Hoe oude wand- en vloertegels dateren en waardeeerbaar maken bij renovatie

Oude vloertegels verwijderen is een klus die met de juiste aanpak tot verrassende vondsten kan leiden. Veel oude tegels die bij renovaties vrijkomen, zijn authentieke materialen die soms al eeuwen oud zijn. Deze materialen hebben vandaag de dag een aanzienlijke waarde, mits ze heel verwijderd worden. Bij Van Dillen Antieke Bouwmaterialen kopen wij regelmatig complete vloeren in van particulieren die hun pand renoveren. Heeft u een oude tegelvloer die u gaat vervangen? Dan loont het om vooraf te onderzoeken of uw tegels herbruikbaar zijn.

Voordat u begint: beslissen wat te bewaren

Voordat u begint met het verwijderen van oude vloertegels, is het belangrijk om te bepalen of u de tegels wilt behouden of dat ze gesloopt mogen worden. Die keuze bepaalt uw aanpak en gereedschap. Voor het slopen van een vloer die u niet bewaart, volstaat grove kracht: een elektrische breekhamer, beitel, hamer en een stevige werkhouding. Draag altijd een veiligheidsbril, werkhandschoenen en een stofmasker, want er komt veel stof en puin vrij. Wilt u de tegels daarentegen heel verwijderen omdat ze mogelijk waarde vertegenwoordigen, dan vraagt dat om een andere werkwijze. In dat geval heeft u fijner gereedschap nodig: een smallere beitel, een voegkrabber, eventueel een vlakke troffel of breekijzer.

Beginpunt en werkwijze per type bevestiging

Begin altijd in een hoek of bij een beschadigde tegel, waar de hechting al verzwakt is. Bij gelijmde vloertegels zet u een beitel in de voeg of onder de rand van de tegel. Werk de beitel voorzichtig naar binnen met lichte tikken van de hamer, totdat de tegel loslaat. Bij grotere oppervlakken kunt u overschakelen op een bredere beitel of een schop die u plat onder de tegels schuift. Tegels die in cement liggen, zijn aanzienlijk lastiger. Hier komt vaak een breekhamer aan te pas. Werk altijd systematisch, zone voor zone, en controleer tussentijds of er bijzonderheden vrijkomen. Soms ligt er onder een gewone laag tegels nog een oudere vloer met meer karakter. Oud tegelwerk kan ook vloerverwarming verbergen. Als u weet dat er verwarming onder de vloer zit, werk dan extra voorzichtig om doorboringen te voorkomen.

Verwijderen of bewaren: wat gebeurt er na het losmaken?

Na het lichten van de tegels blijven er vaak lijmresten op de ondervloer achter. Verwijder deze met een vloerschraper, steenbeitel of haakse slijper. Niet elke oude vloer is het bewaren waard, maar sommige tegels zijn dat zeker wel. Vloertegels zoals oude Franse tegels, antieke plavuizen of handgemaakte terracotta tegels hebben authentieke kenmerken die niet meer nagemaakt worden. Die materialen vertegenwoordigen niet alleen historische waarde, maar ook aanzienlijke marktwaarde. Let bij het demonteren op de dikte van de tegels. Dunne oude tegels breken snel; dikke exemplaren zijn steviger maar zwaarder. Stapel tegels voorzichtig en leg tussen de lagen karton of schuimfolie om schade te voorkomen.

Advies bij twijfels en inkoop

Als u twijfelt of uw tegels de moeite waard zijn, maak dan foto’s en neem contact op met een gespecialiseerde partij zoals Van Dillen Antieke Bouwmaterialen. Let ook op de ondervloer. Als die beschadigd raakt tijdens het verwijderen, moet u deze egaliseren voordat u verder kunt. Bij Van Dillen Antieke Bouwmaterialen redden wij authentieke bouwmaterialen van de sloophamer. Dat geldt ook voor oude vloertegels. Heeft u een boerderij, herenhuis of bedrijfspand waarin een oude vloer ligt die u vervangt? Dan zijn wij geïnteresseerd in uw materiaal, mits het voldoende authentiek en van goede kwaliteit is. Wij beoordelen materiaal op basis van de staat, de afmetingen, eventuele sloop en de tijd om het te reinigen. Lees meer over het inkopen van materialen op onze inkooppagina. Neemt u gerust contact met ons op als u een oude plavuizen vloer verwijderen wilt en vermoedt dat de tegels waarde hebben. Wij adviseren u graag over de beste aanpak en geven een eerlijke beoordeling. Soms betekent dat: voorzichtig demonteren en bewaren. Soms is slopen de betere optie.

Technieken en opties bij sloop en renovatie

Begin in een hoek en tik met een hamer en beitel onder de rand van de tegels. Dat hangt af van de montage: gelijmde tegels steekt u vrij eenvoudig los met een beitel of schop, maar in cement gelegde tegels zijn erg lastig en vereisen een breekhamer. Kapotte tegels voert u af als regulier bouwpuin, maar authentieke, bruikbare tegels kunt u aan Van Dillen Antieke Bouwmaterialen verkopen. Bij een badkamerrenovatie kun je kiezen om eerst de oude tegels te verwijderen. Dat is echter arbeidsintensief en er komt veel fijnstof en afval vrij. Als het oude tegelwerk nog goed is, kun je de nieuwe tegels ook over de oude heen aanbrengen: tegels over tegels. Dat scheelt veel tijd en troep. Maar dan moet er wel goed op een aantal zaken worden gelet.

Over tegels over tegels: voorwaarden en stappen

1. Een vlakke, solide ondergrond vormt de basis voor mooi strak tegelwerk. Check daarom of het bestaande tegelwerk aan die eisen voldoet.
2. Zitten alle tegels nog vast of klinken ze hol als je erop klopt? En hoe vlak en nauwkeurig heeft de vorige tegelzetter gewerkt? Let ook goed op de vormvastheid en stabiliteit van de onderliggende constructie. Ontdek je loszittende tegels en/of scheuren in het tegelwerk, wees dan extra op je hoede.
3. Door de jaren worden bestaande tegels en voegen meestal aangetast door vuil, vet, waslagen, enzovoort. Na het controleren van de basis is grondig reinigen daarom de tweede stap voor tegelen over tegels. Speciaal hiervoor heeft Forbo Eurocol 014 Euroclean in het programma. Verwijder na het reinigen de losgemaakte vuil- en vetresten met een katoenen doek en laat de ondergrond hierna volledig drogen.
4. Vaak is bestaand tegelwerk op meerdere plaatsen beschadigd. Ook door het uithakken van loszittende tegels ontstaan gaten in het tegelwerk. Deze ruimten moeten eerst worden opgevuld. Voor wanden kun je hiervoor de 658 Wandoforte of de sneldrogende renovatiemortels 955 Wandostuc gebruiken. Strijk vervolgens het tegelwerk voor met 051 Europrimer Quartz. Vochtabsorberende wandtegels (met een zuigende scherf) verlijm je met een pastategellijm. Let op: strijk voor het egaliseren van de volledige wanden deze eerst voor met 051 Europrimer Quartz. Dit voorkomt dat de verse egalisatielaag op de wand uitzakt.
5. Horizontale vloerspanning? Alweer de laatste stap in de badkamerrenovatie, voordat je kunt beginnen met het plaatsen van tegels over tegels. Soms zijn in oude tegelvloeren in de loop der tijd scheuren ontstaan door horizontale spanning. Onderzoek deze scheuren en tref zo nodig constructieve maatregelen. Breng dan als extra zekerheid eerst een zogeheten ‘ontkoppelingslaag’ aan over het bestaande tegelwerk. Deze vormt een spanning opnemende laag tussen de oude en nieuwe laag tegels, die horizontale krachten opvangt. De 730 Isoflex, met zijn krachtige hechting en blijvend flexibele eigenschappen, is hier bij uitstek voor geschikt. Breng deze in twee lagen aan op de gereinigde, ontvette bestaande tegelvloer.
6. Het waterdicht maken van natte ruimten blijkt in de praktijk nog steeds lastig. Vaak wordt het tegelwerk ‘gebruikt’ om wanden en vloeren waterdicht te maken. Daar gaat het echter al fout: de ondergrond moet al waterdicht zijn, waarna het tegelwerk als esthetische en functionele afwerking volgt. Er moet meer in systemen worden gedacht, waarbij diverse producten samen een waterdichte, hygiënische, veilige en fraaie afwerking vormen.

Praktische sloopveiligheid en afwerking

Wanneer je aan de slag gaat met sloopwerk (want dat is het), is het belangrijk dat je goed in kaart hebt waar leidingen en kabels lopen achter de muur of onder je vloer. Het is namelijk zonde als je meer dan alleen de tegels die eraf moeten, sloopt. Tegels worden op verschillende manieren geplaatst: gelijmde tegels, tegels in een speciebed en tegels in mortel. De reden waarom je dit moet weten, is zodat je goed voorbereid aan de slag gaat. Zoals net genoemd werd, verschillen de benodigdheden per tegel. Wanneer je tegels vastzitten in een speciebed of mortelbed, heb je naast de algemene benodigdheden ook een SDS-boor met een platte beitel nodig. De tegels haal je dan stukje voor stukje van de muur af. Het begin is het makkelijkst te maken bij een kapotte tegel waar al een hoekje mist of een scheur zit; als er geen kapotte tegels zijn, start je in een hoek aan de onderkant van de muur met een beitel en hamer.

Na afloop is er vaak lijmresten, specie- of mortelresten achter. Voor resten op de vloer gebruik je een komschijf met een haakse slijper. Schuren maakt de vloer glad en daarna kun je beginnen met voorstrijken. Voor resten op de muur is het een goede optie om hier overheen te stucen. Dit kun je zelf doen als je handig bent, anders laat je het door een vakman doen. Wat niet iedereen weet, maar wel kan, is dat je over je oude tegels heen betegelen ook een optie is, mits de tegels schoon zijn en je de juiste producten gebruikt. Je tegels moeten ontvet zijn en er moet een juiste hechtprimer met een korreltje in zitten worden toegepast, gevolgd door een goede poederlijm voor de hechting.

Tot slot: advies en contact

Bent u toe aan nieuwe tegels in de keuken, badkamer of woonkamer? Maar wat doet u met de oude tegelvloer: verwijderen of toch niet? Het antwoord op deze vraag hangt af van het bestaande tegelwerk, het type afwerking en technische eisen van de ondergrond. Voordat u begint met slopen of verlijmen, is het essentieel om de huidige situatie goed te analyseren. Oude tegels verwijderen of niet hangt af van de hechting, vlakheid en stabiliteit van de bestaande vloer of wand. Hechting: zitten alle tegels nog muurvast of klinken sommige tegels hol?

Vocht of schimmel, opbouwhoogte en mogelijke schades onder de vloer spelen eveneens een rol. In geval van twijfels: laat u adviseren door specialisten en overweeg of tegelen over bestaand tegelwerk een haalbare en kostenbesparende optie is. Voor meer informatie en concrete adviezen kunt u contact opnemen met gespecialiseerde partijen zoals Van Dillen Antieke Bouwmaterialen of tegelcentrum Siddeburen.

tags: #dateren #oude #wandtegels