Woningen uit de jaren 90 en later vormen een belangrijke stap in de ontwikkeling van energiezuinig bouwen in Nederland. Vanaf deze periode werden strengere bouwvoorschriften ingevoerd en werd isolatie steeds meer een standaard onderdeel van de woningconstructie. Veel huizen uit de jaren 90 beschikken al over spouwmuurisolatie, dakisolatie en dubbel glas. Toch voldoen deze woningen vaak niet meer aan de huidige eisen op het gebied van comfort, energieverbruik en duurzaamheid. Door je jaren 90 woning extra te isoleren, kun je het energieverbruik verder verlagen en het wooncomfort aanzienlijk verbeteren. Hoewel woningen uit de jaren 90 bij de bouw al beter geïsoleerd waren dan oudere huizen, is de kwaliteit en dikte van die isolatie inmiddels vaak achterhaald. Wat toen als goed werd beschouwd, is tegenwoordig meestal niet meer voldoende om warmte echt goed binnen te houden en energieverlies te beperken. Wil je weten of je bestaande isolatie nog voldoet of aan vervanging toe is?
Veel daken uit de jaren 90 bevatten een dunne laag isolatie die eigenlijk onvoldoende presteert. Door extra isolatie aan te brengen, verbeter je comfort en verlaag je het energieverbruik aanzienlijk.
Platte daken komen veel voor bij uitbouwen, garages en moderne woningtypen. Bij renovatie is isoleren aan de buitenzijde met EPS, PIR of hoogwaardige dakisolatieplaten de beste oplossing. Bij een warmdakconstructie wordt de isolatie bovenop de bestaande dakconstructie aangebracht en afgewerkt met een nieuwe waterdichte dakbedekking. Schuine daken worden meestal aan de binnenzijde nageïsoleerd met glaswol, steenwol of PIR. Vooral PIR is populair in het geval van beperkte ruimte, omdat het een relatief hoge isolatiewaarde biedt bij een lage dikte.

Wil je meer informatie over het isoleren van je schuin of platdak? De meeste jaren 90-woningen hebben een geïsoleerde spouw, maar deze isolatie is vaak dun en soms plaatselijk ingezakt. Door de spouw opnieuw te laten vullen of bij te isoleren, kan het warmteverlies aanzienlijk worden beperkt. Wanneer de spouw vervuild is of wanneer je de woning tegelijk een nieuwe uitstraling wilt geven, is buitengevelisolatie een goed alternatief. Hierbij krijgt de gevel een volledig nieuwe, goed isolerende schil. Hiervoor kun je bijvoorbeeld gebruikmaken van speciale PIR spouwplaten met een laag glaswol. Wil je meer informatie over het isoleren van je muur?
In jaren 90-woningen is vaak al een basisvorm van vloerisolatie aanwezig, maar deze is meestal beperkt in dikte. Is de onderzijde van de vloer al voorzien van isolatiemateriaal? Dan is het vaak mogelijk om deze isolatielaag te verbeteren door dezelfde isolatie dikker aan te brengen. Wil je meer informatie over het isoleren van je houten vloer of kruipruimte?
Is er al isolatie aanwezig? In veel jaren 90-woningen zit nog standaard dubbel glas of vroeg HR-glas. Dat is inmiddels duidelijk minder isolerend dan modern HR++- of triple glas. Hierdoor kan het bij de ramen kouder aanvoelen en sneller tochten. Vervanging is niet altijd meteen nodig. Soms helpen het opnieuw afstellen van ramen en het dichten van kieren al om tochtklachten te verminderen. Zijn houten kozijnen aangetast of sluiten ze slecht, dan is vervangen vaak de beste oplossing. Ook in jaren 90-woningen komen nog regelmatig kieren voor bij kozijnen, dakaansluitingen en bouwkundige overgangen.

Wanneer je een woning uit de jaren 90 of jonger gaat isoleren, verandert er veel aan de manier waarop het huis omgaat met vocht en luchtstromen. In deze bouwperiode werd al meer aandacht besteed aan isolatie, maar ventilatie vond nog steeds grotendeels plaats via natuurlijke kieren en beperkte roosters. Zodra je extra gaat isoleren, wordt het huis aanzienlijk dichter. Daarnaast is het verstandig om de bestaande isolatie te laten controleren. Oude dak- en spouwisolatie kan zijn verzakt of vochtig zijn geworden, waardoor de werking sterk is verminderd. Ook vloerisolatie uit de jaren 90 is vaak dun en beperkt effectief. Ventilatie blijft een cruciaal aandachtspunt. In veel woningen volstaan moderne ventilatieroosters in combinatie met mechanische afzuiging, maar in goed geïsoleerde woningen kan een gebalanceerd ventilatiesysteem met warmteterugwinning (WTW) een interessante oplossing zijn.
Tot slot moet je letten op het gebruik van de juiste folie. Afhankelijk van de constructie en de gekozen isolatiemethode heb je folies zoals dampopen, dampremmende of zelfs dampdichte folies nodig om vocht op een veilige manier af te voeren of juist tegen te houden. Sommige isolatiemaatregelen komen in aanmerking voor de ISDE-subsidie. Op onze subsidie-voordeel pagina vind je zowel een overzicht van producten die hiervoor in aanmerking komen. Ook hebben we een uitgebreider artikel ‘subsidie op isolatie’ met extra uitleg over de regeling geschreven.
Heb je nog vragen? Isoleren is een effectieve verduurzamingsmaatregel als je wilt besparen op je energierekening. Maar hoe weet je of je huis goed geïsoleerd is? Hoe kun je je woning isoleren? En wat kost het om een huis te isoleren?
Voordat je aan de slag gaat met het (beter) isoleren van je woning is het belangrijk om de huidige staat van je woning vast te stellen. Bij isolatie geldt over het algemeen: hoe dikker de isolatielaag, hoe beter het huis geïsoleerd is. De buitenmuur van je woning kun je aan de binnen- en buitenkant isoleren. De spouwmuur kan ook geïsoleerd zijn.
Een goede indicator om te checken of de buitenmuur van je woning ook geïsoleerd is, is door het materiaal van de buitenmuur te checken. Is de buitenmuur van bakstenen gebouwd en zijn deze zichtbaar? Dan is de buitenkant van je woning niet geïsoleerd. Er kan dus extra isolatiemateriaal zijn aangebracht als je geen bakstenen maar pleisterwerk of steenstrips ziet. Je kunt ook checken of de buitenmuur van je woning aan de binnenkant is geïsoleerd. Dit doe je door te checken of er een voorzetwand is geplaatst. Bij het raamkozijn kun je gemakkelijk zien of er een voorzetwand is geplaatst. Is de muur dikker dan 30 cm? Dan is er een voorzetwand aangebracht.
Of de spouwmuuren geïsoleerd zijn check je als volgt: is je huis gebouwd voor 1975? Dan heeft de spouwmuur geen isolatie. Benieuwd of de vorige bewoners de spouwmuur wel al hebben geïsoleerd? Loop dan om de buitenmuur heen en check of je om de meter kleine ronde gaten gevuld met specie ziet zitten. Is je huis gebouwd tussen 1975 en 1992? Is je huis voor 1974 gebouwd en zijn er daarna geen isolatiemaatregelen getroffen? Dan is het dak niet geïsoleerd. Is je huis tussen 1975 en 1991 gebouwd? Dan is de oorspronkelijke isolatie matig. Huizen die na 1991 zijn gebouwd hebben vaak betere dakisolatie.
Wil je weten of je dak na de bouw aan de binnenkant extra geïsoleerd is? Kijk dan aan de binnenkant van het dak op plekken waar de zolder niet volledig is afgewerkt, zoals achter een ventilatiepijp of schot. Wil je weten of het dak aan de buitenkant (extra) is geïsoleerd? Is je huis voor 1982 gebouwd? Dan is de vloer niet geïsoleerd. Is je huis tussen 1982 en 1992 gebouwd? Dan is de vloer matig geïsoleerd. Als je huis na 1992 is gebouwd is de vloerisolatie goed.
Nieuwe huizen hebben sinds 1992 dubbel glas of HR++ glas. Het soort glas check je door te kijken hoeveel glasplaten het raam heeft. Enkel glas heeft één glasplaat. HR++ en dubbel glas hebben twee glasplaten met een aluminium strip. Bij HR++ glas staat er vaak HR++ op de aluminiumstrip vermeld. Is dit niet het geval? Dan kun je een vlamtest doen. Houd binnen een vlammetje voor het glas als het buiten donker is. Vervolgens kijk je schuin op het glas. Zie je vier vlammetjes die allemaal dezelfde kleur hebben? Dan is je raam van dubbel glas. Zie je een tweede of derde vlam met een andere kleur?
Wil je precies weten welke isolatiemaatregelen jij nog aan jouw woning kunt treffen? Buitenmuurisolatie, dakisolatie en raamisolatie kun je het beste door een vakkundig bedrijf laten uitvoeren. Ben je een beetje handig? Dan kun je vloerisolatie ook prima zelf aanbrengen. Controleer wel van tevoren of de kruipruimte hoog genoeg is. 35 cm is de minimale hoogte om zelf te kunnen isoleren, 50 cm en hoger werkt prettiger. Reken vervolgens goed uit hoeveel isolatiemateriaal je nodig hebt. Je brengt het materiaal tegen de onderkant van de vloer aan en kunt kiezen voor bijvoorbeeld thermoskussens, platen van hout, kurk, EPS, vlas, schuim, glas- of steenwol. Informeer ook van tevoren of je dichte verpakkingen isolatiemateriaal mag retourneren. Ben je dan toch in de bouwmarkt? Neem gelijk een gratis kluswijzer over isoleren mee. Kies voor isolatiemateriaal dat een isolatiewaarde (Rd) van minstens 3,3 heeft. Heb je vloerverwarming? Kies dan voor isolatiemateriaal met Rd 5. Lees voor het isoleren goed de handleiding bij de verpakking. Als je vragen hebt over de uitvoering kun je contact opnemen met de fabrikant of een bouwtechnisch adviseur.

Er zijn ook een aantal kleine isolerende maatregelen die je zelf voor je woning kunt treffen. Zo is het belangrijk om naden en kieren af te sluiten. Een brievenbusborstel aanbrengen is bijvoorbeeld een gemakkelijke isolatiemaatregel die iedereen kan treffen. Daarnaast kun je folie achter de radiatoren plakken om warmteverlies tegen te gaan. Isolerende gordijnen kunnen ook erg goed isoleren en kunnen tot wel €270 schelen op je energierekening. Ten slotte kun je ook zelf isolerende folie op je ramen plakken.
Als je je huis gaat isoleren is het goed om vooraf te weten hoeveel je dit ongeveer gaat kosten. Goede isolatie is een investering, maar je bespaart er uiteindelijk wel geld mee op je energierekening. Ben je nou benieuwd of jouw huis (extra) isolatie nodig heeft? Laat dan een nulmeting voor verduurzaming uitvoeren door één van de bij Woninglabel.nl aangesloten adviseurs. Dakisolatie en vloerisolatie. Gevelisolatie. Deze woningen hebben geen spouwmuur. Als alternatief kun je kiezen voor gevelisolatie aan de binnen- of buitenkant. Aan de binnenkant kan dit bijvoorbeeld met een voorzetwand. Gevelisolatie aan de buitenmuren is ingrijpend. Glasisolatie. Let op! Kijk of eerdere bewoners al iets aan isolatie hebben gedaan. Oudere isolatiematerialen kunnen uitzakken. Vernieuw het dan. Vervang je enkel glas door hoogrendementsglas (hr-glas), houd er rekening mee dat het draaiende deel van het kozijn misschien moet worden aangepast. Hr-glas is namelijk zwaarder dan enkelglas.
Isoleren woningen bouwjaar 1920 tot 1974. Woningen gebouwd tussen 1920 en 1974 zijn vanuit de bouw niet geïsoleerd, maar de kans is groot dat eerdere bewoners wel investeerden in dakisolatie, spouwisolatie en dubbelglas. Spouwmuurisolatie. Bevat de spouwmuur nog geen isolatie? Isoleer die dan met glas- of steenwol, schuim of piepschuimbolletjes. Vloerisolatie. Isoleer de vloer voor extra comfort. Glasisolatie. Zit er nog enkelglas in de ramen? Let op! Oudere, slecht geïsoleerde woningen worden door het grote aantal kieren ‘natuurlijk' geventileerd. Ga je isoleren of dicht je de kieren, dan verander je de vochthuishouding in huis. Controleer daarom na het isoleren met een hygrometer of je woning niet te vochtig is. De ideale luchtvochtigheid ligt tussen de 40% en 55%. Is je woning te vochtig? Dan is het belangrijk om beter te ventileren.

Woningen gebouwd tussen 1975 en 1982 hebben een matige dakisolatie (5-7 cm) en matige gevelisolatie. Vanaf 1975 zijn Bouwbesluit-eisen gaan stellen aan de energiezuinigheid. De minimale isolatie-eis voor het dak en de gevel was RC = 1,3 m2K/W. Tegenwoordig is RC-eis 6,0 m2K/W voor dak en 4,5 m2K/W voor gevel. Woningen tussen 1982 en 1999 zijn doorgaans matig geïsoleerd en voorzien van dak-, vloer-, gevelisolatie en mechanische ventilatie. Vanaf 1988 steeg RC-eis naar 2,0 en EPC daalde van 1,5 in 1995 naar 0,8 in 1998. Woningen vanaf 2000 tot 2014 zijn doorgaans goed geïsoleerd met HR++ glas en minimaal HR+ glas, EPC 0,6 eind 2011. Woningen vanaf 2015 zijn zeer goed geïsoleerd met HR++ glas en mechanische ventilatie.
De optimale dikte voor dakisolatie hangt af van het type isolatiemateriaal en de gewenste Rc-waarde. Voor een Rc-waarde van 3,5 m2K/W bij renovatie geldt circa 12 cm voor veel materialen; 16-18 cm is voor de meeste woningen ruim voldoende voor een uitstekende isolatiewaarde. Voor dunne maar hoogwaardige materialen zoals PIR kan 8-12 cm al voldoende zijn. Dakisolatie kan hiervoor een grote bijdrage leveren aan energiebesparing en waardevermeerdering van de woning.
De ideale dikte van muurisolatie hangt af van het materiaal en lamdawaarde; voor muurisolatie ligt vaak 10-16 cm voor standaardmaterialen, hoger bij lage energiewoningen. Voor vloerisolatie en dakisolatie kunnen de aanbevolen diktes variëren afhankelijk van het materiaal zoals glaswol, steenwol, EPS of PIR. De Lambda-waarde bepaalt hoeveel dikte nodig is om de gewenste Rc-waarde te bereiken. Extreem dikke lagen worden zelden aangeraden in bestaande woningen; vaak leveren 16-18 cm of vergelijkbaar al een substantiële verbetering op. Onze adviseurs helpen graag bij het balanceren van kosten en rendement en komen vrijblijvend langs voor een inspectie.
Welke isolatie het meest geschikt is voor uw pand hangt onder andere af van het bouwjaar en de reden van isoleren. Vanaf 2021 moet elke nieuwbouwwoning nagenoeg energieneutraal zijn. Voor zowel muren, vloeren als daken geldt een minimum dikte van 15 centimeter isolatiemateriaal, uitgaande van mineraalwol, met variaties per materiaal. Een slecht geïsoleerd dak is één van de grootste oorzaken van warmteverlies; de dikte bepaalt de warmteweerstand (Rc-waarde). Het is verstandig om bij renovatie de dikkte in relatie tot het gekozen materiaal te berekenen, zodat de doel-Rc-waarde gehaald wordt zonder onnodige kosten te maken.

Verder geven we ook aandacht aan ventilatie: bij betere isolatie is gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning vaak de beste oplossing. Daarnaast is het van belang de juiste folie te kiezen (dampopen, dampremmend, of dampdicht) afhankelijk van constructie en methode. Tot slot kunnen subsidies een rol spelen bij isolatiemaatregelen; bekijk hiervoor de ISDE-regelingen en subsidieoverzichten.
Tot slot kun je bij selecteren van isolatiemaatregelen rekening houden met een aantal praktische aanwijzingen: vloerisolatie kan vaak nog verbeterd worden, zeker als kruipruimte voldoende hoog is. Een basisregel is dat hoe dikker de isolatie, hoe hoger de Rc-waarde en hoe lager het warmteverlies. Voor veel woningen geldt dat dakisolatie de grootste besparing oplevert, gevolgd door beglazing met HR++ of hoger. Wil je weten welke maatregelen voor jouw woning het meest rendabel zijn, neem dan contact op met een specialist voor een gratis advies of offerte.
tags: #dikkte #isolatie #lessenaarsdak #1994