Dakraam ombouwen tot balkon: mogelijkheden en vergunningen

Een dakterras aanleggen is de ideale manier om buitenruimte te creëren in een dichtbevolkte buurt. Daarnaast maak je ook nog nuttig gebruik van een nog ongebruikte ruimte. Zeker in steden als Rotterdam, Amsterdam, den Haag en Utrecht zien wij ontzettend veel vragen voorbij komen over dakterrassen. De meest voorkomende vragen zijn: Mag ik een dakterras aanleggen? Hoe groot mag mijn dakterras zijn? Wat kost een dakterras ongeveer?

De 1e vraag is het makkelijkste beantwoord. Dat is op de meeste daken namelijk geen probleem. Je moet alleen wel aan verschillende voorwaarden voldoen. Welke dat zijn? En hoe je aan die voorwaarden kunt voldoen en wat een dakterras ongeveer kost. Daarover meer in deze blog :).

Samenvatting en belangrijkste concepten

  • Sneak preview 1: het aanleggen van een dakterras is altijd vergunningsplichtig. Om de omgevingsvergunning te krijgen moet je een bouwtekening en constructieberekening laten maken.
  • Sneak preview 2: een dakterras moet voldoen aan eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, de Welstandsnota en het Omgevingsplan.
  • Sneak preview 3: de kosten van een dakterras beginnen vanaf €10.000,-.

Wat moet je doen als je een dakterras wilt aanleggen?

Bij het aanleggen van een dakterras komt vaak veel meer kijken dan je van tevoren had verwacht. Waar je aan bijvoorbeeld moet denken?

Aanvragen van een omgevingsvergunning is altijd verplicht. Laten maken van een bouwtekening (ontwerp van het terras) en een constructieberekening (veiligheid) zijn cruciaal. Dak verstevigen gebeurt vaak met houten of stalen constructies. Hekwerk plaatsen rondom het dak, een trap naar het dakterras en daktoegang maken (gat in het dak) horen er vaak bij. Ook water en elektra toevoegen, en het krijgen van materiaal op het dak (bijv. hijskraan) kunnen nodig zijn.

Om deze stappen tot een goed einde te brengen heb je verschillende vakmannen nodig: een architect, constructeur, elektricien, loodgieter, sloopwerker en een aannemer. Het is daarom ontzettend belangrijk dat je de verbouwing goed voorbereidt en dat je van tevoren duidelijk hebt wat jouw wensen zijn.

Goed. Nu heb je een beeld bij wat je allemaal moet doen als je een dakterras wilt aanleggen. In het vervolg van de blog vertel ik meer over de voorwaarden waar je aan moet voldoen als je een dakterras wilt plaatsen. Het aanleggen van een dakterras (zonder dakhuis) duurt gemiddeld tussen de 3 en 7 werkdagen. Wil je ook een opbouw plaatsen? Dan zijn de vakmannen gemiddeld 10 tot 12 werkdagen bezig.

Kosten van een dakterras

Wat kost een dakterras? De kosten van een dakterras liggen gemiddeld zo’n €1.000,- per vierkante meter. Als er weinig aan de dakconstructie aangepast hoeft te worden, kan het lager uitvallen (zo’n €750,- per m2). Bij veel constructieve aanpassingen kan de vierkante meterprijs oplopen tot zo’n €1.500,-. Een groter dakterras is natuurlijk duurder, maar de grootste impact op de kosten zit vaak in complexiteit van de constructie en extra wensen zoals een opbouw of een jacuzzi.

Om je een indicatie te geven, volgt een kort overzicht van mogelijke kostenonderdelen:

OnderdelPrijs
Bouwtekening€900,- tot €1.400,-
Constructieberekening€500,- tot €800,-
Legeskosten€250,- tot €500,-
Opbouw€2.500,- per m2
Hekwerk€65,- per m2
ManurenVanaf €45,- per uur
Vaste trapVanaf €1.100,-
DakluikVanaf €1.500,-

Eerder dit jaar hebben wij een onderzoek gedaan naar de kosten van een dakterras, samengevat in deze blog. Voor meer details kun je klikken op de verwijzingen in de oorspronkelijke tekst.

Omgevingsvergunning en een dakterras

Hoewel er verbouwingen zijn waarbij je vergunningsvrij kunt bouwen, is dit bij een dakterras niet het geval. Voor de bouw van een dakterras heb je altijd een omgevingsvergunning nodig. Via jouw vergunningsaanvraag controleert de gemeente of jouw dakterras veilig is, of die geen hinder voor buren oplevert en of het uiterlijk voldoet aan de vastgestelde eisen. Die eisen staan omschreven in het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Omgevingsplan en de Welstandsnota. De gemeente heeft een beslistermijn van 8 weken m.b.t. jouw vergunningsaanvraag, met een mogelijke verlenging van 6 weken.

Hoe krijg je een omgevingsvergunning? Je kunt daarom niet zomaar een ontwerp van een dakterras maken. Je hebt daarbij echt hulp nodig van een architect die de lokale regelgeving verwerkt in het bouwkundig ontwerp. Daarnaast heb je een constructeur nodig die een constructief ontwerp maakt die voldoet aan de veiligheidsnormen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Met de bouwtekening, constructieberekening en constructietekening kan de vergunning worden aangevraagd. In de meeste gevallen vraagt de architect de bouwvergunning voor jou aan.

Mag je jouw hele dak bebouwen met een dakterras? Dat is helaas bijna nooit het geval. Enerzijds heeft dat te maken met veiligheid. Anderzijds met burenhinder. Wel moet je soms een privacy scherm laten plaatsen. De regels kunnen per stad en per wijk verschillen. Het is daarom verstandig eerst advies in te winnen bij een professional.

Veiligheid en estetiek spelen een grote rol. Het Besluit bouwwerken leefomgeving richt zich op veiligheid, milieu, energiezuinigheid, gezondheid en bruikbaarheid. De Welstandseisen bepalen welk uiterlijk en welke materialen en kleuren toegestaan zijn. Er bestaan uitzonderingen wanneer bepaalde gebieden wel welstandsvrij zijn of wanneer het trendsetter beleid van toepassing is.

Het Omgevingsplan en jouw dakterras

Het Omgevingsplan geeft aan wat bestemmingen en regels zijn voor een gebied. Het plan bestaat uit drie onderdelen: Toelichting, Verbeelding en Regels. De verbeelding laat via kaartlagen zien welke bestemming op een locatie geldt. De Omgevingsregels bevatten afstanden, hoogtes en andere bouwvoorschriften die relevant zijn voor een dakterras. Het is cruciaal dat je architect en constructeur deze regels verwerken in het ontwerp en berekeningen.

Wat betreft burenhinder: als er hinder ontstaat, moet dit ontstaan in de realiteit en niet alleen theoretisch zijn. Een rechter beoordeelt of er sprake is van bovenmatige hinder, naburigheid en toerekenbaarheid. Het plaatsen van een dakterras moet dus altijd verantwoord gebeuren met draagvlak bij de buren en duidelijke afspraken.

Vergunningencheck en stappenplan

  1. Vraag de vergunning aan via het Omgevingsloket of gemeente. Verzamel bouwtekening, constructieberekening en constructietekening.
  2. De gemeente beoordeelt op basis van Bouwbesluit, bestemmingsplan en welstandseisen. Verwacht circa 8 weken voor een beslissing.
  3. Bij goedkeuring kun je starten met bouwen; bewaar de vergunning.
  4. Communiceer met buren en houd rekening met welstand en veiligheid tijdens de uitvoering.

Daglichtvoorzieningen en dakramen

Daglicht kan je woning aanzienlijk opfleuren. Een dakraam vergunningsvrij plaatsen kan onder bepaalde voorwaarden mogelijk zijn, maar vaak is een omgevingsvergunning toch nodig, zeker bij grotere veranderingen of als het dakraam in een beschermd gebied ligt. Een dakraam in het achterdakvlak is meestal vergunningsvrij als het voldoet aan maatvoering en niet in een beschermd gebied staat. Het verschil tussen dakraam en dakkapel in termen van vergunning zit vooral in de omvang en de impact op het uiterlijk van het pand.

Infographic: Overzicht van regelgeving rondom dakterrassen en dakramen

Voordat je begint, kun je de vergunningencheck doen via het Omgevingsloket. Een vakman kan helpen bij het interpreteren van lokale regels en het opstellen van bouwtekeningen en constructieberekeningen. Ook als je vergunningsvrij mag bouwen, heb je soms toestemming nodig van een verhuurder of VvE. Een handhaving door de gemeente kan leiden tot verwijdering van het project en kan complicaties geven bij verkoop van de woning.

Dakramen vs. dakterassen: samenhang met balkonregels

Wanneer je een balkon of dakterras maakt of wijzigt, heb je altijd een omgevingsvergunning nodig. Voor monumentale panden of beschermde stadsgezichten gelden extra regels. Voor een balkon of dakterras geldt: het hek moet doorgaans op minstens 2 meter afstand van de erfgrens blijven; dichterbij kan alleen met toestemming van de buren. Het omgevingsplan bepaalt de regels voor vergunningsvrije activiteiten in artikel 6, maar toch moet je altijd een omgevingsvergunning aanvragen als je bouwplan afwijkt van de standaardvoorwaarden.

Diagram: Verschil tussen vergunningvrije en vergunningsplichtige veranderingen aan een dak

Veiligheid en verantwoordelijkheid

De veiligheidseisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving worden gecontroleerd via constructieberekeningen en toezicht. Brandveiligheid en gebruiksveiligheid zijn eveneens belangrijk. Voor veel dakterrassen is het noodzakelijk om een houten of stalen constructie te installeren die het extra gewicht goed verdeelt en verzakkingen voorkomt. Een deugdelijke afwerking en de juiste afmetingen dragen bij aan de veiligheid en bruikbaarheid.

Kernpunten en praktische tips

  • Laat altijd een bouwtekening en constructieberekening maken door erkende vakmensen.
  • Controleer de lokale welstandseisen en het Omgevingsplan voordat je begint.
  • Bespreek je plannen tijdig met buren en, indien van toepassing, met de VvE.
  • Houd rekening met draagkracht van het dak en met privacy van omwonenden.
  • Verwacht een doorlooptijd van circa 8 weken voor een normale Omgevingsvergunning.

Meest gestelde vragen / handige informatie || Dakterras.nl

Waarom een specialist inschakelen?

Een specialist kan helpen bij het vertalen van lokale regelgeving naar een haalbaar ontwerp. Een architect kan de bouwtekening maken en rekening houden met de Omgevingsplanregels en Welstand. Een constructeur zorgt voor een structurele berekening. Met deze documenten kun je de omgevingsvergunning aanvragen en daarna starten met de werkzaamheden.

Samenvattend

Het bouwen of aanpassen van een balkon of dakterras vereist vrijwel altijd een omgevingsvergunning en een zorgvuldige afstemming met de regels in het Omgevingsplan, de Welstandsnota en het Besluit bouwwerken leefomgeving. Door een goede voorbereiding, de juiste vakmensen en vroegtijdige afstemming met buren kun je jouw dakterras veilig en volgens de regels realiseren, met maximale buitenruimte en daglicht.

tags: #dakraam #veranderd #in #balkon