Zie je jezelf al zitten, op het zonnige dakterras van je royale eengezinswoning op loopafstand van de Utrechtse binnenstad, terwijl de kinderen met vriendjes heen en weer rennen tussen jullie tuin en de gemeenschappelijke binnentuin? Na een drukke school- en werkweek geniet je hier éven van een glas wijn, voordat jullie straks via de brug het Merwedekanaal richting de binnenstad lopen om een hapje te gaan eten. In blok 3B van De Nieuwe Defensie, de nieuwe Utrechtse stadswijk, is het heerlijk wonen!
Deze tekst beschrijft de ontwikkeling van De Nieuwe Defensie, met fase 2 van blok 3B, waar de laatste 76 nieuwbouwwoningen aan de waterkant in verkoop komen. Het gebied biedt stads wonen in het midden van groen en groei, met een grote diversiteit aan woningtypes-van appartementen L tot en met XXL en van tuin- en eengezinswoningen tot een penthouse-op brugloopafstand van het historische centrum van Utrecht. Wonen op loopafstand van het eeuwenoude stadscentrum, in het midden van groeigebied de Merwedekanaalzone en omringd door natuur, water en uitvalswegen, samengevat als de perfecte balans tussen rust en reuring in De Nieuwe Defensie.
Projecthistorie en visie
De Nieuwe Defensie is een ontwikkeling van BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling. De grond werd in 1998 in eigendom gekregen na een ruil met de gemeente. Exact 20 jaar later werd een samenwerkingsovereenkomst gesloten om op deze positie woningbouw te realiseren. Het plan onderscheidt zich door een grote diversiteit aan architectuur, waarbij vier architectenbureaus betrokken zijn: ANA, MLA+, INBO en Cross, naast stedenbouwkundig bureau SVP. De gevels worden uitgevoerd in metselwerk, aluminium, prefab beton en bamboe, en de 11-laagse woontoren Eye wordt grotendeels afgewerkt in keramiek.
ERA Contour bouwt de wijk volgens de principes van gezond stedelijk wonen, met directe zichtlijnen op groen vanuit woningen, grote daktuinen, groene speelplekken en autovrije groene hoven. Privétuinen bij de grondgebonden rijwoningen in de binnengebieden van blok 2 en 3 vergroten de kwaliteit van het gebied. Het sky-walk park op het dak van blok 3 verbindt dak(moes)tuinen en biedt ontspanning, ontmoetingsruimte en uitzicht over de stad. De wijk wordt grotendeels autovrij gerealiseerd; op de diagonaalstraat na mogen auto's komen, en deze verdwijnen vervolgens in twee halfverdiepte parkeergarages onder de woonblokken met in totaal 450 parkeerplaatsen.
(tagimg)Sky-walk en dak(moes)tuinen over blok 3, uitzicht over Utrecht(tagimg)Fasen, woningtypes en betaalbaarheid
De eerste projectfase omvat blokken 1 en 2, met 211 ruime gezinswoningen, appartementen en penthouses en 80 sociale huurwoningen. De komende fase 2 van blok 3B fase 2 omvat de laatste 76 nieuwbouwwoningen aan de waterkant. Het stedenbouwkundig plan voorziet in een divers woningaanbod voor starters, gezinnen en senioren. In totaal komen er 950 duurzame koop- en huurwoningen, waaronder 220 sociale huurwoningen, 100 middenhuurwoningen, 150 betaalbare koopwoningen en 480 vrij op de markt te koopwoningen. De koopwoningen rollen gefaseerd in verkoop.
Naast de 950 woningen komen er twee ondergrondse parkeergarages, 477 parkeerplaatsen onder de gebouwen met elektrische laadpalen en ruime ruimte voor fietsen. Een autoluwe, groene buurt aan het Merwedekanaal krijgt volop groen, wateropvang en verkoeling door nieuwe bomen en waterpartijen. De aanpak focust ook op betaalbare woningen: 350 extra betaalbare woningen bovenop de 600 woningen uit het eerste plan, inclusief 100 sociale huurwoningen, 100 middenhuurwoningen en 150 betaalbare koopwoningen. De gemeenteraad heeft deze extra woningen op 10 maart 2022 goedgekeurd, waarmee bijna 50% van de buurt betaalbaar wordt.
Meer over duurzaamheid en technologie
De woningbouwpartners willen een moderne, duurzame stadswijk realiseren. Er komen veel PV-panelen en E-installaties die voorbereid zijn op toekomstige koperswensen, zodat binnenstedelijke woningbouw efficiënt en leefbaar blijft. De samenwerking tussen BPD, ERA Contour en Woonin (voorheen Mitros) omvatten de coördinatie van bouw, omgevingsvergunningen en verkooptekeningen, met continue input van kopers gedurende de bouw. Ook wordt er rekening gehouden met de nabijheid van het Rijksmonument Villa Jongerius: de ontwerpen mochten het monument niet overschaduwen, en palen zijn waar mogelijk geschroefd om trillingen te beperken.
Leefomgeving en betrokkenheid
De wijk is autoluw en groen, met een park langs het Merwedekanaal en diverse speelplekken. De woningen krijgen voordeuren langs de Skywalk en een centraal park dat autovrij blijft, zodat bewoners in alle rust kunnen wonen. Bewoners uit de Dichterswijk maken zich zorgen over de impact op hun woonomgeving; de gemeente werkt samen met hen aan afstemming van de plannen. De aannemer plaatst regelmatig updates op www.eracontourbouwt.nl over de voortgang en de werkzaamheden, zodat kopers en omwonenden geïnformeerd blijven.
Planning en realisatie
Op 10 februari 2021 werd de eerste paal de grond in getrokken. De eerste fase omvatte blokken 1 en 2 met 211 gezinswoningen en 80 sociale huurwoningen; onder blok 2 komt een grote parkeergarage en voorzieningen voor elektrische mobiliteit. Volgend jaar hoopt men te starten met fase 2; uiteindelijk zou er een derde fase komen. Begin 2029 moeten de laatste woningen opgeleverd zijn. Inmiddels zijn de eerste 100 woningen gereed; middenhuur en sociale huur blijven noodzakelijk voor het behouden van vitale beroepen in de regio, zoals zorg, onderwijs, politie en defensie.
De uitdaging ligt onder meer in veiligheid en leefbaarheid tijdens de bouw, en het tijdig afstemmen van communicatie met omwonenden. Er wordt gewerkt met twee heistellingen en aangepaste bouwschema’s om overlast te beperken. Het project vraagt om flexibele inzet van eigen mensen en nauwe afstemming met koperbegeleiders, zodat koperswensen ook in een laat stadium nog kunnen worden geïntegreerd.
Typen woningen en noodzaak van betaalbaarheid
Het plan biedt een mix van sociale huur, middenhuur en koopwoningen, met koopwoningen die gefaseerd verschijnen. Er komen 11-laags woontorens, waaronder Eye, en royale gezinswoningen aan de waterkant met privétuinen. De komende fasen brengen zowel koop- als huurwoningen samen in een groene, autoluwe omgeving, met dak- en tuinarchitectuur die groen en technologie combineert.
De Nieuwe Defensie blijft in beweging: 950 woningen in totaal, 477 parkeerplaatsen onder de gebouwen, en volop ruimte voor fietsen. Het project is gericht op duurzaam en groen wonen, met een rijke combinatie van woningtypes en een sterke band met de stad Utrecht.
Samenvatting van sleutelpunten
- Groene, autoluwe stadswijk aan het Merwedekanaal in Utrecht.
- 950 woningen: sociale huur, middenhuur en koopwoningen.
- Divers woningaanbod: gezinswoningen, appartementen, penthouses, torens.
- Sky-walk dakpark met moestuinen, lounges en uitkijkpunten.
- Ondergrondse parkeergarages: 477 plaatsen; elektrische laadpunten.
- Uiterst nabij de historische binnenstad, groen en water in balans.
- Betrokkenheid van bewoners en omwonenden bij elk stap van het proces.