GROEPSISOLATIE IN DE ELEKTROTECHNIEK UITLEG

Klasse II-behuizingen van een verdeler of een groepenkast zijn verkrijgbaar in een dubbel geïsoleerde of geaarde behuizing. Maar ook elektrische apparaten zoals bijvoorbeeld boormachines zijn verkrijgbaar in verschillende soorten behuizingen. Dubbel geïsoleerd gereedschap kun je hier vinden: Elektrotechnisch dubbel geïsoleerd gereedschap In de praktijk kom je klasse I en klasse II tegen. Bij klasse I is de behuizing geaard. Bij klasse II is de behuizing dubbel geïsoleerd. Een apparaat van kunststof is vaak een klasse 2, oftewel dubbel geïsoleerd. Maar dan moet deze wel op de juiste wijze gemonteerd zijn.

KERNBOODSCHAP OVER DIROELING EN ISOLATIE

Het komt bijvoorbeeld wel eens voor dat degene die werkzaamheden uitvoert bepaalde afschermingen niet goed terugplaatst. Voor verdelers, klik hier. Klik hier voor Elektrotechnisch geïsoleerd gereedschap. Een apparaat van plaatstaal kan zowel klasse I als klasse II zijn. In het geval van klasse II zit er binnenin vaak een kunststof bak waarin de elektrische componenten zijn gemonteerd. Vanuit de dubbel geïsoleerde behuizing mogen er geen onderdelen naar buiten steken die stroom kunnen geleiden. Dit leidt tot gevaarlijke situaties omdat je hierdoor de tweede beveiligingslaag doorbreekt.

Bevestigingsschroeven afdekken dubbel geïsoleerde behuizing. Bij dubbel geïsoleerde groepenkasten levert de fabrikant altijd kunststof of rubberen dopjes mee. Hiermee dek je de schroeven af waarmee je de verdeler aan de wand hebt gemonteerd. Deze schroeven steken immers naar buiten. Een dubbele of versterkte isolatie is een beschermingsmaatregel. Het doel is om te verhinderen dat een fout in de fundamentele isolatie kan leiden tot een gevaarlijke spanning op bereikbare delen.

NEN-NORMEN EN VOLDOENDE BESCHERMING

Mocht je meer willen weten: in de NEN1010 staat in paragraaf 412.1.1 een nadere toelichting over het metalen omhulsel van de schakel- en verdeelinrichting van elektrisch materieel. In de NEN voor schakel- en verdeelinrichtingen, de NEN-EN-IEC 61439-1 spreekt men over “bescherming door volledige isolatie”. Om dit te bereiken, moet de verdeler voldoen aan: Het elektrisch materieel dat is opgenomen in de verdeelinrichting, moet volledig door isolerend materiaal zijn omgeven. Geleidende delen mogen niet het isolerend materiaal (omhulsel) doorbreken, omdat de kans bestaat dat foutspanning buiten het omhulsel komt. De beschermingsgraad van het omhulsel dient ten minste IPXXB of IP2XC te zijn. Het binnenwerk, metalen gestel, van de verdeler mag je niet aarden. Dit geldt ook voor de (metalen) deuren.

De IP2XC beschermt tegen vaste voorwerpen die groter zijn dan 12 mm. De IPXXC beschermt tegen aanraking van gevaarlijke delen met gereedschap. Een foutstroom in een dubbel geïsoleerde of een geaarde behuizing? Bij overbelasting of kortsluiting moeten actieve delen beschermd zijn door één of meer toestellen die de voeding automatisch uitschakelen. De beveiligingstoestellen, vaak installatieautomaten, moeten de overbelastingsstroom in de leidingen van stroomketens onderbreken. Deze onderbreking moet het liefst plaatsvinden voordat deze stroom een temperatuurverhoging kan veroorzaken die nadelig is voor bijvoorbeeld de isolatie. Maar deze temperatuurverhoging kan ook nadelig zijn voor de verbindingen, de aansluiting of de omgeving van de leidingen (zie eventueel NEN1010 paragraaf 430.1).

KLASSE II VERDELER EN PROTECTIE

Klasse II verdeler: Bij een foutstroom komt de behuizing niet onder spanning te staan, omdat deze volledig geïsoleerd is. Door deze isolatie blijft de situatie veilig. Ook na het openen van de eventuele deur, is het niet mogelijk dat iemand aan het frame of de losgeraakte bedrading komt. Dit vanwege de afschermkappen. Daarom is het bij groepenkasten ook belangrijk om extra zorg te geven aan een goede sleufafdichting, voorbeeld producten sleufafdichting.

IP-graad versus klasse I/II: IP-graad is een internationale code die beschermingsgraad aangeeft tegen voorwerpen, vocht en aanraking. IP-code is opgebouwd uit IP gevolgd door cijfers (en soms letters). Het eerste cijfer beschrijft bescherming tegen vaste voorwerpen, het tweede tegen vocht, het derde tegen mechanische krachten. IPXYZ-systeem heeft diverse interpretaties per toepassing. Vermeldingen zoals IP2X, IPXXB, IP44, IPX5 komen regelmatig voor in de praktijk.

VEILIGHEIDSTIPS EN TOEPASSINGEN

Bij overbelasting of kortsluiting moeten beveiligingsmiddelen zoals installatieautomaten de stroom onderbreken voordat de temperatuur te hoog oploopt. Een aardlekschakelaar onderbreekt bij lekstroom en voorkomt elektrocutie. De combinatie van dubbel geïsoleerde behuizing en correcte montage voorkomt dat spanningen buiten de omhulsel komen. Let ook op de afdekking van wandbevestiging en dat kunststof dopjes alle schroeven afdichten.

Een groepenkast installeren of uitbreiden is geen doe-het-zelfklus. De NEN 1010 schrijft voor dat laagspanningsinstallaties worden aangelegd door bevoegde personen, en netbeheerders controleren bij aansluiting of de installatie aan de norm voldoet. Gecertificeerde elektrotechnici kennen normen en integreren moderne toevoegingen zoals laadpalen (Easee, Zaptec, Alfen, Wallbox) en thuisbatterijen (Sessy, AlphaESS) met omvormers van SolarEdge of Enphase.

KERNBEGRIPPEN EN VERBANDEN

Een groepenkast verdeelt de elektriciteit over verschillende circuits. Componenten zoals installatieautomaten, aardlekschakelaars en eventuele overspanningsbeveiligingen worden gemonteerd op DIN-rails, intern verbonden via koperen kamrails. Verdelers en beveiligingscomponenten komen van fabrikanten als Eaton, ABB, Hager, Schneider en Emat. Voor laadpalen die op de groepenkast worden aangesloten, zijn gangbare keuzes in Nederland Easee, Zaptec, Alfen, Wallbox, Peblar en Ratio. Een PV-installatie vereist mogelijk een aparte PV-verdeler op zolder. De omvormer zet gelijkstroom van zonnepanelen om in wisselstroom.

Historisch gezien blijft de NEN 1010 de leidraad voor de veiligheid en regelgeving rond verdelers en groepenkasten. Een verstandige aanpak omvat dimensioneren van kabels volgens IEC-normen, rekening houdend met milieu en toestand van de installatie. De hoofdverdeler ontvangt de maximaal toegestane stroom vanuit de hoofdaansluiting en verdeelt deze via hoofdschakelaar naar de verschillende groepen. Een hoogspanningsnetwerk wordt via transformatorstations uiteindelijk omgezet naar 230/240 V voor woningen en bedrijven.

PRINCIPE EN VERZEKERING VAN ISOLATIE

Dubbele isolatie zorgt ervoor dat bij een intern defect de buitenkant van een gereedschap geen gevaar oplevert. Een toestel met dubbele isolatie wordt aangeduid met twee vierkanten en wordt niet geaard. Aarding beschermt metalen delen van elektrische toestellen tegen onder spanning staan bij defecten. Voor aardingssystemen geldt equipotentiaalverbindingen in situaties waar meerdere reservoirs of tanks met elkaar verbonden moeten worden.

In buitenomstandigheden kan IP-classificatie verhogen, bijvoorbeeld IPX4 of IPX5 voor buitengebruik. Wandcontactdozen buitenstelposten vereisen extra bescherming tegen vocht en regen. In de praktijk is het belangrijk om wandafdekking en afdichtingen in sleuven te controleren zodat er geen lekstroom of contact met onder spanning staande delen ontstaat.

TABLE: ENKELE BELANGRIJKE CONCEPTEN

De normatieve teksten en praktische richtlijnen helpen bij het veilig ontwerpen, installeren en onderhouden van verdeelinrichtingen. Het is essentieel om de energiedistributie in een gebouw veilig en betrouwbaar te houden, met aandacht voor isolatie, aarding en lekstroombeveiliging. Voor wie twijfelt; laat een gecertificeerde elektricien de installatie controleren en afstellen volgens NEN 1010 en relevante normen.

tags: #duits #groep #isolatie