Een rookkanaal aanleggen door het dak klinkt misschien ingewikkeld, maar met de juiste materialen, voorbereiding en deze stap-voor-stap handleiding kun je dit als doe-het-zelver prima zelf doen. Ja, dat kan! Mits je werkt met gecertificeerde materialen en de instructies volgt volgens het Bouwbesluit en de NEN 2757-norm. Zorg dat de kachel voldoende afstand bewaard tot muren en meubels. Gebruik de buitenmaat van de dubbelwandige buis + minimaal 5 cm speling rondom. Monteer de eerste dubbelwandige buis met de mof omhoog (conform CE-voorschrift). Gebruik een klemband om de dubbelwandige buis stevig met het verloopstuk te verbinden. Gebruik een vloersteun, vloerplaat met draagring of console die past bij je rookkanaalsysteem (zoals Convesa’s verdiepingsondersteuning).
Belangrijke keuze en positionering. Tip: Plaats zwarte dubbelwandige buizen alleen op zichtlocaties (bijv. woonkamer), en gebruik blank RVS voor technische ruimtes of zolder. Is een rechte installatie niet mogelijk? Bevestig direct na elke bocht een beugel (bij 45° max.).
Voordat je de dubbelwandige buis door het dak voert, moet je de dakconstructie voorbereiden. Ben je van plan om een kachel te installeren? Dan moet je goed kijken naar de dakdoorvoer. Een dakdoorvoer is namelijk nodig om een dubbelwandig geïsoleerd rookkanaal door het dak te laten lopen zonder dat er water tussen kan komen. Wist je dat het verboden is om enkelwandige rookkanalen te gebruiken? Daarom vind je daar ook geen dakdoorvoer voor. Die zijn er uitsluitend voor dubbelwandig geïsoleerde buizen. Lees hier alles wat je moet weten over de dakdoorvoer.
Het op de juiste manier van installeren van de waterdichte plaat is nodig om ervoor te zorgen dat de kachelpijp goed zijn werk kan doen. Als je een handige klusser bent, kun je ervoor kiezen om zelf aan de slag te gaan met de installatie. Toch is het vaak handiger en veiliger om een erkend bedrijf in te huren. Op een schuin dak is het soms lastiger dan je denkt om de dakdoorvoer te installeren. Ook moet je er zeker van zijn dat je de dakdoorvoer water- en luchtdicht afsluit. De dakdoorvoer zorgt ervoor dat alle afvalstoffen en rook van je houtkachel naar buiten worden gedreven. Via het dak verlaten ze je woning. Zo heb je nooit last van onnodige vieze luchtjes en gassen in je huis. Dat is nodig als je een houtkachel hebt.
Het is belangrijk dat het rookkanaal van een houtkachel heel goed geïsoleerd is. Veel dakdoorvoeren gaan door een schuin dak. Het is echter ook mogelijk om een rookkanaal door een plat dak te laten lopen. Hiermee wordt een plat dak zonder verdiepingen ertussen bedoeld. Als je een plat dak hebt, kun je het beste kiezen voor een dakdoorvoerplaat. Er zijn bepaalde regels opgesteld rondom de dakdoorvoer en de kachelpijp. Zo is volgens de NEN-norm 2757 de vereiste hoogte een halve meter boven de nokhoogte. Dit is zo opgesteld, om de gezondheids- en hindereffecten.
In principe heb je geen vergunning nodig voor een rookkanaal. Dat komt doordat een rookkanaal hoort bij de vergunningvrije bouwwerken. Moeten er grotere, ingrijpende wijzigingen in de draagconstructie gedaan worden om het rookkanaal aan te kunnen leggen? Dan is er wel een vergunning nodig. In de ruimte waar de kachel staat, mogen enkelwandige kachelpijpen gebruikt worden.
Stappenplan en kerndelen van de installatie
Stap 1: Bij het kiezen van een rookkanaal is het belangrijk om na te gaan wat de exacte diameter is van de kacheluitlaat. Als de binnenmaat afwijkt en de buitenmaat 80, 100, 110, 120, 130, 140, 150, 180, 200 of 250 is dan heeft u een kachelpijp met condensring nodig. U ziet dat in afbeelding 1 de uitlaat van de kachel gelijk is aan de diameter van de kachelpijp. Omdat een kachelpijp afwaterend gemonteerd moet worden, kunt u de dikwandige kachelpijp niet zomaar omdraaien. U kunt op deze kacheluitlaat het best een kachelpijp met condensring plaatsen, dit ziet u op afbeelding 2. Een kachelpijp met condensring is een dikwandige kachelpijp zonder versmalde kant. Hierdoor past de kachelpijp over de uitlaat heen. In de kachelpijp zit een condensring die ervoor zorgt dat het condens alsnog in de kachel terecht komt.
Soms gaat u door dak, muur, hout, beton etc. Het is dan verplicht om een dubbelwandige kachelpijp te gebruiken. Het is belangrijk dat u ten allen tijden ervoor zorgt dat de isolatie van dubbelwandige kachelpijpen aan de boven- en onderkant afgesloten is. Als u de dubbelwandige kachelpijp niet afsluit aan de onderkant dan is het mogelijk dat de isolatie naar beneden zakt. Om van enkelwandig naar een dubbelwandige kachelpijp te verlopen kunt u het standaard verloopstuk gebruiken. Deze heeft een lange enkelwandige flens die in de enkelwandige kachelpijp wordt geschoven, hierdoor is de aansluiting afwaterend gemonteerd. U kunt deze enkelwandige flens eventueel zelf op maat slijpen. Een dubbelwandige nisbus is een alternatief voor het standaard verloopstuk van enkelwandig naar dubbelwandig. De nisbus heeft een schacht van circa 7 centimeter waar een enkelwandige kachelpijp in geschoven kan worden. Het is de bedoeling dat de enkelwandige kachelpijp maar 2-3 centimeter in de schacht geschoven wordt. Als u de kachelpijp nu van de kachel af wilt halen kunt u de kachelpijp (De overige 5 centimeter) omhoog schuiven, en vervolgens demonteren. Bij een standaard verloopstuk is dit niet mogelijk.
Veiligheidsafstand. Wanneer u met een dubbelwandige kachelpijp door de muur of plafond heen gaat is het van belang rondom de nodigde afstand te hanteren. Bij brandbaar materiaal dient er minimaal 7 centimeter afstand gehouden te worden tussen de pijp en het brandbare materiaal. Als er onbrandbaar materiaal in de buurt is raden wij aan toch nog zoveel mogelijk afstand te hanteren, zodat de klemband er doorheen kan. Het is mogelijk om een isolatie-deken te monteren om de buizen heen, waardoor extra isolatie ontstaat. Boven op uw kanaal komt een eindkap, er zijn verschillende soorten eindkappen. De trekkap met veegluik is veel toegepast, omdat regenwater buiten het kanaal blijft en de trek toeneemt door de open zijkant. Daarnaast kan een gek bovenop het kanaal geplaatst worden, wat windsterkte tegenwerkt. In sommige gevallen wordt er een draaiende kap geplaatst, de aspiromatic, die de lamellen continu draait en zo de trek beïnvloedt. Ook kan een dubbelwandige trekkap met een vonkenvanger gekozen worden.
Montage en bevestiging. Het installeren van een dikwandige zwarte kachelpijp is geen alledaagse klus. Controleer de lokale wet- en regelgeving in Nederland (Bbl, Besluit bouwwerken leefomgeving). Kies de juiste kachelpijp en gebruik enkelwandige pijpen alleen als verbindingsstuk binnen de stookruimte. Vanaf een muur- of plafonddoorvoer zijn dubbelwandige kachelpijpen verplicht. Een dikwandige pijp moet altijd minimaal 20 cm afstand houden tot brandbare materialen; voor dubbelwandige pijpen geldt een veiligheidsmarge van 8 cm. De (binnen)diameter van de kachelpijp moet overeenkomen met de uitgang van de kachel. Volg altijd de fabrikant-aanbevelingen.
Tijdens de installatie kun je 15, 30 of 45 graden bochten gebruiken om verspringingen te realiseren. Probeer zo veel mogelijk rechte delen te houden om creosootvorming en trekproblemen te voorkomen. Een daksteunbeugel is geschikt voor schuine daken; een verdiepingsondersteuning voor vlakke delen. Bij een plat dak gebruik je een dakdoorvoerplaat en stormkraag die de dubbelwandige buis afdichten en afkitten op de dakplaat. De spouw tussen dakplaat en pijp moet met steenwol gevuld worden. Voor het dak aan de binnenkant kun je een brandseparatieplaat bevestigen en de kachel via de adapter precies recht onder het rookkanaal plaatsen.
Specifieke onderdelen en accessoires
- Stormkraag
- Verloopstukken en nisbus
- Gekopte of rechte bochten (15°, 30°, 45°)
- Veegluikendoppen en trekkappen
- Brandwerende platen (Promatect H 15 mm, metalstudprofielen en kit)
- Vloersteun of verdiepingsondersteuning
- Elektrische en kitmaterialen voor afdichting
Overwegingen voor onderhoud en veiligheid
Controleer regelmatig de kitafdichtingen en de staat van dubbelwandige pijpen. Houd rekening met de afstand tot brandbare materialen en controleer op creosootvorming bij bochten. Zorg voor waterdicht afsluiten van dakdoorvoer en controleer de werking van het trekkap-/veegluiksysteem bij regenweer.
Historie en achtergrond: rookkanalen in Nederland dienen te voldoen aan bouwregels en Normen zoals NEN 2757 en Bbl. Het gebruik van dubbelwandige kachelpijpen is daarom verplicht bij doorvoer door muren, plafonds of daken. De installatie kan uitgebreid getest en gecertificeerd worden door een erkend bedrijf om veiligheid en wettelijke compliance te garanderen.
3D-weergave en onderdelenoverzicht zijn hieronder weergegeven voor een duidelijk beeld van de opbouw en de mogelijke combinaties bij een schuin dak. Als jouw situatie anders is, kun je de onderstaande afbeeldingen als referentie gebruiken om de juiste onderdelen te selecteren en de installatie logisch te ordenen. Hieronder ziet u een 3D-weergave van de opbouw van een rookkanaal door een schuin dak. Past dit niet bij uw situatie? In de onderstaande afbeelding ziet u welke onderdelen mogelijk nodig zijn voor een dubbelwandig RVS rookkanaal door een schuin dak.
Hellend dakconstructie
Samenvatting van handige feiten
- Dubbelwandige kachelpijp door dak vereist op dampdoorvoer en waterdicht afsluiten.
- Diameter van kacheluitlaat bepaalt de geschikte kachelpijp met condensring.
- Bochten beperken en zo hoog mogelijk rechte delen gebruiken voor betere trek.
- Plaats stormkraag, plakplaat, steenwol en brandwerende platen correct voor een veilige afsluiting.
- Controleer afstand tot brandbaar materiaal; gebruik passende isolatie-dikten (2,5 mm of 3,5 mm).