Wie een appartement van 90m2 koopt, staat vaak voor de vraag: wat renoveren in welke volgorde zodat de uitvoering logisch verloopt, de kosten beheersbaar blijven en de hinder beperkt is? In dit overzicht combineren we de belangrijkste inzichten uit de gegeven bronnen tot een praktisch stappenplan met aandacht voor elektra, leidingen, isolatie en afwerking. We beschrijven hoe je van stripwerk naar definitieve afwerking gaat en welke keuzes daarbij het meest invloed hebben op de rest van de verbouwing.
Allereerst vaststellen wat wél gesloopt en vernieuwd moet worden
Begin met het strippen en afbreken van de niet-zichtbare installaties waar mogelijk, maar houd rekening met de afhankelijkheden tussen niveau’s (vloer, muren, leidingen, elektra). De volgorde van Coach (alle muren witten, daarna vloer, dan keuken en badkamer) is in de praktijk vaak andersom: eerst ruimte maken en installaties verleggen voordat je afwerkt. De belangrijkste stap is om te bepalen wat er precies vernieuwd moet worden: volledig vernieuwen of vooral moderniseren?
Stap voor stap: de logische volgorde volgens de bronnen
- Plan en inmeten: begin met plannen, inmeten en indeling bepalen. Meet de ruimte nauwkeurig op hoogte, positie van ramen en deuren en bestaande aansluitingen. Een goede inmeting helpt bij het beoordelen van wat praktisch past en welke delen eerst aangepakt moeten worden.
- Technische voorbereiding eerste fase: bepaal waar afvoer, waterpunten, elektra en ventilatie nodig zijn. Bij een renovatie kan dit hak- en breekwerk vereisen; kijk welke renovatiemethoden mogelijk zijn, zoals panelen over bestaande tegels om hak- en breekwerk te beperken.
- Verleggen van leidingen en elektra: bij de badkamer (en vaak ook in de keuken) moeten leidingen worden verlegd voordat wanden en vloer afgewerkt worden. Let op precisiewerk om lekkages te voorkomen en zorg voor aarding waar nodig.
- Stopcontacten en aarding: verplaats of voeg stopcontacten toe en zorg dat alle onderdelen die stroom leiden geaard zijn. Een hoofdschakelaar en randaarde zijn tegenwoordig verplicht.
- Bescherming en randvoorwaarden: zorg voor een degelijke ondergrond, waterdichtheid en de juiste dak- of spouwisolatie waar mogelijk. Denk aan isolatieschil en draag bij aan comfort en energiekosten vanaf dag één.
- Vloer- en wandafwerking voor de keuken: egaliseer de keukenvloer indien nodig, vlakheid is cruciaal voor een lange levensduur van de tegels of laminaat. De wanden in de keuken worden vlak gestreken door stucadoors na aftekenen van leidingen en elektra.
- Keukeninstallatie: na egaliseren kan de keuken worden geïnstalleerd. Eventueel wordt er boven het aanrechtblad en de keukenvloer getegeld. Sluit alles af met afwerking en kitwerk.
- Badkamerindeling en techniek: bepaal de indeling en verleg indien nodig waterleidingen en afvoer. Indien je kiest voor een andere indeling, verleg de leidingen als dat nodig is en verplaats stopcontacten waar van toepassing. Eerst de basiselementen plaatsen, daarna het detailwerk.
- Vorbereiden van de badkamervloer: voordat de vloer dicht is, monteer de doucheafvoer/goot en controleer of de vloer vlak is. Egaliseren waar nodig en zorg voor een waterdichte afwerking.
- Afwerking en opleveren: tegelwerk in de badkamer en keuken, afwerking van plinten en voegen, controle op werking van alle installaties en nette oplevering.
Keuken versus badkamer: welke als eerste?
De bronnen suggereren verschillende benaderingen, maar een praktisch uitgangspunt is: begin met de ruimte waarin leidingen, elektra en drainagesystemen het meest invloed hebben op de rest van de verbouwing. Nieuwe leidingen en afvoer moeten meestal als eerste in de badkamer en keuken worden gelegd, zodat later de afwerking niet in de weg zit. Een gangbare aanpak is:
- Voer het stripwerk uit en haal oude elementen eruit (keuken, douche, toilet).
- Werk vervolgens aan de technische installatie (leidingen, elektra, aarding) in beide ruimtes waar nodig, voordat wanden en vloeren definitief worden afgewerkt.
- Plaats daarna de keuken (blok) of badkamerbasiselementen, afhankelijk van de beschikbare ruimte en indeling.
- Rond af met afwerking zoals vloer, plinten en wandtegels of wandpanelen.
Praktische tips voor een strakke planning en minder overlast
- Probeer een planning te hebben die rekening houdt met hak- en breekwerk en droogtijden; snellere renovatietrajecten zijn mogelijk met panelen over bestaande tegelwerk.
- Maak vooraf keuzes vast om onnodige verschuivingen te voorkomen: indeling van douche, toilet en meubels, en welk materiaal wordt toegepast.
- Beschouw de woning als een systeem waarin alle onderdelen elkaar beïnvloeden. Een verandering in vloer kan bijvoorbeeld invloed hebben op leidingwerk en afvoer.
- Overweeg of lenen of sparen beter past bij jouw situatie; elektrawerk en waterinstallaties kunnen je budget aanzienlijk beïnvloeden en uitstellen kan voordelig zijn.
- Overweeg dakverbetering als langetermijnaccent bij renovatie; dit kan de energiekosten aanzienlijk verminderen en comfort verbeteren.
Wat je kunt verwachten per ruimte volgens de bronnen
Keukenrenovatie in stappen
Volgens de bedrijfsinformatie verloopt een keukenrenovatie vaak in negen stappen: strippen, aftekenen van leidingen en elektra, frezen van waterpunten, stucwerk van wanden, egaliseren van de vloer, installatie van de keuken, eventueel tegelwerk boven het aanrecht en op de vloer, aansluiten van stopcontacten en sanitair, en uiteindelijk kitwerk en oplevering. Een vlakke, geëgaliseerde vloer verbetert de levensduur van de afwerklaag aanzienlijk.

Badkamerrenovatie in logische fasen
De logische volgorde voor een badkamerrenovatie is: wensen bepalen, inmeten, indeling kiezen, technische aansluitingen afstemmen, materialen selecteren, uitvoering plannen, badkamer renoveren en daarna controleren bij oplevering. Begin met plan vastleggen en ga van basis naar afwerking. Verlaag de afstand tussen leidingen en afvoer en werk van groot naar klein. Als de indeling verandert, verleg dan eerst leidingen en pas daarna stopcontacten aan.
- Ruimte volledig strippen en tegels verwijderen.
- Leidingen verleggen indien nodig en nauwkeurig testen op lekkage.
- Elektrische aanpassingen, aarding en stopcontacten opnemen.
- Doucheruimte voorbereiden: vloer, afvoer, waterdichtheid en installatie van de douchegoot.
- Vloer en wanden vlak maken; egalisatie geschikt voor badkamer en waterdichtheidsset.
- Tegelwerk of paneelwerk als afwerking; onderhoud en duurzaamheid in acht nemen.
Dé Top 5 Badkamertrends 2025 | Badkamer Inspiratie
Overwegingen bij het kiezen van de aanpak
Een slimme aanpak houdt rekening met kosten, planning en overlast. De goedkoopste oplossing is niet altijd de meest gunstige op lange termijn. Duidelijke afspraken, realistische uitvoerdatum en vooraf vastgelegde keuzes helpen veel overbodige stilstand voorkomen. Professionele begeleiding is waardevol bij complexe indelingen of wanneer meerdere onderdelen tegelijk vernieuwd worden.
Samenvatting van de belangrijkste volgorde om te volgen
- Plan en inmeten
- Technische voorbereidingen en verdealde leidingen
- Stopcontacten en aarding
- Stripping en voorbereiding van vloer en wanden
- Keuken- of badkamerinstallatie: indeling kiezen en leidingen verleggen
- Vloer- en wandafwerking en tegelwerk
- Oplevering en eindcontrole