraject heen. Plaats op de verbinding (hulpstuk) de flexibele geluidsdemper (1 meter) per ruimte.
- Diameter van de buis: welke buisdiameter heb je nodig? De mechanische ventilatieboxen hebben aansluitingen van Ø 125mm. Je kunt hier een buis met diameter Ø 125mm op aansluiten; een grotere maat kan ook, gebruik een verloopstuk met afdichtingsrubber voor spirobuis.
Bediening, onderhoud en gebruik
Is de luchtroute door je huis correct? De onzichtbare luchtroute door je huis laat zien dat de ventilatiebox de lucht in beweging zet. Je houdt de roosters en/of klepraampjes open zodat de lucht door het hele huis kan stromen. Laat de roosters altijd open of raampjes op een kier, zodat er dag en nacht verse lucht je huis in komt.
De knop van de ventilatiebox heeft meestal 2 of 3 standen. Soms heeft het systeem 4 standen. Dan kun je de ventilatie voor een korte periode harder zetten. Bij 3 standen: zet mechanische ventilatie op 1 als je niet thuis bent, op 2 als je wel thuis bent (ook ’s nachts) en op 3 tijdens koken en douchen. Bij 2 standen: zet het ventilatiesysteem standaard op 1 (als je thuis bent of weg bent, en ook ’s nachts) en op 2 bij koken en douchen. Schakel altijd naar de hoogste stand als er veel mensen in huis zijn, als de was binnen te drogen hangt of als je binnen rookt.
Laat de installateur of onderhoudsmonteur uitleggen hoe je het systeem moet gebruiken en vraag of hij een gebruikershandleiding achterlaat. Als je alleen een schakelaar in de keuken hebt, laat dan een extra (draadloze) schakelaar aanleggen in de badkamer. Dan kun je vanuit de badkamer de ventilator harder zetten.
Zet de ventilatie voor een bepaalde periode harder en controleer of de lucht in huis gezond is. Je kunt een CO2-meter gebruiken om de ventilatie te monitoren. Een CO2-waarde onder de 750 ppm is goed; tussen 750 en 1200 ppm kan beter; boven de 1200 ppm is ongezond. Een hygrometer meet ook vocht; een luchtvochtigheid van 40 tot 60 procent is goed.
Specifieke ruimtes en ventilatietips
Slaapkamer: verse lucht is essentieel voor een goede nachtrust. Zet roosters in slaapkamers open en houd de deuren dicht. Zorg voor een spleet onder de deur van ongeveer 1,5 centimeter zodat de lucht door het huis kan blijven stromen.
Badkamer: zet liever geen raam open als je mechanische ventilatie hebt; de ventilator doet het werk. Douchen op de hoogste stand en nadraaien is aan te raden. Een apart badkamerventilatier lijkt soms wenselijk als de werking onvoldoende is.
Keuken: gebruik tijdens het koken de afzuigkap op de hoogste stand. Een afzuigkap met eigen motor is idealiter. Een afzuigkap zonder motor die is aangesloten op het ventilatiekanaal is minder geschikt.
Efficiëntie en subsidie
De mechanische ventilatiesystemen op wisselstroom die in veel huishoudens voorkomen, gebruiken in de basisstand ongeveer 20 Watt. Bij hogere standen kan het verbruik oplopen tot 70 tot 100 Watt. De moderne systemen zijn aanzienlijk zuiniger en kunnen energiekosten drijven omlaag brengen.
ISDE-subsidie is sinds 1 januari 2026 mogelijk voor ventilatiesystemen die gecombineerd zijn met isolatiemaatregelen. Je krijgt Eenmalig € 400 subsidie voor een energiezuinig ventilatiesysteem dat voldoet aan de voorwaarden. Zelf installeren mag niet en de subsidie moet binnen 24 maanden na installatie aangevraagd worden.
Onderhoud en advies
Onderhoud komt de werking van het systeem en de levensduur van de ventilatiebox ten goede. MV-kanalen reinigen is bovendien aan te raden om vervuiling te verwijderen en het systeem weer optimaal te laten functioneren. Dakventilatoren maken deel uit van sommige MV-installaties en vereisen periodiek onderhoud en reiniging.
Bij Groenebeek bent u aan het juiste adres als het gaat om het leveren, afstellen, onderhouden en/of installeren mechanische ventilatiesystemen. We werken met gerenommeerde merken zoals Duco, Itho Daalderop, Zehnder en Orcon. Deze ventilatiesystemen zijn stil, compact en energiezuinig.
Veelvoorkomende vragen over plaatsing en lay-out
Huis met trapgatplaatsing: In een nieuwbouwsituatie kan het lastig zijn cv-ketel en MV-box naast elkaar te plaatsen in het trapgat. Het is belangrijk dat alle onderdelen op elkaar worden afgestemd en de ventilatie voldoende capaciteit heeft én energiezuinig is.
Ventilatieboxen en geluidsnormen: Een van de belangrijkste oorzaken voor geluid is een slecht afgestelde installatie. Vraag een installateur om advies bij geluidsdempend maatwerk en zorg voor correcte inregeling van meerdere ventilatoren op hetzelfde kanaal.
Samenvattend
Mechanische ventilatie is verplicht in veel woningen en biedt een gecontroleerde, constante toevoer van verse lucht. De combinatie van een juiste buisdiameter, luchtdichte aansluitingen, tijdige afstelling en periodiek onderhoud zorgt voor een gezond binnenklimaat met lagere energieverbruik.
