Dak met noordbomen: betekenis en constructie

Het platte dak was anno 1940 niet nieuw. De opbouw van constructies en dakbedekkingen werd in de tweede helft van de twintigste eeuw gevarieerder en complexer. Nieuwe materialen maakten andere onderliggende constructies mogelijk en vice versa. De omvangrijke toebehoren vullen het omvangrijke aanbod zinvol aan. Wij adviseren u graag bij het kiezen van de geschikte systeemoplossing. Wat wordt bedoeld met een hellend dak?

Betekenis en factoren bij de keuze van een hellend dak

De dakconstructie, dakhelling, weersinvloeden, de afwerking van het schuine dak aan de binnenzijde en buitenzijde, de bestemming van het gebouw en de energie-eisen zijn de belangrijkste factoren voor het selecteren van de geschikte systeemoplossing voor het hellende dak. De toepassing daarvan begon in Nederland rond 1890 en nam snel toe. Bitumen kunnen in vloeibare vorm op het dak worden gesmeerd, of aan een drager worden gehecht. De keuze voor een dakbedekkingsmateriaal hangt nauw samen met de dakvorm, de hellingshoek en de drager. Bitumineuze dakbedekkingsmaterialen kunnen worden toegepast op vrijwel alle dakvormen en -hellingen tot circa 55 °C, ze zijn goedkoop en licht van gewicht. Dakbedekkingen op platte daken legde men aanvankelijk direct op de vlakke dakvloer, die meestal van beton of hout was. Na de Tweede Wereldoorlog, en zeker vanaf de jaren zestig, nam de behoefte aan dakisolatie toe. Het metaal zink is goed te verwerken en in hoge mate bestand tegen corrosie.

Constructievormen van hellende daken

De meest voorkomende dakconstructies bij hellende daken zijn het gordingendak en het spantendak. Een gordingendak is een traditionele manier om een zadeldak op te bouwen. Bij deze dakconstructie wordt het dak opgebouwd met behulp van gordingen, horizontale balken die dwars van de ene muurplaat naar de andere muurplaat lopen. Een spantendak staat ook wel bekend als een sporendak. Bij dit type dak wordt de dakconstructie opgebouwd op basis van spanten. Dit zijn houten balken die verticaal oplopen van de muurplaat tot de nok van het dak. De spanten staan op zichzelf, en worden aan de onderkant ondersteund door de muurplaat, en aan de bovenkant door de dwarsbalk. Het is een cruciale bouwkader voor stabiliteit en draagkracht.

Veiligheid en constructie bij vocht en hout

Vochtproblemen zijn een vaak voorkomend probleem bij dakconstructies. Is de dakbedekking niet perfect waterdicht, of heeft het dak geen onderdak? Dan is de kans op vochtproblemen vrij groot. Indien de dakconstructie langdurig met vocht te maken krijgt, kunnen houten balken gaan rotten en wordt de constructie onstabiel. Houtwormen vormen eveneens een stabiliteitsrisico wanneer ze de balken aantasten. Een onderdak biedt bescherming tegen vocht en wind en is tegenwoordig standaard bij moderne woningen. Het kan dus soms zijn dat je dak geen onderdak heeft. Een onderdakfolie biedt bescherming en wordt vaak samen met dampwerende folies toegepast.

Materialen en dakelementen door de jaren heen

Vanaf 1940-1990 kwamen ter vervanging van de houten dakvloer dragende dakplaten op de markt, variërend van vezelplaten tot vezelcementplaten en gewapende lichtbetonplaten. Durisol-Mevrietplaten en Eternit asbestcement dakplaten illustrateerden de diversiteit aan dakelementen, die bij beloopbare daken konden worden toegepast. Twee belangrijke soorten lichtbetonnen dakplaten zijn bimsbeton en gasbeton. Gasbeton begon in 1953 in Nederland met productie, terwijl bimsbeton een oudere technologie is. In de periode 1965-1977 kwamen kant-en-klare dakelementen op de markt, waardoor delen van de opbouw al in de fabriek konden worden vervaardigd. Unidek in Gemert ontwikkelde in 1977 de eerste zelfdragende sandwichplaat met EPS als isolatiemateriaal. Shingles, metaal of bitumen, werden populair in de jaren zestig en zeventig, en vezelcementleien boden een modern alternatief voor natuurleien.

Dakbedekkingen en hun voor- en nadelen

Bitumenhoudende dakbedekkingen zijn goedkoop en licht, maar brandbaar en met beperkte thermische isolatie. Fijn grind of natuursteenslag als gemineraliseerde toplaag verbetert het uiterlijk voor hellende daken. Shingles zijn stroken bitumen met ingesneden leienvorm; ze kwamen vroeg op de Nederlandse markt en worden nog toegepast. Leien bestaan uit natuur- of kunstleien; vezelcementleien zijn goedkoper maar korter levend. Betonpannen kwamen in 1964 op de markt en boden snelle dekking met een groter formaat, maar vereisten bescherming tegen mos en algen. Voor platte daken is bitumen (roofing) of EPDM gebruikelijk, terwijl voor hellende daken ook keramische of betonnen dakpannen en zink mogelijk zijn.

Isolatie en dakvormen

De behoefte aan dakisolatie nam na de Tweede Wereldoorlog toe; een koud dak heeft de constructie tussen isolatie en bedekking, terwijl een warm dak isolatie tussen constructie en bedekking plaatst. Een omgekeerd dak plaatst isolatie boven de bedekking en werd in de jaren zeventig algemeen toegepast. Vanaf late jaren zeventig kwamen kunststof gemodificeerde dakbedekkingen, die UV-bestendiger waren, waardoor minder ballast nodig was. Voor nieuwbouw is het vaak het meest effectief om langs buiten te isoleren, zodat een ononderbroken isolatieschil ontstaat. In het geval van bestaande daken kan langs binnen isoleren de oplossing zijn, maar dit kost ruimte in de kamer. Bij dakrenovatie kan volledig opnieuw bedekt of versterkt worden, en vaak is verwijdering van oude kanaalplaten noodzakelijk voor optimale isolatie. PIR- en biobased isolatiematerialen zoals houtvezel zijn populaire opties voor continue verbetering van isolatieprestaties. Een extensief groendak is mogelijk op flauw hellende daken, terwijl intensieve groendaken minder geschikt zijn voor dergelijke daken.

Praktische overwegingen bij renovatie en kostenraming

Prijzen voor dakrenovatie variëren afhankelijk van het type dak, materiaalkeuze en arbeid. Voor dakramen en dakkapellen gelden extra kosten, afhankelijk van afmetingen en materiaalkeuze. Een plat dak heeft vaak lagere hoofprijs dan een hellend dak, maar de seçenekken verschillen per gewenste dakbedekking en isolatiemateriaal. Laat je bij twijfel adviseren door een ervaren dakdekker; offertes op maat zijn gratis en vrijblijvend. Het plaatsen van nieuw dak biedt ook de mogelijkheid tot integratie van zonnepanelen en extra licht door dakramen of dakkapellen. Een dakconstructie moet ten allen tijde beschermd worden tegen vocht en mechanische belasting. Als er schade aan de dakconstructie is, kan dit de stabiliteit van de gehele woning beïnvloeden.

Overzicht: Noordbomen en dakconstructie

Noordbomen verwijst in deze context naar de noordelijke oriëntatie van bepaalde daksystemen in combinatie met de constructie en isolatie. De interne hoek tussen dakschilden en horizontale lijnen noemt men onder meer noordboomlocaties, wat relevant is voor de exacte afwatering en randafwerking. Dakdoorbrekingen zoals ramen en schoorstenen vereisen speciale naden en zijkanten van dakschilden. Een dak met noordbomen vraagt om zorgvuldige integratie van dampremmende lagen en ventileringskanalen voor optimale vochtregeling. De opbouw van dakelementen en sandwichplaten vereenvoudigt deze integratie, zeker bij nieuwbouw of grondige renovatie.

Wat betekent dit voor jou?

Wil je een nieuw dak laten plaatsen of renoveren, dan is het nuttig om de verschillende daktypes te vergelijken. Een hellend dak is de populairste dakvorm en biedt veel variatie in dakbedekking en constructie. Een plat dak vereist vaak andere bedekkingen en isolatiemethoden, met specifieke kostenper m². Dakisolatie langs buiten is meestal efficiënter bij volledige renovaties. Wil je meer lezen over dakwerken? Dagelijks werken wij aan verschillende soorten daken, met verschillende soorten dakbedekking door heel Nederland. Via onderstaand formulier kun je gratis offertes aanvragen bij dakspecialisten in jouw regio.

tags: #dak #met #noordbomen