Doorgewinterde acteurs laten zien wat improviseren is. Regisseur Peter de Baan geeft een willekeurig koppel acteurs een spelsituatie in handen. Onvoorbereid, met slechts een enkel rekwisiet of kledingstuk, transformeren zij in wonderlijke, hartveroverende, komische en vreemde personages. De uitkomst is vaak verrassend, ontroerend of hilarisch. En altijd een feest om naar te kijken.
Professionele aanpak van improvisatie op het podium
Wat is essentieel voor een goede scène? Dat de acteurs chemie met elkaar hebben. Dat ze samen een reis kunnen afleggen, waarbij ze samen op de juiste golf zitten. Dit duurt soms even, maar het is mooi als de golf wordt opgepakt en de acteurs open voor elkaar staan. Dat ze beiden genoeg munitie hebben en samen een overgang doormaken, alsof ze het van tevoren hebben afgesproken. Die vrijheid heb je als acteur in De Vloer Op natuurlijk. Je kan alle kanten met de opdracht op.
Het is een wisselwerking tussen initiatief nemen en openstaan voor de ander. Soms springt een acteur bij in een scène omdat de scène potentie heeft, maar de anderen de helicopterview missen. Als buitenstaander kan je dan een zetje geven, bijvoorbeeld door een regel te noemen die het gesprek weer laat stromen. Het draait om concentratie, losheid, openheid, rust en bewustzijn wat je aan het doen bent, en niet iemand die alles vooraf uittekent.
Leopold Witte en de geschiedenis van De vloer op
Leopold Witte (Haarlem, 28 mei 1959) is een Nederlands acteur die vooral bekend werd door de rol van Evert Lodewijkx in Gooische Vrouwen. Witte was ook lange tijd actief in het Human-improvisatieprogramma De vloer op en presenteerde de jongerenversie De vloer op jr. Het grote publiek kent hem van Gooische Vrouwen waarin hij sinds 2005 deze rol vertolkt. Daarnaast is hij verbonden aan toneelgezelschap Orkater, waarvoor hij stukken schrijft samen met Geert Lageveen.
Hij speelt sinds 2012 ook in het toneelgezelschap De Verleiders, dat maatschappelijke thema's aanpakt. Ook deed hij mee aan het Human-programma De vloer op en presenteerde De vloer op jr. in de beginjaren. In 1982 presenteerde hij De moeder van David S. Ga naar de hoofdinhoud.
Speciale afleveringen en samenwerking met Hivos
In samenwerking met Hivos maakt het team van De vloer op in 2010 twee speciale programma’s: eenmaal in Zuid-Afrika en eenmaal ter gelegenheid van het vijftienjarige bestaan van Hivos. Aus Greidanus jr. brengt een aantal fragmenten. Een voorbeeld is de scène met Leopold Witte in bed met een lijk en een vrouw in boerka, waarin hij wakker wordt in een vreemde hotelkamer naast een vrouw die hij vier maanden geleden begraven heeft.
Andere fragmenten tonen uiteenlopende scenario's, zoals Jacob Derwig en Tjitske Reidinga in onverwachte omgevingen. Deze slots geven de kijker telkens weer een mix van humor, ontroering en verbazing over wat improvisatie mogelijk maakt wanneer vakmanschap en speelsheid samensmelten.
Praktische inzet en context van het programma
Het programma De vloer op wordt gepresenteerd door Peter de Baan en uitgevoerd door Floor Maas en anderen zoals Gijs Scholten van Aschat, Bert Haitsma en Bert Janssens. Uitvoerenden bestaan uit Jacob Derwig, Tjitske Reidinga en Margôt Ros, onder regie van Peter de Baan en Floor Maas. In de context van licenties en reproductie wordt gewezen op Beeld & Geluid en de bijbehorende licentieprocedures.
Inhoudelijke thema's en inspirerende uitspraken
Wat is het geheim van improviseren? "Het is een combinatie van initiatief nemen, maar tegelijkertijd ook open staan voor de ander en naar elkaar luisteren. Het is hier tussen schakelen." Een acteur kan emoties inzetten en daarop reageren, terwijl men het verhaal in grote lijnen volgt. “Dat de acteurs chemie met elkaar hebben. Dat ze samen een reis kunnen afleggen, waarbij ze samen op de juiste golf zitten.”
Een valkuil bij improvisatie is dat acteurs te enthousiast worden voor hun eigen verhaal en daardoor niet meer openstaan voor de ander. “Dat lijden kan soms ook heel mooi zijn, dat je denkt wat is er aan de hand? En dan de reactie van de ander hierop.”
Toepassingen en bronnen
Extras en externe informatie: in de voorstelling '237 Redenen Voor Seks' bespreken de twee hoofdpersonen dit gevoelige onderwerp. De zender en programmainformatie verwijzen naar thema-uitzendingen waarin presentator Jort Kelder grenzen opzoekt van verleidingen en moraal in de wereld van het grote geld. Centraal staat het toneel en de formatkeuzes die improvisatie mogelijk maken in verschillende maatschappelijk relevante thema's.
- Bedanken en toelichting op de structuur van De vloer op
- Invloed van improvisatietechnieken op televisieformaten
- Verbinding tussen theater en media licentiecontext
GA naar de hoofdinhoud en ontdek meer over Leopold Witte en zijn werk in Gooische Vrouwen, De vloer op, en zijn samenwerking met Orkater. De verschillende theater- en televisie-activiteiten illustreren de veelzijdigheid van improvisatietheater als kunstvorm en als educatieve methode.